Επέτειος Απελευθέρωσης των Γιαννιτσών

 

 

20 Οκτωβρίου. Μέρα γιορτινή, μέρα χαρμόσυνη για τη πόλη μας. Επέτειος Απελευθέρωσης των Γιαννιτσών από τον Τουρκικό Ζυγό. Στις 20 Οκτωβρίου 1912 στις 10 το πρωί, ο Ελληνικός Στρατός έμπαινε στη πόλη των Γιαννιτσών. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, πρωθυπουργός της Ελλάδας, μαθαίνει μέσω του Γενικού Στρατηγείου ότι η αντίσταση των Τούρκων στην ιερή τους πόλη έχει αρθεί και ότι η πρωτεύουσα της Μακεδονίας, η Θεσσαλονίκη, βρίσκεται ουσιαστικά σε ελληνικά χέρια, αφού η τουρκική παράδοση είναι βέβαιη. Έφτασε η μέρα να κλείσει το κεφάλαιο της σκλαβιάς, της καταπίεσης, της ατιμίας, της πίκρας, που για περίπου 500 χρόνια επέτρεψε να περάσουμε ο Θεός, σύμφωνα με τις ανεξιχνίαστες βουλές Του. Για να πάρουμε μια ιδέα για τα βάσανα των προγόνων μας ας διαβάσουμε ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη μας κ. Ιωήλ, «Η Αγία νεομάρτυς Χρυσή». « Επειδή κατά την εξωτερική εμφάνιση ήταν πάγκαλος, ένας από τους Τούρκους του χωριού, που η προφορική παράδοση λέει πως ήταν αγάς, τρώθηκε από δαιμονικό έρωτα γι’ αυτήν και επιζητούσε ευκαιρία να εκπληρώσει τις πονηρές του επιθυμίες. Πράγματι μια των ημερών, που η νεαρή Χρυσή μαζί με άλλες γυναίκες του χωριού, βγήκε να μαζέψει ξύλα, τότε ο πονηρός επίβουλος της αγίας με τη συνδρομή και άλλων συμπατριωτών του επέδραμε στο τόπο της συλλογής κι άρπαξε την αγία και την μετέφερε στο σπίτι του. Την τακτική αυτή την εφάρμοζαν πολύ συχνά οι Τούρκοι. Υπήρχε σχέδιο τελείας εξοντώσεως των Ρωμιών. Οι εξισλαμισμοί ήταν ομαδικοί ή μεμονωμένοι. Φυσικά γινόντουσαν κατόπιν πιέσεως, κολακείας, βίας και εξαναγκασμού. Στους αρνησίχριστους πρόσφεραν μεγάλες τιμές και πλούτη. Οι Τούρκοι θεωρούσαν τον εξισλαμισμό μεγάλη και σπουδαία πράξη ευλαβείας. Οι συνθήκες ζωής ήταν δύσκολες, οι φόροι δυσβάστακτοι, οι διωγμοί ακατάπαυστοι, ώστε πολλοί να οδηγηθούν στον εξισλαμισμό. Άλλοι βέβαια προτίμησαν το μαρτύριο και την ομολογία. Οι αφορμές μαρτυρίου τους είναι πολλές. Άλλοι μαρτύρησαν γιατί φόρεσαν ένα φέσι, άλλος γιατί μίλησε για την πίστη του Χριστού, άλλος γιατί ήταν όμορφος, άλλος από φθόνο, άλλος γιατί διαφώνησε στη τιμή των γεωργικών προϊόντων, για χρηματικές διαφορές κλπ.».
Το 1881 το Ελληνικό κράτος έφτανε μέχρι και τη Θεσσαλία. Η Μακεδονία, η Ήπειρος και η Θράκη ήταν ακόμα σκλαβωμένες. Στις αρχές του 1900 η Βουλγαρία, εκμεταλλευόμενη την αδυναμία της Τουρκίας, έβαλε σε εφαρμογή το σχέδιό της να προσαρτήσει την Μακεδονία. Γι’ αυτό επιδόθηκε σε δολοφονίες και βιαιοπραγίες για να τρομοκρατήσει τον Ελληνικό πληθυσμό. Ο κίνδυνος να χάσει η Ελλάδα την Μακεδονία για πάντα ήταν μεγάλος. Η επίσημη Ελλάδα δεν μπορούσε να αντιδράσει μετά τη σφοδρή ήττα που είχε υποστεί από τον ατυχή πόλεμο του 1897. Οι φωνές όμως φωτισμένων ανθρώπων όπως ο Ίων Δραγούμης ο οποίος έλεγε : «Να ξέρετε πως αν τρέξουμε να σώσουμε τη Μακεδονία, η Μακεδονία θα μας σώσει» καθώς και τα εγκλήματα των Βουλγάρων ξεσηκώνουν τους Έλληνες της ελεύθερης Ελλάδας και έρχονται κατά εκατοντάδες να υπερασπιστούν τη Μακεδονική γη. Αυτοί οργανώνουν αντάρτικα σώματα τα οποία εμπλουτισμένα με το ντόπιο ελληνικό στοιχείο δρούν κυρίως στο βάλτο των Γιαννιτσών. Τα Γιαννιτσά γίνονται το επίκεντρο του Μακεδονικού Αγώνα, γίνονται μια πόλη που ποτίζεται από το αίμα των Ελλήνων ηρώων. Ο Παύλος Μελάς, ο καπετάν Άγρας, οι δικοί μας Γιαννιτσιώτες Γκόνος Γιώτας, ο Μιχαήλ Βαρελάς και η αδελφή του Ελισάβετ, ο Χρήστος Χατζηδημητρίου και πολλοί άλλοι επώνυμοι και ανώνυμοι κάτοικοι των Γιαννιτσών πότισαν με το αίμα τους τη γη, στην οποία εμείς σήμερα κατοικούμε ελεύθεροι.
Κι έτσι φτάνουμε στο 1912 μια χρονιά που το Πάσχα ήταν 25 Μαρτίου (με το παλιό ημερολόγιο που ίσχυε τότε κάποτε συμβαίνει). Δυο μεγάλες γιορτές της Χριστιανοσύνης, το Πάσχα και ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, δύο Πασχαλιές δηλαδή γιορτάστηκαν την ίδια μέρα. Υπήρχε μια προφητεία του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού ότι το ποθούμενο δηλ. η απελευθέρωση θα ρθεί, όταν θα πέσουν δυο Πασχαλιές μαζί.

Στις 5 Οκτωβρίου 1912 εξορμεί ο Ελληνικός Στρατός με αρχιστράτηγο τον διάδοχο Κωνσταντίνο από τα Θεσσαλικά σύνορα προς Ελασσόνα και Σαραντάπορο όπου σημειώνεται η πρώτη λαμπρή νίκη τους. Μια εβδομάδα αργότερα απελευθερώνονται τα Σέρβια, η Κοζάνη, τα Γρεβενά, η Κατερίνη και η Έδεσσα. Το ελληνικό στρατηγείο περίμενε οι Τούρκοι να δώσουν την μάχη για τη Θεσσαλονίκη στην ανατολική όχθη του Αξιού ποταμού. Όμως ο Τούρκος αρχιστράτηγος Χασάν Ταξίν Πασάς, είτε επειδή δεν ήθελε να δώσει μάχη τόσο κοντά στη Θεσσαλονίκη, είτε επειδή ήθελε να προστατεύσει την ιερή για τους μουσουλμάνους της Μακεδονίας πόλη των Γιαννιτσών προτίμησε να παρατάξει τις δυνάμεις του πιο δυτικά: γύρω από τα Γιαννιτσά. Έτσι οχυρώθηκαν οι Τούρκοι σε μήκος 10 χλμ από τη λίμνη μέχρι το Πάικο και περίμεναν τον Ελληνικό Στρατό που θα προχωρούσε σε ακάλυπτα μέρη και θα ήταν εύκολος στόχος. 19 του μηνός τα προελαύνοντα ελληνικά τμήματα δέχτηκαν τους πρώτους πυροβολισμούς πλησιάζοντας τη γέφυρα Μελισσίου. Μετά τον πρώτο αιφνιδιασμό ανασυντάχτηκαν και εξαπέλυσαν σφοδρή επίθεση με όλες τους τις δυνάμεις. Με την κάλυψη του πυροβολικού οι μεραρχίες περνάνε τη μοναδική γέφυρα που υπήρχε και παίρνουν θέσεις μάχης μεταξύ Μελισσίου και Γιαννιτσών. Έτσι η μάχη γενικεύθηκε σ΄ όλο το μήκος του μετώπου, από το Πάικο μέχρι τη λίμνη, με τους Έλληνες στρατιώτες να καταβάλλουν υπεράνθρωπες προσπάθειες να προχωρήσουν στο ανοιχτό πεδίο για να πλησιάσουν τις εχθρικές θέσεις. Όλα αυτά κάτω από συνεχή βροχή. Όταν έπεσε για καλά το σκοτάδι σταμάτησαν οι πυροβολισμοί.

Εκείνη η νύκτα 19 προς 20 Οκτωβρίου ήταν πραγματικά μαρτυρική. Έπρεπε να μείνουν ακίνητοι στις θέσεις τους κάτω από καταρρακτώδη βροχή, νηστικοί, κατάκοποι γιατί ο εχθρός βρισκόταν στα 200-300 μέτρα. Για την επόμενη μέρα 20 Οκτωβρίου ο Τούρκος αρχιστράτηγος Χασάν Ταξίν Πασάς γράφει στα απομνημονεύματά του: «Η αρξαμένη αποφασιστική προέλασις του αντιπάλου από την χαραυγήν της 20ης εξελίσετο σχεδόν με την ιδίαν τακτικήν και τους ίδιους ελιγμούς….οι άντρες μας εμάχοντο με πείσμα και ηρωισμόν απαράμιλλον, αλλά και οι Ελληνες δεν ανεχαιτίζοντο εύκολα παρά τα φονικά πυρά που υφίσταντο εις αποκεκαλυμένον έδαφος. Οβίδες και σφαίρες τους εθέριζον, αλλ’ εκείνοι επροχώρουν και πάλιν. Ο Κωνσταντίνος το είχε πάρει απόφασιν να περάσει όπως και το έκανε..». Τι να πρωτοαναφέρει κανείς από την γενναιότητα των στρατιωτών μας ! Με τι λόγια να περιγράψουμε την αυτοθυσία τους ! Ιδιαίτερα διακρίθηκε για την ορμητικότητά του το 9ο τάγμα ευζώνων με διοικητή τον αντισυνταγματάρχη Παπαδόπουλο, το οποίο στις 8:45 με την υποστήριξη των πυροβολαρχιών της 4ης και της 6ης μεραρχίας κατόρθωσε να καταλάβει το ύψωμα των νεκροταφείων της πόλης στη Μητρόπολη. Έτσι έσπασε η αντίσταση των Τούρκων στο Βόρειο άκρο, επικράτησε πανικός και τράπηκαν σε φυγή προς Θεσσαλονίκη. Τα πρώτα τμήματα που μπήκαν στη πόλη από τον δρόμο της Αξού στις 10 π.μ. ήταν της δεύτερης μεραρχίας με μέραρχο τον Καλάρη. Το μεσημέρι από το ίδιο δρόμο μπαίνει και ο αρχιστράτηγος διάδοχος Κωνσταντίνος με το επιτελείο του. Δημογέροντες της ελληνικής κοινότητας και πλήθος κόσμου τους υποδέχονται μέσα σε παραλήρημα χαράς, με ζητωκραυγές και κωδωνοκρουσίες στην οδό Χατζηδημητρίου, στο ύψος της νέας αγοράς. Ακολούθησε νεκρώσιμη ακολουθία στο ιερό ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ενταφιασμός των νεκρών και κατόπιν εψάλλει μεγάλη δοξολογία μπροστά στον αρχιστράτηγο για τη νικηφόρα έκβαση της μάχης. Τα Γιαννιτσά, η Μακεδονία ολόκληρη είναι μετά από 500 χρόνια Τουρκικής σκλαβιάς ελεύθερη.
Η Επέτειος απελευθέρωσης των Γιαννιτσών που γιορτάζουμε μας θυμίζει πόσο μεγαλουργούμε οι Έλληνες όταν είμαστε μονιασμένοι. Γιατί όπως λέει και στον εθνικό μας ύμνο: «σαν μισούνται ανάμεσά τους, δεν τους πρέπει λευτεριά». Για να θυμηθούμε και τον στρατηγό Μακρυγιάννη, ο οποίος πικραμένος από τις έχθρες που άρχισαν μεταξύ των αγωνιστών του 1821 γράφει στα απομνημονεύματά του: «Αν μας έλεγε κανένας αυτείνη τη λευτεριά όπου θα γευόμαστε, θα περικαλούσαμε τον Θεόν να μας αφήσει εις τους Τούρκους άλλα τόσα χρόνια, όσο να γνωρίσουν οι άνθρωποι τι θα ειπεί πατρίδα, τι θα ειπεί θρησκεία, τι θα ειπεί φιλοτιμία, αρετή, και τιμιότη, Αυτά λείπουν απ’ όλους εμάς, στρατιωτικούς και πολιτικούς».

Ομιλία του παπά – γιατρού Ευαγγέλου Παπανικολάου για την ιεραποστολή στην Αφρική

Σήμερα είναι η εορτή της Πεντηκοστής και η Ορθόδοξη Εκκλησία μας έχει γενέθλια. Στην περίοδο της καραντίνας ανακάλυψα στο youtube τον παπά – γιατρό Ευάγγελο Παπανικολάου που ξεχωρίζει για τον τρόπο του και τις γνώσεις του. Θα παραθέσω την ομιλία που έκανε στο 21^ο συνέδριο για την ιεραποστολή το 2016 η οποία υπάρχει στο youtube αν κάποιος θέλει να την ακούσει.

Το μήνυμα των τριών Ιεραρχών (Ομιλία συμβούλου Θεολόγων Μυτιλήνης)

ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΠΙΣΤΗ – ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΝΕΥΜΑ – ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

Χωρίς αμφιβολία η εποχή μας έχει πολλά κοινά, με αυτή των Τριών Ιεραρχών. Πόλεμοι, βίαιες συγκρούσεις, κοινωνικά αδιέξοδα, άλυτα οικονομικά προβλήματα, εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, κοινωνικές διακρίσεις, θρησκευτικές διαμάχες, εξεγέρσεις κλπ.

Ομιλία στις 28 Οκτωβρίου

Την ημέρα που ο Ελληνισμός τιμούσε την Μεγαλόχαρη, στις 15 Αυγούστου 1940, διάλεξαν οι Ιταλοί Φασίστες του Μουσολίνι, να εκτοξεύσουν τις τορπίλες από ένα υποβρύχιο, και να χτυπήσουν το Ελληνικό αντιτορπιλικό « Έλλη », που ήταν αγκυροβολημένο στην Τήνο και συμμετείχε σημαιοστολισμένο στην Πανήγυρη. Δεν ήξεραν βέβαια τι έκαμναν. Δεν ήξεραν πόσο αγαπάει ο Ελληνικός λαός την Παναγία, την γιορτή Τής οποίας αμαύρωσαν. Και βέβαια δεν φαντάστηκαν την αγανάκτηση που θα φούντωνε σε κάθε ελληνική ψυχή για το έγκλημά τους. Θα το καταλάβουν όμως ύστερα από δυο μήνες. Όταν στις 28 Οκτωβρίου 1940, θα ζητήσουν προκλητικά να περάσουν τα στρατεύματά τους μέσα από την Ελλάδα, και να καταλάβουν όποια μέρη ήθελαν. Στις τρείς τα ξημερώματα, ο Ιταλός πρεσβευτής Γκράτσι, έδωσε τελεσίγραφο στον πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά, ότι σε τρεις ώρες, στις 6:00 π.μ. 28 Οκτωβρίου ημέρα Δευτέρα, ο Ιταλικός στρατός θα περάσει στην Ελλάδα από την Αλβανία, την οποία κατείχαν από καιρό, και καλά θα κάνουμε να μην προβάλουμε καμιά αντίσταση. Ήταν σίγουρος ο Ιταλός πρεσβευτής ότι θα υποκύπταμε στο αίτημά τους. Και είχε κάθε λόγο να το πιστεύει. Μέχρι τον Οκτώβριο του 1940 οι δυνάμεις της φασιστικής Ιταλίας και της ναζιστικής Γερμανίας, ήταν αήττητες. Αυστρία, Πολωνία, Βέλγιο, Ολλανδία, Δανία, Νορβηγία και άλλες χώρες, είχαν υποταχθεί με ευκολία. Η πανίσχυρη Γαλλία, με τόσο στρατό, εξοπλισμό και με την περίφημη γραμμή Μαζινώ, που ήταν απόρθητη, τον Ιούνιο του 1940, σε λίγες μέρες είχε ηττηθεί. Πουρκουά, έλεγαν οι Γάλλοι στρατιώτες. Γιατί να πολεμήσουμε ; Γιατί να χάσουμε την ζωή μας ; Οι Έλληνες όμως δεν είναι Γάλλοι. Δεν ξέρουν πουρκουά οι Έλληνες. Οι Έλληνες ξέρουν ΟΧΙ ! ΟΧΙ, δεν θα περάσετε. Δεν θα πατήσουν την γή μας, αυτοί που αμαύρωσαν την γιορτή της Παναγίας μας. Μα έχουν τελειότερα όπλα, άρματα, αεροπλάνα, ναυτικό ! Μα έχουν οργανωθεί στην Αλβανία τόσο καιρό, ενώ η Ελλάδα για να μη δώσει αφορμές δεν συγκέντρωσε στρατό. Αυτά δεν είχαν καμιά σημασία. Είχαμε το δίκιο με το μέρος μας. Όπως λέει ο Δαβίδ στους Ψαλμούς : « Ούτοι εν άρμασι και ούτοι εν ίπποις, ημείς δε εν ονόματι Κυρίου του Θεού ημών μεγαλυνθησόμεθα. »
Έμεινε έκπληκτη η ανθρωπότητα, από το ΟΧΙ της Ελλάδας στις δυνάμεις της βίας. Την ίδια μέρα το πρωί, βγήκε το διάταγμα της Γενικής Επιστράτευσης. Όλοι οι Έλληνες ανταποκρίθηκαν με ενθουσιασμό. Επιτέλους ήρθε η ώρα να τους κανονίσουν τους Ιταλούς. Η αγανάκτηση ξεχείλιζε στην καρδιά τους. Έτρεχαν να φορέσουν το χακί και να προωθηθούν με κάθε τρόπο στην πρώτη γραμμή, στα Ελληνοαλβανικά σύνορα. Αγωνιζόντουσαν ποιος θ’ ανέβει πρώτος στο τραίνο, στο αυτοκίνητο, ποιος θα φτάσει πρώτος στο μέτωπο. Χαμογελαστοί χαιρετάνε, θαρρείς και πηγαίνουν για πανηγύρι και όχι για πόλεμο. Πάνω στα βουνά της Πίνδου, στη Ήπειρο και στην Μακεδονία, οι πατέρες μας έδειξαν ότι είναι αντάξιοι απόγονοι της γενιάς του 21. Δεν φοβήθηκαν τις σφαίρες, τις βόμβες, τα χιόνια, τα κρυοπαγήματα, την πείνα, την δίψα. Με την κραυγή « αέρα », ορμούσαν στον εχθρό. Οι γυναίκες της Πίνδου, με κίνδυνο της ζωής τους, κουβαλούσαν πολεμοφόδια και τρόφιμα στον στρατό. Στα μετόπισθεν γέροι, γυναίκες, παιδιά, έφτιαχναν κάλτσες, κουβέρτες και ότι άλλο χρειαζόντουσαν οι στρατιώτες. Στις 14 Νοεμβρίου, είχαν εκδιώξει τον εχθρό από τα ελληνικά εδάφη και άρχισε η προέλαση στα εδάφη της Βορείου Ηπείρου. Οι ελληνικές πόλεις της Βορείου Ηπείρου, η μια μετά την άλλη απελευθερώνονται. 21 Νοεμβρίου η Κορυτσά, 29 η Μοσχόπολη, ύστερα οι Άγιοι Σαράντα, το Αργυρόκαστρο, το Δέλβινο. Ο Ελληνικός στρατός γίνεται δεκτός με ενθουσιασμό. Ελληνικές σημαίες κυματίζουν. Είναι απορίας άξιο, πόσες ελληνικές σημαίες είχαν κρυμμένες τόσα χρόνια οι Έλληνες της Βορείου Ηπείρου. Στο τέλος όλη η Βόρειος Ήπειρος είχε απελευθερωθεί. Αυτή ήταν η τρίτη φορά που την απελευθερώσαμε, και σήμερα πάλι δεν είναι δικιά μας.
Η ανθρωπότητα ολόκληρη παρακολουθούσε με δέος, τον αγώνα του Ελληνικού Έθνους. Οι ελληνικές νίκες ήταν οι πρώτες νίκες των συμμάχων, ενάντια στις φασιστικές δυνάμεις. Όλος ο ελεύθερος κόσμος μιλούσε για την Ελλάδα. Από εδώ και πέρα, είπαν, δεν θα λέμε ότι οι Έλληνες πολεμούν σαν ήρωες, θα λέμε ότι οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες. Στον πόλεμο του 40 υπήρξε πολύ εμφανής η σκέπη της Παναγίας μας προς τον Ελληνικό Στρατό. Γι’ αυτό και η Εκκλησία μας ύστερα από τον πόλεμο του 40, μετέθεσε την γιορτή της Αγίας Σκέπης της Υπεραγίας Θεοτόκου, από την 1η Οκτωβρίου, στις 28 Οκτωβρίου. Γράφει ο συγγραφέας Άγγελος Τερζάκης: « Στο μέτωπο, σ’ όλη τη γραμμή, από την γαλανή θάλασσα του Ιονίου μέχρι ψηλά τις παγωμένες Πρέσπες, ο ελληνικός στρατός άρχιζε να βλέπει παντού το ίδιο όραμα: Έβλεπε τις νύχτες μια γυναικεία μορφή να προβαδίζει ψηλόλιγνη, αλαφροπερπάτητη, με την καλύπτρα της αναριγμένη από το κεφάλι στους ώμους. Την αναγνώριζε, την ήξερε από παλιά, του την είχαν τραγουδήσει όταν ήταν μωρό κι ονειρευόταν στην κούνια. Ήταν η μάνα η μεγαλόψυχη στον πόνο και στην δόξα, η λαβωμένη της Τήνου, η υπέρμαχος στρατηγός ». Ο Ηπειρώτης ανθυπασπιστής Γκάτζαρος Νικόλαος στην προς το I /40 Τάγμα Ευζώνων αναφορά του της 3 Μαρτίου 1941, αναφέρει ότι σε βραδυνό περίπατό του σε λόφο κοντά στον καταυλισμό της μονάδας τους, του ενεφανίσθη η Παναγία ντυμένη στα μαύρα και του είπε να έχουν θάρρος γιατί ο πόλεμος κατά της Ελλάδας είναι άδικος και γι’ αυτό η Ελλάδα θα νικήσει.
Όσα και να πούμε για εκείνη την γενιά του 40, λίγα θα είναι. Ήταν μια γενιά ευσεβής που έτρεφε μια ιδιαίτερη αγάπη στην Παναγία μας. Γι’ αυτό και μεγαλούργησε. Αυτή την ώρα στους πατέρες μας που πέρασαν τόσα βάσανα για να είμαστε σήμερα εμείς ελεύθεροι, τους λέμε ένα μεγάλο ευχαριστώ, και παρακαλούμε τον Άγιο Θεό να αναπαύσει τις ψυχές τους, εκεί που δεν υπάρχει ούτε πόνος, ούτε λύπη, ούτε στεναγμός, αλλά ζωή ατελεύτητος.

Των Υπέρ Πίστεως και Πατρίδος αγωνισαμένων και ηρωικώς πεσόντων Πατέρων και Αδελφών ημών, ας είναι η μνήμη Αιωνία.

Ομιλία στις 25 Μαρτίου

“ Χαρά που τόχουν τα βουνά , τα κάστρα περηφάνεια, γιατί γιορτάζει η Παναγιά, γιορτάζει κι η Πατρίδα » Διπλή γιορτή έχουμε σήμερα. Γιορτάζει η Παναγιά μας σήμερα. 25 Μαρτίου , ημέρα Κυριακή άκουσε η ταπεινή Μαρία, αυτή που ήταν καθαρότερη από το φως και λαμπρότερη από τις ακτίνες του ήλιου, αυτή που ήταν γεμάτη δροσιά μέσα στον κατάξερο από την αμαρτία κόσμο, αυτή την οποία περίμενε ο Άγιος Θεός για να πραγματοποιήσει την υπόσχεση που είχε δώσει πριν πεντέμιση χιλιάδες χρόνια στην πρώτη γυναίκα , την Εύα, ότι ένας απόγονός της θα συντρίψει το κεφάλι του φιδιού , δηλ. του Διαβόλου, άκουσε η ταπεινή Μαρία από το στόμα του Αρχαγγέλου Γαβριήλ « Χαίρε Κεχαριτωμένη Μαρία, ο Κύριος μετά Σου» Και έτσι όπως ακούσαμε στο απολυτίκιο «Σήμερον της σωτηρίας ημών το Κεφάλαιον, και του απ’αιώνος μυστηρίου η φανέρωσις». Εκλεισε το κεφάλαιο της σκλαβιάς στην αμαρτία, το κεφάλαιο της φθοράς, της απελπισίας των ανθρώπινων ψυχών που για πεντέμιση χιλιάδες χρόνια τυραννούσε το ανθρώπινο γένος και το οποίο κεφάλαιο ξεκίνησε με την παρακοή μας και την έξωσή μας από τον Παράδεισο.Και άνοιξε με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, το κεφάλαιο της λύτρωσης , της ελευθερίας, της χαράς, της αιώνιας Ζωής, όπως ωραία το λέει ένα τροπάριο του όρθρου « Υπερευλογημένη υπάρχεις Θεοτόκε Παρθένε, δια γαρ του εκ Σου σαρκωθέντος, ο Άδης ηχμαλώτισται, ο Αδάμ ανακέκληται, η κατάρα νενέκρωται, η Εύα ηλευθέρωται, ο θάνατος τεθανατωται , και ημείς εζωοποιήθημεν». Και όπως προφήτεψε μετά τον Ευαγγελισμό της η Παναγία μας « από του νυν μακαριούσι με πάσαι αι γενεαί.» Πράγματι όλοι οι ορθόδοξοι Χριστιανοί την μακαρίζουν και την τιμούν σ’ολο τον κόσμο. Όμως ο δικός μας λαός την τίμησε ιδιαίτερα και ξεχωριστά. Γεμάτη είναι η Ελλάδα μας από ναούς, παρεκκλήσια, ξωκλήσια, προσκυνήματα, εικόνες της Παναγίας μας. Και στην μεγάλη του αγάπη και τρυφερότητα προς αυτήν της έδωσε κι’ένα σωρό ονόματα. Παναγία η Μεγαλόχαρη, η γοργουπήκοος, η γλυκοφιλούσα η ελαιοβρύτισα, η Μαλεβή, η Ιεροσολυμίτισα, την οποία πριν από λίγο καιρό στην Θεσσαλονίκη περίμενε για ώρες πολλές να την προσκυνήσει ο λαός μας και να μην αναφέρω άλλες, γιατί θα έπρεπε να πω γύρω στα 2000 ονόματα, για να τα πω όλα που έδωσε στην Παναγία μας ο λαός μας. Όσα ρητορικά σχήματα και να χρησιμοποιήσουμε για να υμνήσουμε την Παναγία μας είναι πολύ φτωχά για Αυτήν που υψώθηκε πάνω από τους αγγέλους. Όπως ωραία το λέει ένα τροπάριο του ακάθιστου ύμνου «Ρητορεύουσα ου σθένει γλώσσα Δέσποινα υμνολογήσε Σε , υπέρ γαρ τα Σεραφείμ, υψώθης κυήσασα τον Βασιλέα Χριστόν «
Όμως σήμερα γιορτάζει και η πατρίδα .Όπως ωραία λέει ο ποιητής «Τέτοιαν ημέρα διάλεξε η σπλαχνική Μαρία,να ειπεί στον Κύριο του παντός που τ’άψυχα εμψυχώνει:κοίτα στη γή τους χριστιανούς, που μ’άπειρη λατρεία, εμέ γιορτάζουν σήμερα, πόση σκλαβιά πλακώνει!»Ναι, από το 1453 που έπεσέ η Κων/πολη, η πατρίδα μας μαυροφόρεσε σαν χαροκαμένη χήρα. .Άνοιξε το κεφάλαιο της σκλαβιάς,της καταπίεσης,της ατιμίας,της πίκρας. «’Ή τανε θέλημα Θεού, η πόλη να τουρκέψει»όπως τόλεγε εκείνο το παλιό τραγούδι. Το επέτρεψε ο Θεός να μπεί το γένος μας στα τετρακόσα χρόνια σκλαβιάς(για μας 500 χρόνια)σύμφωνα με τις ανεξιχνίαστες βουλές Του «και γιατί έφερε ο Θεός τον Τούρκο και δεν έφερε άλλο γένος;» Ερωτά ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός. Και απαντάει «δια το ιδικό μας συμφέρον, διότι τ’άλλα έθνη θα μας έβλαπτον εις την πίστη, ο δε Τούρκος άσπρα (δηλ. χρήματα) άμα του δόσεις , κάμνεις ότι θέλεις». Γενιές και γενιές προγόνων μας γεννήθηκαν και πέθαναν μέσα στη σκλαβιά. Το πολύπαθο γένος μας ανέβαινε το Γολγοθά του. 10 πατριάρχες,100 ιεράρχες, 6000 κληρικοί σφαγιάσθηκαν από τους Τούρκους, πολλοί με φριχτά βασανιστήρια ,στο βωμό της πίστης και της πατρίδας. Αλήθεια αυτοί που κοροϊδεύουν το ράσο στην τηλεόραση και στις εφημερίδες ,πόσες σταγόνες αίμα έχυσαν για την πατρίδα; Ένα εκατομμύριο παιδιά ,κατά τον ιστορικό Κων/νο Παπαρηγόπουλο αρπάχτηκαν κατά το παιδομάζωμα για να γίνουν γενίτσαροι. Ολόκληρα χωριά με τη βία εξισλαμίζοντο. Νέφη όμως ολόκληρα προγόνων μας αρνήθηκαν να γίνουν Μουσουλμάνοι και τους έκαναν φρικτά βασανιστήρια για να αρνηθούν την πίστη στο Χριστό. Έτσι, πλουτίσθηκε η εκκλησία μας με σωρεία νεομαρτύρων ,όπως στον τόπο μου έχουμε την αγία Χρυσή ,της οποίας εικόνα υπάρχει και σ’αυτην την Εκκλησία. .Οι γυναίκες στο Ζάλογγο και στην Αραπίτσα προτίμησαν να χάσουν την ζωή τους και να πέσουν στον γκρεμό τραγουδώντας «έχε γεια καημένε κόσμε, έχε γειά γλυκιά ζωή, και συ δύστυχη πατρίδα έχε γειά παντοτινή »παρά να υποστούν ατίμωση από τους Τούρκους,εφαρμόζοντας αυτό που λέει ο μεγαλος ασκητής Άγιος Ισαάκ ο Σύρoς «καλύτερα να πεθάνουμε για την αγάπη του Χριστού , παρά να ζήσουμε μέσα στην ντροπή και στην οκνηρία» και πέσανε τραγουδώντας, γιατί έτσι πεθαίνουν οι Έλληνες τραγουδώντας όπως τραγουδούσε ο Αθανάσιος Διάκος περασμένος στης σούβλα. Κι όπως γράφει ο Φώτης Κόντογλου «Κι όλοι οι Έλληνες, άνδρες, γυναίκες, μικροί, μεγάλοι, δεσποτάδες, παπάδες, λαϊκοί, ψέλνανε σαν να τραγουδούσανε, και τραγουδούσανε σαν να ψέλνανε, όπως οι τρεις παίδες της Καμίνου, που δοξολογούσανε το Θεό χορεύοντας μέσα στη φωτιά σαν να δροσολογιόντανε. Απ’όλη την αιματοβαμμένη Ελλάδα ακουγότανε «ήχος καθαρός εορταζόντων»κι οι Έλληνες τρέχανε στο θάνατο «αγαλλομένω ποδί ,Πάσχα κρατούντες αιώνιον»
Βγήκαν από το Άγιο Όρος καλόγεροι όπως ο Παπουλάκος ,ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός και όργωσαν την Ελλάδα για να παρηγορήσουν τους σκλαβωμένους και να τους στηρίξουν στην πίστη τους, για να μην αλλαξοπιστήσουν . Ο Άγιος Κοσμάς σε όποιο χωριό πήγαινε, έστηνε ένα σταυρό ανέβαινε σε ένα σκαμνάκι μαζεύονταν ο λαός και τους μιλούσε. Τους μιλούσε με γλώσσα απλή, με εικόνες ,με παραδείγματα . Κήρυττε και οι λόγοι του πύρινοι έβγαιναν από μία καρδιά που φλεγόταν από την αγάπη του Θεού και από την αγάπη του πλησίον .Χιλιάδες λαός άκουγε με βαθιά κατάνυξη και αλλόπιστοι ακόμα . «Τούτο σας λέγω πάλι και σας παραγγέλλω, καν ο ουρανός να κατέβει κάτω, καν η γη νανέβει πάνω, καν όλος ο κόσμος να χαλάσει καθώς μέλλει να χαλάσει σήμερον αύριον να μη σας τι έχει να κάνει ο Θεός. Το κορμί σας ας σας το καύσουν, ας σας το τηγανίσουν τα πραγματά σας ας σας τα πάρουν, μη σας μέλη δώστε τα δεν είναι εδικά σας. Ψυχή και Χριστός σας χρειάζεται. Ετούτα τα δυο όλος ο κόσμος να πέση, δεν ημπορεί να σας τα πάρει, έξω αν τύχει και τα δώσετε με το θέλημα σας. Αυτά τα δυο να τα φυλάγετε να μην τύχη και τα χάσετε.» ’Ο Άγιος Κοσμάς κατάλαβε ότι η λευτεριά θα ρθει όταν ξυπνήσει το γένος μέσα από τα σχολεία .Παρακινούσε τις γυναίκες να δίνουν τα κοσμήματα τους για να χτιστούν σχολεία . «Δεν βλέπετε ότι με την αγραμματοσύνη αγρίεψε το Γένος μας και γίναμε σαν θηρία; Το σχολείο φωτίζει τους ανθρώπους . Ανοίγει τα μάτια των χριστιανών για να μπορούν να διαβάζουν το ιερό Ευαγγέλιο και τ’αλλα ιερά βιβλία και να μαθαίνουν τις εντολές του Θεού. Χωρίς σχολειό περπατούμε στο σκότος. Το σχολείον οδηγεί εις την εκκλησίαν .» Με τις παρακινήσεις του ιδρύθηκαν χιλιάδες σχολεία. Οι Εβραίοι είχαν πετύχει να γίνονται τα παζάρια την Κυριακή, ο Αγιος όμως έπεισε τους χριστιανούς να τα κάνουν το Σάββατο. Ο λαός ακόμα και οι Τούρκοι τον αγαπούσαν .Οι Εβραίοι όμως ,εξωμότες Έλληνες και δυστυχώς μερικοί Έλληνες τσιφλικάδες που βρήκαν την ευκαιρία να πλουτίσουν εις βάρος των άλλων ,τον μισούσαν . Τελικά οι Εβραίοι πλήρωσαν τους Τούρκους και τον κρέμασαν στο χωριό Κολικόντασι της Β Ηπείρου στις 24-8-1779.
Και ήλθε η μέρα να κλείσει το κεφάλαιο της σκλαβιάς. 25/μαρτίου/1821. Στην Αγία Λαύρα ο Μητροπολίτης Π Π Γερμανός ύψωσε το λάβαρο και οι αγωνιστές και οι πρόκριτοι και όλος ο λαός μαζί ορκίστηκαν « Ελευθερία η Θάνατος» και ώρμηξαν στον αγώνα που ήταν ενάντια στη λογική «για του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδος την ελευθερία». Έλεγε ο θ. Κολοκοτρώνης « Ο Θεός έβαλε την υπογραφή του για την ελευθερία της Ελλάδος και δεν την παίρνει πίσω». Είναι φτωχά τα λόγια για να περιγράψουν την αντρειωσύνη των προγόνων μας. Θαρρείς και δεν είχαν αίμα και σάρκα σαν και μας. Στο Χάνι της Γραβιάς με καμιά εκατοστή γενναίους ο Ο Αντρούτσος κράτησε ολόκληρο τουρκικό στρατό. Χάριτες και ευγνωμοσύνη χρωστάει η πατρίδα και στους αρχηγούς και στους απλούς αγωνιστές που δείχθηκαν άξιοι απόγονοι του Λεωνίδα. Ο Μακρυγιάννης στα απομνημονεύματα του γράφει. «Όταν οχυρώναμε τις θέσεις στους Μύλους για να αντιμετωπίσουμε τον Ιμπραήμ ήρθαν 4 Γάλλοι αξιωματικοί και μου λένε : Είστε πολλά ολίγοι κι αυτείνοι οι Τούρκοι, πολλοί και ταχτικοί, κι αυτήν η θέση είναι αδύνατη . Έχει και κανόνια ο Μπραίμης και δεν θα βαστάξετε .-Τους λέγω: όταν σηκώσαμε την σημαία αναντίον της τυραγνίας, ξέραμε ότι είναι πολλοί αυτείνοι κι έχουν και κανόνια κι όλα τα μέσα εμείς απ’ούλα είμαστε αδύνατοι, όμως ο Θεός φυλάγει και τους αδύνατους κι αν πεθάνωμεν πεθαίνομε δια την πατρίδα μας ,δια την θρησκεία μας, και πολεμούμε όσο μπορούμε αναντίον της τυραγνίας κι ο Θεός βοηθός. Αυτός ο θάνατος είναι γλυκός, ότι κανένας δεν θα γένει αθάνατος κι όταν ο Χάρος θαρθη να μας πάρη όταν θέλει, άρρωστους και δυστυχείς , καλύτερα σήμερα να πεθάνωμεν». Και όταν άρχισε η μάχη, οι Γάλλοι που παρακολουθούσαν την μάχη από την φρεγάτα τους , έμειναν κατάπληκτοι από το τσάκισμα που έπαθε ο Ιμπραήμ . Είμαστε ένας αντρειωμένος λαός. Όταν είμαστε μονιασμένοι δεν μας σταματάει τίποτα. Ο Θ Κολοκοτρώνης γράφει. «και εάν αυτή η ομόνοια βαστούσε ακόμη δύο χρόνους, ηθέλαμε κυριεύσει και την Θεσσαλίαν και την Μακεδονία, και ίσως φθάναμε και έως την Κων/πολη».Όμως δυστυχώς όπως λέει και ο Σολωμός στον Εθνικό Ύμνο « η διχόνοια που βαστάει ένα σκήπτρο η δολερή, καθενός χαμογελάει πάρτο λέγοντας κι’εσυ». Δεν πρόλαβαν να χαρούν την ελευθερία τους από τους Τούρκους και άρχισε ο απλός λαός να υποφέρει τα ίδια και χειρότερα από τους Έλληνες. Πικραμένος ο Μακρυγιάννης γράφει. «Αν μας έλεγε κανένας αυτείνη τη λευτεριά όπου θα γευόμαστε, θα περικαλούσαμε τον Θεόν να μας αφήσει εις τους Τουρκους άλλα τόσα χρόνια, όσο να γνωρίσουν οι άνθρωποι τι θα ειπεί πατρίδα, τι θα ειπεί θρησκεία, τι θα ειπεί φιλοτιμία, αρετή, και τιμιότη, Αυτά λείπουν απ’όλους εμάς, στρατιωτικούς και πολιτικούς.»
Αγαπητοί μου
Πολλοί σχεδιάζουν πως θα καταβροχθίσουν την Ελλάδα μας σαν λιοντάρια ωρυόμενα .Οι Τούρκοι παραβιάζουν συνέχεια τον εναέριο χώρο μας και πολλά παιδιά μας έχουν χαθεί στην προσπάθεια να αναχαιτίσουν τα τουρκικά αεροπλάνα. Όμως απ’όλα αυτά δεν κινδυνεύουμε, κινδυνεύουμε επειδή αυξήθηκαν πολύ οι αμαρτίες μας. Οι εχθροί μας γνωρίζουν ότι αν καταφέρουν να μας χωρίσουν από τον Θεό μας τέτοιο μικρό Έθνος που είμαστε θα μας ξεκάνουν. Γι’αυτό αγωνίζονται με την τηλεόραση, εφημερίδες περιοδικά, μουσικές, ναρκωτικά, και χίλια δυο άλλα μέσα, να μας κλέψουν τον θησαυρό μας, την πίστη μας και την καθαρότητά της ψυχής μας. Τον ίδιο θησαυρό προσπάθησαν επί 400 χρόνια να κλέψουν και από τους προγόνους μας. Μόνο που τότε πήγαιναν άγρια , με βασανιστήρια, ενώ σήμερα έρχονται ύπουλα σαν φίλοι, γι’αυτό και τώρα είναι πιο επικίνδυνοι όπως λέει ο διάσημος ιστορικός Στήβεν Ράνσιμαν « κατά την Τουρκοκρατία, όσο επιβίωνε η Εκκλησία, το Ελληνικό Έθνος δεν μπορούσε να πεθάνει». Αντίθετα σε όσα μέρη οι Έλληνες έχασαν την πίστη τους , ας είχαν την γλώσσα τους, αυτούς τους έχασε η πατρίδα, τους έλεγαν ελληνόφωνους Τούρκους. Ο ποιητής Βασίλης Μιχαηλίδης από την Κύπρο, στο εξαίσιο ποίημα που έγραψε για το μαρτύριο του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού κατά την επανάσταση του ’21 βάζει στο στόμα του Κυπριανού τούτα τα λόγια που λέγει στον Τούρκο πασά που τον δίκασε «η Ρωμιοσύνη ειν φυλή συνόκαιρη του κόσμου, κανένας δεν ευρέθηκε για να την εξαλίψει, κανένας γιατί σκέπη την από τα ύψη ο Θεός μου. Η Ρωμιοσύνη θα χαθεί, όντας ο κόσμος λείψει» Ναι! η Ρωμιοσύνη θα χαθεί, όταν χαθεί κι’κόσμος. Ας το ξέρουν αυτό όσοι επιβουλεύονται την Ελλάδα μας. Γιατί ο λαός μας δεν έχει τις ελπίδες του σε αδύναμους ανθρώπους, αλλά στην Παναγιά μας, και ότι δοκιμασίες και να περάσει το Έθνος μας, πάντα θα ψάλλουμε: « Τη υπερμάχω στρατηγώ τα νικητήρια, ως λυτρωθείσα των δεινών ευχαριστήρια…» Ένα εκατομμύριο Έλληνες σφαγιάστηκαν στον αγώνα του 21, άλλοι στα πεδία των μαχών και άλλοι από τα βασανιστήρια των Τούρκων. Πραγματικά « απ’τα κόκκαλα βγαλμένη, των Ελλήνων τα ιερά» είναι η λευτεριά μας. Εμείς την ώρα αυτή τους λέμε ένα μεγάλο ευχαριστώ και παρακαλούμε τον Άγιο Θεό να τους αναπαύσει εκεί που δεν υπάρχει πόνος, ούτε λύπη , ούτε στεναγμός, αλλά ζωή ατελεύτητος. Των υπέρ πίστεως και πατρίδος θυσιασθέντων αδελφών μας, αιωνία ας είναι η μνήμη. Αμήν

Ομιλία για την απελευθέρωση των Γιαννιτσών

20 Οκτωβρίου 1912. Μέρα γιορτινή, μέρα χαρμόσυνη για τη πόλη μας. Τα Γιαννιτσά γιορτάζουν την απελευθέρωσή τους από τον τουρκικό ζυγό. Στις 20 Οκτωβρίου 1912 στις 10 το πρωί, ο Ελληνικός Στρατός έμπαινε στη πόλη των Γιαννιτσών. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος πρωθυπουργός της Ελλάδας, μαθαίνει μέσω του Γενικού Στρατηγείου ότι η αντίσταση των Τούρκων στην Ιερή τους Πόλη έχει αρθεί και ότι η πρωτεύουσα της Μακεδονίας, η Θεσσαλονίκη βρίσκεται ουσιαστικά σε ελληνικά χέρια, αφού η Τουρκική παράδοση είναι βέβαιη. Έφτασε η μέρα να κλείσει το κεφάλαιο της σκλαβιάς, της καταπίεσης, της ατιμίας, της πίκρας, που για περίπου 500 χρόνια επέτρεψε να περάσουμε ο Θεός σύμφωνα με τις ανεξιχνίαστες βουλές Του. Για να πάρουμε μια ιδέα για τα βάσανα των προγόνων μας ας διαβάσουμε ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη μας «Η Αγία νεομάρτυς Χρυσή». « Επειδή κατά την εξωτερική εμφάνιση ήταν πάγκαλος, ένας από τους Τούρκους του χωριού, που η προφορική παράδοση λέει πως ήταν αγάς, τρώθηκε από δαιμονικό έρωτα γι’ αυτήν και επιζητούσε ευκαιρία να εκπληρώσει τις πονηρές του επιθυμίες. Πράγματι μια των ημερών, που η νεαρή Χρυσή μαζί με άλλες γυναίκες του χωριού , βγήκε να μαζέψει ξύλα, τότε ο πονηρός επίβουλος της αγίας με τη συνδρομή και άλλων συμπατριωτών του επέδραμε στο τόπο της συλλογής κι άρπαξε την αγία και την μετέφερε στο σπίτι του. Την τακτική αυτή την εφάρμοζαν πολύ συχνά οι Τούρκοι. Υπήρχε σχέδιο τελείας εξοντώσεως των Ρωμιών. Οι εξισλαμισμοί ήταν ομαδικοί ή μεμονωμένοι. Φυσικά γινόντουσαν κατόπιν πιέσεως, κολακείας, βίας και εξαναγκασμού. Στους αρνησίχριστους πρόσφεραν μεγάλες τιμές και πλούτη. Οι Τούρκοι θεωρούσαν τον εξισλαμισμό μεγάλη και σπουδαία πράξη ευλαβείας. Οι συνθήκες ζωής ήταν δύσκολες, οι φόροι δυσβάστακτοι, οι διωγμοί ακατάπαυστοι, ώστε πολλοί να οδηγηθούν στον εξισλαμισμό. Άλλοι βέβαια προτίμησαν το μαρτύριο και την ομολογία. Οι αφορμές μαρτυρίου τους είναι πολλές. Άλλοι μαρτύρησαν γιατί φόρεσαν ένα φέσι, άλλος γιατί μίλησε για την πίστη του Χριστού, άλλος γιατί ήταν όμορφος, άλλος από φθόνο, άλλος γιατί διαφώνησε στη τιμή των γεωργικών προϊόντων, για χρηματικές διαφορές κλπ.».
Απο το 1881 το Ελληνικό κράτος έφτανε μέχρι και τη Θεσσαλία. Η Μακεδονία, η Ήπειρος και η Θράκη ήταν ακόμα σκλαβωμένες. Στις αρχές του 1900 η Βουλγαρία, εκμεταλλευόμενη την αδυναμία της Τουρκίας, έβαλε σε εφαρμογή το σχέδιό της να προσαρτήσει την Μακεδονία. Γι’ αυτό επιδόθηκε σε δολοφονίες και βιαιοπραγίες για να τρομοκρατήσει τον Ελληνικό πληθυσμό. Ο κίνδυνος να χάσει η Ελλάδα την Μακεδονία για πάντα ήταν μεγάλος. Η επίσημη Ελλάδα δεν μπορούσε να αντιδράσει μετά τη σφοδρή ήττα που είχε υποστεί από τον ατυχή πόλεμο του 1897. Οι φωνές όμως φωτισμένων ανθρώπων όπως ο Ίωνας Δραγούμης ο οποίος έλεγε : «Να ξέρετε πως αν τρέξουμε να σώσουμε τη Μακεδονία, η Μακεδονία θα μας σώσει» καθώς και τα εγκλήματα των Βουλγάρων ξεσηκώνουν τους Έλληνες της ελεύθερης Ελλάδας και έρχονται κατά εκατοντάδες να υπερασπιστούν τη Μακεδονική γη. Αυτοί οργανώνουν αντάρτικα σώματα τα οποία εμπλουτισμένα με το ντόπιο ελληνικό στοιχείο δρούν κυρίως στο βάλτο των Γιαννιτσών. Τα Γιαννιτσά γίνονται το επίκεντρο του Μακεδονικού Αγώνα, γίνονται μια πόλη που ποτίζεται από το αίμα των Ελλήνων ηρώων. Ο Παύλος Μελάς, ο καπετάν Άγρας, οι δικοί μας Γιαννιτσιώτες Γκόνος Γιώτας, ο Μιχαήλ Βαρελάς και η αδελφή του Ελισάβετ, ο Χρήστος Χατζηδημητρίου και πολλοί άλλοι επώνυμοι και ανώνυμοι κάτοικοι των Γιαννιτσών πότισαν με το αίμα τους τη γη, στην οποία εμείς σήμερα κατοικούμε ελεύθεροι.
Κι έτσι φτάνουμε στο 1912 μια χρονιά που το Πάσχα ήταν 25 Μαρτίου. Δυο μεγάλες γιορτές της Χριστιανοσύνης, το Πάσχα και ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, δυό Πασχαλιές δηλαδή γιορτάστηκαν την ίδια μέρα. Υπήρχε μια προφητεία του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού ότι το ποθούμενο δηλ. η απελευθέρωση θα ρθεί, όταν θα πέσουν δυο Πασχαλιές μαζί. Στις 5 Οκτωβρίου 1912 εξορμεί ο Ελληνικός Στρατός με αρχιστράτηγο τον διάδοχο Κωνσταντίνο από τα Θεσσαλικά σύνορα προς Ελασσόνα και Σαραντάπορο όπου σημειώνεται η πρώτη λαμπρή νίκη τους. Μια εβδομάδα αργότερα απελευθερώνονται τα Σέρβια, η Κοζάνη, τα Γρεβενά, η Κατερίνη και η Έδεσσα. Το ελληνικό στρατηγείο περίμενε οι Τούρκοι να δώσουν την μάχη για τη Θεσσαλονίκη στην ανατολική όχθη του Αξιού ποταμού. Όμως ο Τούρκος αρχιστράτηγος Χασάν Ταξίν Πασάς, είτε επειδή δεν ήθελε να δώσει μάχη τόσο κοντά στη Θεσσαλονίκη, είτε επειδή ήθελε να προστατεύσει την ιερή για τους μουσουλμάνους της Μακεδονίας πόλη των Γιαννιτσών προτίμησε να παρατάξει τις δυνάμεις του πιο δυτικά: γύρω από τα Γιαννιτσά. Έτσι οχυρώθηκαν οι Τούρκοι σε μήκος 10 χλμ από τη λίμνη μέχρι το Πάικο και περίμεναν τον Ελληνικό Στρατό που θα προχωρούσε σε ακάλυπτα μέρη και θα ήταν εύκολος στόχος. 19 του μηνός τα προελαύνοντα ελληνικά τμήματα δέχτηκαν τους πρώτους πυροβολισμούς πλησιάζοντας τη γέφυρα Μελισσίου. Μετά τον πρώτο αιφνιδιασμό ανασυντάχτηκαν και εξαπέλυσαν σφοδρή επίθεση με όλες τους τις δυνάμεις. Με την κάλυψη του πυροβολικού οι μεραρχίες περνάνε τη μοναδική γέφυρα που υπήρχε και παίρνουν θέσεις μάχης μεταξύ Μελισίου και Γιαννιτσών. Έτσι η μάχη γενικεύθηκε σ΄ όλο το μήκος του μετώπου από το Πάικο μέχρι τη λίμνη με τους Έλληνες στρατιώτες να καταβάλλουν υπεράνθρωπες προσπάθειες να προχωρήσουν στο ανοιχτό πεδίο για να πλησιάσουν τις εχθρικές θέσεις. Όλα αυτά κάτω από συνεχή βροχή. Όταν έπεσε για καλά το σκοτάδι σταμάτησαν οι πυροβολισμοί. Εκείνη η νύκτα 19 προς 20 Οκτωβρίου ήταν πραγματικά μαρτυρική. Έπρεπε να μείνουν ακίνητοι στις θέσεις τους κάτω από καταρρακτώδη βροχή, νηστικοί, κατάκοποι γιατί ο εχθρός βρισκόταν στα 200-300 μέτρα. Για την επόμενη μέρα 20 Οκτωβρίου ο Τούρκος αρχιστράτηγος Χασάν Ταξίν Πασάς γράφει στα απομνημονεύματά του: «Η αρξαμένη αποφασιστική προέλασις του αντιπάλου από την χαραυγήν της 20ης εξελίσετο σχεδόν με την ιδίαν τακτικήν και τους ίδιους ελιγμούς….οι άντρες μας εμάχοντο με πείσμα και ηρωισμόν απαράμιλλον, αλλά και οι Ελληνες δεν ανεχαιτίζοντο εύκολα παρά τα φονικά πυρά που υφίσταντο εις αποκεκαλυμένον έδαφος. Οβίδες και σφαίρες τους εθέριζον, αλλ΄εκείνοι επροχώρουν και πάλιν. Ο Κωνσταντίνος το είχε πάρει απόφασιν να περάσει όπως και το έκανε..». Τι να πρωτοαναφέρει κανείς από την γενναιότητα των στρατιωτών μας ! Με τι λόγια να περιγράψουμε την αυτοθυσία τους ! Ιδιαίτερα διακρίθηκε για την ορμητικότητά του το 9ο τάγμα ευζώνων με διοικητή τον αντισυνταγματάρχη Παπαδόπουλο, το οποίο στις 8:45 με την υποστήριξη των πυροβολαρχιών της 4ης και της 6ης μεραρχίας κατόρθωσε να καταλάβει το ύψωμα των νεκροταφείων της πόλης στη Μητρόπολη. Έτσι έσπασε η αντίσταση των Τούρκων στο Βόρειο άκρο, επικράτησε πανικός και τράπηκαν σε φυγή προς Θεσσαλονίκη. Τα πρώτα τμήματα που μπήκαν στη πόλη από τον δρόμο της Αξού στις 10 π.μ. ήταν της δεύτερης μεραρχίας με μέραρχο τον Καλάρη. Το μεσημέρι από το ίδιο δρόμο μπαίνει και ο αρχιστράτηγος διάδοχος Κωνσταντίνος με το επιτελείο του. Δημογέροντες της ελληνικής κοινότητας και πλήθος κόσμου τους υποδέχονται μέσα σε παραλήρημα χαράς, με ζητωκραυγές και κωδωνοκρουσίες στην οδό Χατζηδημητρίου, στο ύψος της νέας αγοράς. Ακολούθησε νεκρώσιμη ακολουθία στο ιερό ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ενταφιασμός των νεκρών και κατόπιν εψάλλει μεγάλη δοξολογία μπροστά στον αρχιστράτηγο για τη νικηφόρα έκβαση της μάχης. Τα Γιαννιτσά , η Μακεδονία ολόκληρη είναι μετά από πεντακόσια χρόνια Τουρκικής σκλαβιάς ελεύθερη.
Η απελευθέρωση των Γιαννιτσών που γιορτάζουμε σήμερα είναι ένα παράδειγμα ακόμα, πόσο μεγαλουργούμε οι Έλληνες όταν είμαστε μονιασμένοι. Γιατί όπως λέει και στον εθνικό μας ύμνο: «σαν μισούνται ανάμεσά τους , δεν τους πρέπει λευτεριά». Για να θυμηθούμε και τον στρατηγό Μακρυγιάννη, ο οποίος πικραμένος από τις έχθρες που άρχισαν μεταξύ των αγωνιστών του 1821 γράφει στα απομνημονεύματά του: «Αν μας έλεγε κανένας αυτείνη τη λευτεριά όπου θα γευόμαστε, θα περικαλούσαμε τον Θεόν να μας αφήσει εις τους Τούρκους άλλα τόσα χρόνια, όσο να γνωρίσουν οι άνθρωποι τι θα ειπεί πατρίδα, τι θα ειπεί θρησκεία, τι θα ειπεί φιλοτιμία, αρετή, και τιμιότη, Αυτά λείπουν απ’ όλους εμάς, στρατιωτικούς και πολιτικούς.». Αυτά να μάθουμε και μεις οι σημερινοί Έλληνες, και να είμαστε σίγουροι ότι : « η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει, δεν τη σκιάζει φοβέρα καμιά, μόνο λίγο καιρό ξαποσταίνει και ξανά προς τη δόξα τραβά».

Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου (1916-1923)

Αυτό το καλοκαίρι είχα την τύχη να διαβάσω το βιβλίο του καθηγητή του Α.Π.Θ. κ. Στάθη Πελαγίδη « Ο ηρωικός Πόντος ». Αν και είμαι πόντιος, για την Γενοκτονία των Ποντίων δεν ήξερα τίποτα (γιατί δεν μας την δίδαξαν στο σχολείο ;). Επειδή και πολλοί άλλοι μπορεί να μην ξέρουν τίποτα, και σαν μνημόσυνο για τις χιλιάδες των Ελλήνων που σφαγιάστηκαν, ας ασχοληθούμε λίγο με το θέμα.
• Η ιστορία των Ελλήνων του Πόντου.Η ιστορία των Ελλήνων στον Πόντο ξεκινάει από το 8ο π.Χ. αιώνα οπότε και εγκαθίστανται στον Πόντο, που είχε φήμη περιοχής με άφθονη παραγωγή και πλούσια μεταλλεύματα. Από τα χρόνια εκείνα ιδρύθηκαν η Σινώπη, η Κερασούντα, η Τραπεζούντα κλπ. Οι Μύριοι του Ξενοφώντα αρχές του 4ου π.Χ. αιώνα όταν κατέβηκαν στον Πόντο γνώρισαν τη θερμή ελληνική φιλοξενία. Οι κατακτητές του Πόντου διαδέχονται ο ένας τον άλλο, αυτό όμως δεν εμποδίζει τις ελληνικές πόλεις να ανθούν οικονομικά και πολιτιστικά. Αλεξανδρινή περίοδος, Ρωμαιοκρατία, Βυζαντινή περίοδος. Μετά την άλωση της Κων/πολης (1453) και την κατάληψη της Πελοποννήσου, ο Πόντος παρέμενε η μόνη ελεύθερη ελληνική περιοχή μέχρι το 1461, οπότε σκλαβώθηκε κι αυτός στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Στα 500 χρόνια Τουρκοκρατίας οι Τούρκοι προσπάθησαν πολλές φορές ασφυκτικά να εξισλαμίσουν τους Έλληνες. Τα μεγαλύτερα βάσανα τα πέρασαν όσοι κατοικούσαν στα παράλια και λιγότερο όσοι κατοικούσαν στα βουνά του Πόντου. Μεγάλη βοήθεια στις δυσκολίες αυτές πρόσφεραν τα μοναστήρια του Πόντου και κυρίως η Παναγία Σουμελά, ο Άγιος Ιωάννης Βαζελώνας, ο Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτα κλπ. Η ιστορία των Ελλήνων του Πόντου πήρε τέλος με την Γενοκτονία 1916-1923, κατά την οποία από τους 750.000 που ζούσαν στον Πόντο, 353.000 σφαγιάστηκαν από τους Τούρκους και διασκορπίστηκαν οι υπόλοιποι. Και έτσι η συμφωνία της Λωζάνης το 1923 για την μαζική ανταλλαγή πληθυσμών Ελλάδας - Τουρκίας, δεν αφορούσε τις περιοχές του Πόντου, γιατί εκεί δεν υπήρχαν πλέον Έλληνες !
• Η Γενοκτονία των Ποντίων.Ενώ οι Σουλτάνοι που διοικούσαν την οθωμανική αυτοκρατορία για 500 χρόνια ακολούθησαν μια πολιτική που ελισσόταν από πολύ κακή μέχρι και συνετή, οι Νεότουρκοι που κατέλαβαν την εξουσία στα 1908, ήταν αποφασισμένοι να εξαφανίσουν όλα τα έθνη από την Τουρκία. « Η Τουρκία για τους Τούρκους » ήταν το σύνθημά τους. Αρχικά οι διωγμοί γίνονται προσεγμένα και κάπως μεμονωμένα ( δολοφονίες, δημεύσεις περιουσιών κλπ.). Μόλις όμως οι Τούρκοι τελείωσαν με την Γενοκτονία των Αρμενίων το 1916, και με την είσοδο της Ελλάδας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό των συμμάχων (η Τουρκία ήταν με την Γερμανία), η κατάσταση στον Πόντο έγινε αφόρητη. Η κορύφωση του δράματος του Ποντιακού Ελληνισμού, έγινε την περίοδο που έκανε η Ελλάδα την μικρασιατική εκστρατεία και επικράτησε στην Τουρκία ο Κεμάλ (1919-1923). Οι ελληνικοί πληθυσμοί δεν φονεύονται απλά με μαχαίρια και όπλα, αλλά πεθαίνουν ύστερα από φρικώδη μαρτύρια, πρωτοφανή στην ανθρώπινη ιστορία. Λεηλάτησαν, βίασαν, πυρπόλησαν ολόκληρα χωριά, βασάνισαν, έσφαξαν, έθαψαν ζωντανούς άντρες, γυναίκες, παιδιά, γέρους, και μετέβαλαν σε εκτεταμένα νεκροταφεία ελληνικές χριστιανικές κοινότητες που μέχρι τότε ανθούσαν και εξέπεμπαν την ελληνική πολιτιστική τους ακτινοβολία σ’ όλη την Ανατολή. Οδηγούσαν ολόκληρα χωριά με γέρους , μικρά παιδιά, σε πορείες έξι και επτά μηνών χωρίς φαγητό, χωρίς νερό, μέσα στο κρύο και τη ζέστη, δήθεν για να τους εγκαταστήσουν στα βάθη της Τουρκίας (έτσι τους έλεγαν!) και μέχρι να φτάσουν είχαν πεθάνει όλοι. Και δεν τους άφηναν ούτε να θάψουν τα παιδιά τους, για να τα φάνε τα σκυλιά (πόσες φορές πέθαναν εκείνοι οι γονείς, πριν πεθάνουν κι’αυτοί!). Γι’ αυτές τις πορείες θανάτου διαβάστε στο βιβλίο της Thea Halo « Ούτε το όνομά μου » σελ. 214-234, την περιγραφή της μητέρας της Θυμίας, που ήταν δεκάχρονο κορίτσι σε μια τέτοια πορεία θανάτου και τελικά γλίτωσε. Έτσι το 50% των Ελλήνων του Πόντου θανατώθηκε και οι υπόλοιποι διασκορπίστηκαν σε Ρωσία και Ελλάδα (δυστυχώς όμως και στην Ελλάδα από μικροψυχία, στενοκεφαλιά και έλλειψη Ηγετών, δεν τους ήθελαν και τους έστελναν από τόπο σε τόπο με αποτέλεσμα να πεθαίνουν μικρά παιδιά!). Και αν τα θύματα ήταν μόνο τόσα, οφείλεται στους Ηγέτες που είχαν όπως ήταν ο ηρωικός μητροπολίτης Αμασείας Γερμανός Καραβαγγέλης ( πόσα πρόσφερε και στον Μακεδονικό Αγώνα και στον Πόντο, και πόσο αχάριστα του φέρθηκε η Πατρίδα! τον τίμησε μετά θάνατον, ως συνήθως), ο μητροπολίτης Τραπεζούντος Χρύσανθος κ.α. Τους Αρμένιους που δεν είχαν Ηγέτες, τους έσφαξαν σχεδόν όλους (1.500.000). Φυσικά η Γενοκτονία έγινε με την ανοχή των Μεγάλων Δυνάμεων, γιατί τους ήταν συμφέρουσα η φιλία του Κεμάλ ! (τα ίδια κάνουν και σήμερα, απλώς τα κατευθυνόμενα ΜΜΕ δεν μας τα λένε).
« Ο Διοκλητιανός γέμισε τον Παράδεισο !» έλεγε ο μακαριστός Γέροντας Παΐσιος. Έτσι και οι σύγχρονοι Διοκλητιανοί, Κεμάλ, Οσμάν (του έχουν και άγαλμα στην Κερασούντα για τα πολλά εγκλήματα που έκανε), Εμβέρ, Ισμέτ κλπ. άθελά τους γέμισαν κι αυτοί τον Παράδεισο. Δεν ήξεραν οι γενοκτόνοι ότι υποβάλλοντας σε μαρτυρικό θάνατο τόσους αθώους, τους έκαναν την μεγάλη τιμή να συμμετάσχουν στο Πάθος του Αθώου Χριστού (μακάρι να μας αξίωνε και μας ο Θεός τέτοια τιμή, αλλά δυστυχώς εμείς είμαστε νερόβραστοι). Όταν επισκέφθηκε τον Γέροντα Παΐσιο στο κελλί του στο Άγιο Όρος η Αγία Ευφημία (τι επισκέψεις είχε ο Γέροντας !), ανάμεσα στ’ άλλα την ρώτησε ο Γέροντας (επειδή ήταν μικροκαμωμένη και αδύνατη ) : - Πώς άντεξες τέτοια μαρτύρια ; Του απάντησε η Αγία Ευφημία: - Αν ήξερα τι δόξα έχουν οι Άγιοι, θα έκανα ότι μπορούσα να περάσω πιο μεγάλα μαρτύρια.
Των υπέρ Πίστεως και Πατρίδος αδίκως σφαγιασθέντων αδελφών μας Ποντίων, ας είναι αιωνία η μνήμη !

Υ.Γ. Οι Τουρκικές Κυβερνήσεις δίνουν πολλά χρήματα σε Πανεπιστήμια των ΗΠΑ και αλλού, για να μην αναφέρουν στα μαθήματά τους και τα βιβλία τους τίποτε για τις γενοκτονίες (τόλμησαν μερικοί πληρωμένοι Καθηγητές να ισχυριστούν σε παγκόσμια συνέδρια, ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τις γενοκτονίες, κι ας γνωρίζουν ότι μόνο οι αναφορές των Προξενείων στην Τουρκία προς τις Κυβερνήσεις τους, στις οποίες περιγράφονται λεπτομερώς οι γενοκτονίες, είναι 9.000 !), και πιέζουν ασφυκτικά τις ξένες Κυβερνήσεις να μην τις αναγνωρίσουν. Άδικα κουράζονται και ξοδεύονται όμως, γιατί «το αίμα των χιλιάδων αθώων βοά προς τον Θεό» (Γένεσις 4,10).