Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 31)

 

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 113^ο ΨΑΛΜΟ (συνέχεια)

«ἀπὸ προσώπου Κυρίου ἐσαλεύθη ἡ γῆ, ἀπὸ προσώπου τοῦ Θεοῦ ᾿Ιακὼβ». Έπειτα δείχνοντας πόση είναι η αρετή του άντρα (του ᾿Ιακὼβ), με το όνομα του δούλου ονόμασε τον Δεσπότη … ο Θεός δεν ντρέπεται να ονομάζεται Θεός αυτών (των αγίων) επειδή ομολόγησαν ότι είναι ξένοι και παρεπίδημοι, και δεν έχουν τίποτα κοινό με τα παρόντα, αλλά διαχωρίζοντας τον εαυτό τους από τα βιοτικά, έτσι ζούσαν στην ξένη χώρα (εμείς δυστυχώς επιμένουμε να είμαστε και με τον Θεό και με τον κόσμο και έτσι είμαστε τραγικοί οι περισσότεροι «της Εκκλησίας»).

«τοῦ στρέψαντος τὴν πέτραν εἰς λίμνας ὑδάτων καὶ τὴν ἀκρότομον εἰς πηγὰς ὑδάτων». Πες μου, ποια συγχώρεση θα μπορούσαν να έχουν οι σκληροί κι ανυποχώρητοι, όταν η πέτρα και ο βράχος υποχωρούν στο πρόσταγμα του Θεού, ενώ ο άνθρωπος, που τιμήθηκε με τον λόγο και είναι πιο ήμερος απ’ όλα, να γίνεται πιο αναίσθητος ; … διέλυσε (ο Θεός) την φύση τους (των βράχων) και άφησε να τρέξουν πηγές υδάτων. Με τις θαυματουργικές επεμβάσεις πάνω στην φύση δείχνει ότι αυτός είναι ο δημιουργός της, ότι αυτός έφερε από την ανυπαρξία στην ύπαρξη τα πάντα.

Για να δείξει ο προφήτης ότι όλα τα θαύματα έγιναν όχι επειδή το αξίζαμε λέει «μὴ ἡμῖν, Κύριε, μὴ ἡμῖν, ἀλλ᾿ ἢ τῷ ὀνόματί σου δὸς δόξαν». Όχι για εμάς, λέει, για να μας κάνεις λαμπρότερους και ενδοξότερους, αλλά για να φανερώσεις παντού την δύναμή σου. Αλλά όπως δοξάζεται το όνομά του όταν θαυματουργεί για να μας βοηθήσει, έτσι πάλι δοξάζεται όταν ζούμε ενάρετα και λάμπουμε με την ζωή μας (αν λάμπαμε έτσι εμείς «της Εκκλησίας» όλα θα ήταν διαφορετικά στην Ελλάδα σήμερα).

Όπως λοιπόν δοξάζεται όταν ζούμε με αρετή, έτσι πάλι βλασφημείται όταν ζούμε μέσα στην κακία … αν ο Θεός μας διέσωζε πάντα για να δοξάζεται το όνομά του, πολλοί των ραθύμων θα γινόντουσαν χειρότεροι … απλώς ο προφήτης, παίζοντας τον ρόλο του συνηγόρου μας, πολεμάει έτσι να πετύχει την σωτηρία μας, επειδή γνωρίζει ότι από μόνοι μας είμαστε άξιοι μύριων κακών.

«ἐπὶ τῷ ἐλέει σου καὶ τῇ ἀληθείᾳ σου». Σημαίνει, για το έλεός σου βοήθησέ μας, επειδή προδώσαμε το να δοξάζεσαι από την ζωή μας όπως θα ήταν το σωστό. «μήποτε εἴπωσι τὰ ἔθνη· ποῦ ἐστιν ὁ Θεὸς αὐτῶν;» λένε και αρπάζουν πολλοί και αδικούν και προξενούν αμέτρητα κακά. «ὁ δὲ Θεὸς ἡμῶν ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ γῇ πάντα, ὅσα ἠθέλησεν, ἐποίησε». Επειδή αγνοούν ότι είναι (όχι υπάρχει, είναι) Θεός, διορθώνει την πλάνη τους … ότι είναι δυνατός και ισχυρός (ο Θεός) γίνεται φανερό απ’ όσα γίνονται στον ουρανό, στην γη όμως δεν το κάμνει αυτό αλλά χρησιμοποιεί την μακροθυμία του έλκοντας σε μετάνοια τους ζώντες μέσα στην πονηριά. Αν απαιτούσε από τον καθένα απ’ ευθείας τις ευθύνες των παραπτωμάτων, προ πολλού θα είχε εξαφανιστεί το γένος των ανθρώπων.  

«τὰ εἴδωλα τῶν ἐθνῶν, ἀργύριον καὶ χρυσίον, ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων·  στόμα ἔχουσι, καὶ οὐ λαλήσουσιν, ὀφθαλμοὺς ἔχουσι, καὶ οὐκ ὄψονται,  ὦτα ἔχουσι, καὶ οὐκ ἀκούσονται, ρῖνας ἔχουσι, καὶ οὐκ ὀσφρανθήσονται,  χεῖρας ἔχουσι, καὶ οὐ ψηλαφήσουσι, πόδας ἔχουσι καὶ οὐ περιπατήσουσιν, οὐ φωνήσουσιν ἐν τῷ λάρυγγι αὐτῶν». Περιγράφει όλα τα μέλη τους, για  να κάνει μεγαλύτερη την κωμωδία και στην συνέχεια προσθέτει «ὅμοιοι αὐτοῖς γένοιντο οἱ ποιοῦντες αὐτὰ καὶ πάντες οἱ πεποιθότες ἐπ᾿ αὐτοῖς».

(τα είδωλα ήταν οι θεοί τους) αν και η ομοιότητα με τον Θεό ήταν αρετή, εδώ έγινε κατάρα. Κατάλαβε τι θεοί ήταν όταν η ομοίωση μ’ αυτούς αναφέρεται σαν την χειρότερη κατάρα … παντού ασέλγεια, παντού ακολασία, παντού τύποι παρανόμων μίξεων και ερώτων λυσσώντων. Όλες οι τελετές και εορτές και πανηγύρεις τους ήταν διδασκαλίες των ατόπων, όχι μόνο των αισχρών, αλλά και φόνων ανθρώπων (φτιάξαμε και οι άνθρωποι με την τεχνητή νοημοσύνη ρομπότ που φαίνονται σαν άνθρωποι και κυκλοφορούσαν στους δρόμους, αλλά το σώμα τους αποτελούνταν μόνο από καλώδια και τίποτα άλλο).

«οἶκος ᾿Ισραὴλ ἤλπισεν ἐπὶ Κύριον· βοηθὸς καὶ ὑπερασπιστὴς αὐτῶν ἐστιν.  οἶκος ᾿Ααρὼν ἤλπισεν ἐπὶ Κύριον· βοηθὸς καὶ ὑπερασπιστὴς αὐτῶν ἐστιν.  οἱ φοβούμενοι τὸν Κύριον ἤλπισαν ἐπὶ Κύριον· βοηθὸς καὶ ὑπερασπιστὴς αὐτῶν ἐστιν». Αφού κορόιδεψε την αναισθησία των ειδώλων και την ανοησία των πεποιθότων σ’ αυτά, μεταφέρει τον λόγο στον ύμνο του Θεού … διαιρεί τις ευεργεσίες του Θεού, στον Ισραήλ, τους ιερείς και τους πιστούς. Επειδή δεν είναι ο ιερεύς ίσος με τον απλό άνθρωπο, αλλά έχει κάτι περισσότερο. Διότι τους δόθηκε μεγαλύτερη τιμή.

Ύστερα για να δείξει ότι δεν περιορίστηκε μόνο στους Ιουδαίους η πρόνοιά του, ανέφερε την βοήθεια και ευλογία του προς όλους «Κύριος μνησθεὶς ἡμῶν εὐλόγησεν ἡμᾶς, εὐλόγησε τὸν οἶκον ᾿Ισραήλ, εὐλόγησε τὸν οἶκον ᾿Ααρών,  εὐλόγησε τοὺς φοβουμένους τὸν Κύριον». Τι σημαίνει «εὐλόγησε» ; Τους γέμισε με αμέτρητα αγαθά … όταν ευλογεί ο άνθρωπος τον Θεό, ο ίδιος του κερδίζει, καθιστά τον εαυτό του λαμπρότερο, όπως και όταν τον ευλογεί ο Θεός. Το Θείον δεν έχει καμία ανάγκη, και με τις δυο ευλογίες μόνο εμείς κερδίζουμε. «τοὺς μικροὺς μετὰ τῶν μεγάλων». Ούτε ένα γένος δεν στερήθηκε την ευλογία του Θεού, αλλά σε όλους απλωνόντουσαν (έβλεπα σε ντοκιμαντέρ κάτι φυλές χαμένες στα δάση με πόσο έξυπνους τρόπους επιβίωναν ! Λέτε αυτοί να μην ήταν φωτισμένοι από τον Θεό ;).

«προσθείη Κύριος ἐφ᾿ ὑμᾶς, ἐφ᾿ ὑμᾶς καὶ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς ὑμῶν». Είδες άλλο είδος ευλογίας ; την αύξηση του γένους ; Αυτή την ευλογία την απόλαυσαν (οι Ιουδαίοι) και όταν ήταν στην Αίγυπτο, όπου αν και ήταν αμέτρητα τα εμπόδια, τα καταναγκαστικά έργα, οι ταλαιπωρίες, η σκληρότητα των Αιγυπτίων, αλλά τίποτε δεν διέκοπτε τον λόγο του Θεού (ν’ αυξηθούν), και τέτοια ήταν η ευλογία του, ώστε σε 200 χρόνια (από 75 που μπήκαν στην Αίγυπτο) έφτασαν να γίνουν 600.000 (εμείς σήμερα στην Ελλάδα χειρότερα περνάμε απ’ αυτούς που ήταν σκλάβοι στην Αίγυπτο και συνεχώς ελαττωνόμαστε ;). Αυτή η ευλογία δινόταν τότε, τώρα όμως στα χρόνια της Καινής Διαθήκης είναι πολύ σπουδαιότερες οι ευλογίες.

Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 30)

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 113^ο ΨΑΛΜΟ

«ΕΝ ΕΞΟΔῼ ᾿Ισραὴλ ἐξ Αἰγύπτου, οἴκου ᾿Ιακὼβ ἐκ λαοῦ βαρβάρου,  ἐγενήθη ᾿Ιουδαία ἁγίασμα αὐτοῦ, ᾿Ισραὴλ ἐξουσία αὐτοῦ». Τα λόγια αυτά μαρτυρούν την μεγάλη πραότητα και ημερότητα του Θεού, επειδή αφού πρώτα δώσει αποδείξεις της δύναμής του, ύστερα απαιτεί την προσκύνηση… αφού έδειξε τα θαύματα στην Αίγυπτο, τότε έκανε τους Ιουδαίους λαό του. Αφού δημιούργησε τον κόσμο κι έδειξε την σοφία και δύναμή του, τότε έπλασε τον άνθρωπο κι απαίτησε την προσκύνηση. Αφού πρώτα έκαμνε τα θαύματα ο Χριστός και δίδασκε, τότε ζητούσε την πίστη. Οι άνθρωποι πρώτα θέλουν να πάρουν την εξουσία και ύστερα επιχειρούν να ευεργετούν, ενώ ο Θεός ξεκινάει από τις ευεργεσίες.    

Ονόμασε τους Αιγύπτιους βάρβαρους για να δείξει την φροντίδα του Θεού … ήταν αγριότεροι και από θηρία και σκληρότεροι από την πέτρα, και ενώ δεχόντουσαν αμέτρητες πληγές (εννοεί τις 10 πληγές του Φαραώ) δεν υποχωρούσαν. Ονομάζοντας λοιπόν τον λαό βάρβαρο, έδειξε την υπερβολική δύναμη του Θεού, επειδή τον τόσο βάρβαρο, τον τόσο σκληρό, τον εξανάγκασε και παρά την θέλησή του ν’ αφήσει τους δούλους κι επειδή συνέχισαν την εχθρότητα τούς παρέδωσε στην θάλασσα κι έτσι ελευθέρωσε τον λαό του.

Αγίασμα κυρίως ονομαζόταν ο ναός, τα άδυτα, τα άγια των αγίων… έγινε αγίασμα η Ιουδαία με τις θυσίες, με την λατρεία, με όλα τα αγιαστικά (πόσο μεγάλη ευλογία είναι για την Ελλάδα οι Θείες Λειτουργίες που γίνονται σε τόσους Ναούς ! δηλαδή αγιάζεται και ο τόπος, όπως και μολύνεται ο τόπος από τα εγκλήματα, όπως λέει σε άλλο ψαλμό «εφονοκτονήθη η γη εν τοις αίμασι») … αν και όλη η οικουμένη ήταν κάτω από την εξουσία του (του Θεού), αλλ’ αυτοί (οι Ιουδαίοι) με ιδιαίτερη σχέση. Επειδή και προφητείες δεχόντουσαν, και συνομιλούσε μαζί τους, και τους οικονομούσε περισσότερο.

Αυτά και αλλού τα έλεγε δικαιολογούμενος (ο Θεός). Δεν σας πρόσφερα αμέτρητους καρπούς ; ελευθερία από την σκλαβιά της Αιγύπτου, απαλλαγή από βαρβάρους, επίδειξη θαυμάτων, την φροντίδα στην έρημο, την κληρονομιά της Παλαιστίνης, αλλεπάλληλες νίκες, ευημερία γης, την προκοπή σας αμέτρητα άλλα ;

(συνεχίζοντας ο Χρυσόστομος να περιγράφει πόσα έκανε ο Θεός για τους Ιουδαίους έδωσε τα χαρακτηριστικά του καλού ηγέτη).Τον ηγέτη αυτό κυρίως τον αναδεικνύει, το να προνοεί για τους υπηκόους του, το να ενδιαφέρεται και να φροντίζει γι αυτούς. Γι αυτό και ο Χριστός δεν είπε «Ο ποιμήν ο καλός τιμάται και υπηρετείται», αλλά είπε, «Ο ποιμήν ο καλός θυσιάζει την ζωή του για τα πρόβατά του».

Αυτό σημαίνει να ασκεί εξουσία, αυτό σημαίνει να ξέρει να κυβερνάει, το να παραβλέπει τα δικά του, και να φροντίζει για τα συμφέροντα των υπηκόων του. Αυτό ακριβώς που είναι ο ιατρός, αυτό είναι και ο ηγέτης, μάλλον δε και περισσότερο από τον ιατρό. Ο ιατρός απλώς με την τέχνη του φροντίζει για την σωτηρία των ανθρώπων, ενώ ο ηγέτης φροντίζει τους πολίτες διακινδυνεύοντας ακόμα και την ζωή του.

Αυτό ακριβώς έκανε και ο Χριστός, ραπισθείς, σταυρωθείς, παθαίνοντας τα μύρια των παθών … το να τους κάνει υπηκόους του (τους Ιουδαίους) δεν ήταν μικρό είδος ευεργεσίας (ο Παύλος με καμάρι έγραφε ότι είναι δούλος Χριστού. Αυτά οι ψευτοκουλτουριάρηδες δεν τα καταλαβαίνουν).

«ἡ θάλασσα εἶδε καὶ ἔφυγεν, ὁ ᾿Ιορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω». Δες πως αυξάνουν οι ευεργεσίες (προς τους Ιουδαίους). Τι χρειάζεται να μιλάμε περί βαρβάρων όταν και η φύση υποτασσόταν … για να μάθουν ότι τα γινόμενα δεν ήταν φυσιολογικά αλλά όλα τα πραγματοποιούσε θεία και απερίγραπτη δύναμη. Και πρόσεξε, δεν είπε ανεχώρησε ή υποχώρησε, αλλά έφυγε, για να δείξει την ταχύτητα, την έκπληξη, το εύκολο της ενεργείας του Θεού … αυτά και αλλού συνέβησαν όπως στην κάμινο της Βαβυλώνας που η φωτιά αντί να κάψει αυτούς που ήταν μέσα στο καμίνι, έκαψε αυτούς που ήταν απ’ έξω (αυτοί οι καημένοι και την εικόνα του Ναβουχοδονόσορα προσκύνησαν και από την φωτιά κάηκαν).

«ὁ ᾿Ιορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω». Στην Ερυθρά θάλασσα τους άνοιξε τον δρόμο ο Μωυσής, στον Ιορδάνη ο Ιησούς του Ναυή, και παντού τους ακολουθούσαν θαύματα (τους Ιουδαίους) ώστε αφού μαλακώσει με τα θαύματα η αναίσθητη γνώμη τους και η σκληρή τους διάνοια, να γίνει κατάλληλη για την υποδοχή της γνώσης του Θεού.

«τὰ ὄρη ἐσκίρτησαν ὡσεὶ κριοὶ καὶ οἱ βουνοὶ ὡς ἀρνία προβάτων». Εδώ μερικοί απορούν και λένε, ότι η Ερυθρά θάλασσα και ο Ιορδάνης άνοιξαν δρόμο το γνωρίζουμε, πουθενά όμως δεν είναι γραμμένο ότι σκίρτησαν και χόρεψαν τα βουνά όπως τα πρόβατα. Απαντάμε σ’ αυτό, φυσικά δεν χόρεψαν τα βουνά, αλλά θέλει να δείξει ο προφήτης την υπερβολική χαρά και το μέγεθος των θαυμάτων, επειδή τα πρόβατα με πηδήματα εκδηλώνουν την χαρά τους.

«τί σοί ἐστι, θάλασσα, ὅτι ἔφυγες, καὶ σύ, ᾿Ιορδάνη, ὅτι ἐστράφης εἰς τὰ ὀπίσω;  τὰ ὄρη, ὅτι ἐσκιρτήσατε ὡσεὶ κριοί, καὶ οἱ βουνοὶ ὡς ἀρνία προβάτων;». Δεν τους κάμνει την ερώτηση επειδή θεωρεί ότι μπορούν ν’ απαντήσουν και ότι αισθάνονται τα βουνά, το ποτάμι και η θάλασσα, αλλά για να κάνει τον λόγο σαφέστερο και να δείξει το παράδοξο και προσθέτει αμέσως την απάντηση στο πως συνέβησαν τα εκπληκτικά γεγονότα «ἀπὸ προσώπου Κυρίου ἐσαλεύθη ἡ γῆ, ἀπὸ προσώπου τοῦ Θεοῦ ᾿Ιακὼβ».

(πριν χρόνια είχαμε έναν Σύμβουλο, Γεωλόγο στην ειδικότητα, ηλικιωμένο, ο οποίος ασχολείτο περισσότερο με δράσεις παρά με την επιστήμη του, και ο οποίος σε σεμινάριο μας μιλούσε γι αυτό που λέμε ότι το νερό έχει «μνήμη» κι εννοούμε φυσικά ότι όταν κτίζουμε εκεί που ήταν κάποτε χείμαρρος, το νερό «θυμάται» και κάποια στιγμή θα ξαναπεράσει και θα μας πνίξει. Το περίεργο ήταν ότι αυτός ο Σύμβουλος πίστευε ότι το νερό είχε μνήμη όπως έχουμε οι άνθρωποι και τα ζώα, και φυσικά οι Χημικοί τον «τακτοποιήσαμε»).   

Να πως είναι ο καλός Ηγέτης

 

  

 

Ο Μέγας Χρυσόστομος στην ομιλία του στον 113^ο ψαλμό περιέγραψε και τα χαρακτηριστικά του καλού Ηγέτη : «Τον Ηγέτη αυτό κυρίως τον αναδεικνύει, το να προνοεί για τους υπηκόους του, το να ενδιαφέρεται και να φροντίζει γι αυτούς. Γι αυτό και ο Χριστός δεν είπε «Ο ποιμήν ο καλός τιμάται και υπηρετείται», αλλά είπε, «Ο ποιμήν ο καλός θυσιάζει την ζωή του για τα πρόβατά του».

Αυτό σημαίνει να ασκεί εξουσία, αυτό σημαίνει να ξέρει να κυβερνάει, το να παραβλέπει τα δικά του, και να φροντίζει για τα συμφέροντα των υπηκόων του. Αυτό ακριβώς που είναι ο ιατρός, αυτό είναι και ο Ηγέτης, μάλλον δε και περισσότερο από τον ιατρό. Ο ιατρός απλώς με την τέχνη του φροντίζει για την σωτηρία των ανθρώπων, ενώ ο Ηγέτης φροντίζει τους πολίτες διακινδυνεύοντας ακόμα και την ζωή του».

Μήπως θέλετε να συγκρίνουμε τους Ηγέτες που εδώ και δεκαετίες κυβερνάνε την Ελλάδα με τα λόγια του Χρυσοστόμου ; Θ’ αφήσω το πόσο έχουν ρημάξει την γεωργία, την κτηνοτροφία, την οικονομία,  την υγεία, την δικαιοσύνη … Μα αυτοί οι Ηγέτες από την πολλή «φροντίδα» που είχαν για τους πολίτες τους, έδιωξαν πάνω από ένα εκατομμύριο Έλληνες κυρίως νέους για να βρουν εργασία σε άλλες χώρες.

Λόγω ειδικότητας θα πω δύο λόγια μόνο για το πόσο έχουν ρημάξει την εκπαίδευση. Διδάσκω Χημεία σε Λύκεια από το 1995 και έχω διαπιστώσει ότι σπάνια κάποια αλλαγή που έκαμναν βελτίωνε την εκπαίδευση στο Λύκειο. Οι περισσότερες εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις χειροτέρευαν την εκπαίδευση. Και ξέρετε που φτάσαμε σήμερα ; Το Απολυτήριο του Λυκείου στην πραγματικότητα πιστοποιεί ένα πασάλειμμα γνώσεων σε 3,4 μαθήματα !

Και μ’ αρέσει που κατηγορούν την κ. Καρυστιανού ότι δεν ξέρει από πολιτική. Φυσικά, μόνο αυτοί που ξέρουν από πολιτική θα μπορούσαν να ρημάξουν τόσο πολύ τα σχολεία της Ελλάδας. Για να μην αμφιβάλλετε θα σας αναφέρω ένα γεγονός που συνέβηκε πριν λίγες μέρες. Μαθητής της Γ΄ Γυμνασίου την ώρα του μαθήματος είπε με αναίδεια στην Καθηγήτρια μια τόσο αισχρή φράση που δεν τολμώ να την γράψω. Ναι, στην ηλικία τους με τις αλητοπαρέες στο χωριό μου λέγαμε τέτοιες φράσεις, αλλά ποτέ δεν θα τολμούσαμε να τις πούμε όχι σε Καθηγήτριες, αλλά ούτε και σε συμμαθήτριες. Και δεν τιμωρήθηκε ο μαθητής επειδή αυτές οι αισχρότητες είναι συνηθισμένες πλέον στα σχολεία !

Και τολμάμε αυτά τα εκπαιδευτικά μορφώματα να τα ονομάζουμε σχολεία. Σε πολλά τμήματα φοβόμαστε οι Καθηγητές να πάμε να κάνουμε μάθημα και μιλάμε για εκπαιδευτικό σύστημα της Ελλάδας. Βλέπετε έτσι βλέπουν την πρόοδο οι Ηγέτες μας.

Γι αυτό νομίζω μας συγκίνησε ο κ. Σμαραγδής με τον «Καποδίστρια». Επειδή καταλάβαμε πόσο λείπουν από την Ελλάδα οι καλοί Ηγέτες. Σ’ αυτό όμως φταίμε κι εμείς που αφηνόμαστε να τρώμε ανεξέλεγκτα το σκοτάδι που μας σερβίρουν και γίνονται σκοτεινές οι ψυχές μας.

Ας δοκιμάσουμε να γεμίσουμε τις ψυχές μας με το φως του Χριστού και να δείτε για πότε θα εξαφανιστούν οι σκάρτοι Ηγέτες και θα μας στείλει ο Θεός έναν καλό Ηγέτη, όπως τον περιγράφει ο Χρυσόστομος.

Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 29)

 

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 112^ο ΨΑΛΜΟ

«ΑΙΝΕΙΤΕ, παῖδες, Κύριον, αἰνεῖτε τὸ ὄνομα Κυρίου». Λέει κάποιος, και ποια δυσκολία έχει αυτό ; για τον καθένα είναι εύκολο να υμνεί τον Θεό. Αν το εξετάσεις όμως προσεκτικά θα δεις τον κόπο που υπάρχει και την ωφέλεια. Διότι κατ’ αρχήν ο ύμνος επιζητείται από τους δίκαιους, και πρέπει πρώτα την ζωή μας να διορθώσουμε και έτσι να ψάλουμε ύμνους στον Θεό. Δεν είναι ωραίος ο ύμνος στο στόμα του αμαρτωλού. Και δεύτερον, δεν πρέπει κανείς μόνο με λόγια να τον υμνεί αλλά και με τα έργα, και αυτόν μάλιστα τον ύμνο ζητάει ο Θεός, αυτή την δοξολογία … ώστε άγγελος πρέπει να γίνεις και μετά να υμνείς τον Θεό.

Μη λοιπόν νομίσουμε ότι θέλει απλώς τον ύμνο, αλλά πριν το στόμα μας να τον αναπέμπει ο βίος μας, και πριν την γλώσσα μας να τον βοά ο τρόπος της ζωής μας. Έτσι και σιωπώντες μπορούμε να υμνούμε τον Θεό… και όπως ο Χριστός οδηγώντας μας σε ομόνοια και αγάπη, έδωσε εντολή στην Εκκλησία να γίνεται η ίδια προσευχή και απ’ όλο το εκκλησίασμα σαν ένα πρόσωπο να λέμε «Πάτερ ημών» (άρα την ώρα των ακολουθιών δεν πρέπει να προσευχόμαστε με λόγια δικά μας ή ακόμα και με την ευχή, αλλά ο νους μας να είναι σ’ αυτά που ψέλνονται ή διαβάζονται. Φαντάζομαι στα αργά μπορούμε να λέμε την ευχή) … ορίζει στον καθένα είτε προσεύχεται μόνος του είτε με άλλους να κάνει προσευχή και για τους αδελφούς του.

«εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος». Τι λέγεις ; αν εσύ δεν ευχηθείς, δεν είναι ευλογημένο ; Βλέπεις ότι δεν μιλάει για την ευλογία που υπάρχει σ’ αυτόν και είναι ενωμένη με την φύση του, αλλά γι αυτήν που προέρχεται από τους ανθρώπους ; … αυτός λοιπόν είναι υψηλός και μέγας και αινετός από μόνος του, γίνεται όμως τέτοιος και από τους ανθρώπους, όταν αυτοί που τον υπηρετούν δείχνουν τέτοιο τρόπο ζωής, ώστε όλοι που τους βλέπουν να ευλογούν τον Κύριο. Το ίδιο ισχύει και για το «αγιασθήτω το όνομά σου» … δηλαδή, αξίωσέ μας πάντα να ζούμε ενάρετη ζωή, ώστε να ευλογείται το όνομά σου και εξ αιτίας μας (για πέστε μου, πόσοι ευλογούν το όνομα του Κυρίου βλέποντας εμάς που είμαστε «της Εκκλησίας» ;).

«ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου μέχρι δυσμῶν αἰνετὸν τὸ ὄνομα Κυρίου». Βλέπεις που προετοιμάζει τον νέο τρόπο ζωής και προδηλώνει της Εκκλησίας την ευγένεια ; Δεν θα υμνείται το όνομά του μόνο στην Παλαιστίνη και στην Ιουδαία, αλλά σε όλη την οικουμένη. Αυτό συνέβηκε μετά τον Χριστό επειδή πριν εβλασφημείτο το όνομα του Θεού εξ αιτίας των Ιουδαίων.

Ο προφήτης Μαλαχίας που έζησε μετά την επάνοδο των Ιουδαίων από την Βαβυλώνα προφήτεψε ότι θα σταματήσουν οι θυσίες στην χώρα του Ισραήλ και στην συνέχεια θα δοξάζεται το όνομα του Θεού και θα υπάρχει καθαρή θυσία σε όλο τον κόσμο. Αυτό εκπληρώθηκε με την ολοσχερή ερήμωση του Ισραήλ από τον Τίτο το 70 μΧ και την διαδοχή από την αγία ζωή των Χριστιανών (δυστυχώς οι Έλληνες ξεφτιλιστήκαμε παγκόσμια με την ψήφιση του γάμου μεταξύ των ομοφυλόφιλων).

«ὑψηλὸς ἐπὶ πάντα τὰ ἔθνη ὁ Κύριος». Στα δόγματα, στην λατρεία, στην προσκύνηση, σε όλα είναι πολύ υψηλότερα και ανώτερα στην Καινή Διαθήκη από την Παλαιά. Αλλά και αυτά είναι χαμηλότερα από εκείνα στην μέλλουσα ζωή. Τόσο απέχει η τωρινή γνώση από την τότε, όσο το νήπιο από τον άντρα που έφτασε σε ώριμη ηλικία.

«ἐπὶ τοὺς οὐρανοὺς ἡ δόξα αὐτοῦ». Επειδή εξήγησε ότι ο Θεός δοξάζεται με την ζωή του ανθρώπου, και συμβούλεψε έτσι να δοξάζουμε τον Θεό προτρέποντας σε μεγαλύτερη αρετή, δείχνει ότι αυτό γίνεται κυρίως στους ουρανούς … αυτό εννοεί και στο «Πάτερ ημών» με τα λόγια «γενηθήτω το θέλημά σου, ως εν ουρανώ και επί της γης», δηλαδή όπως οι άγγελοι τον αγιάζουν απαλλαγμένοι από κάθε κακία και ασκούντες την αρετή με ακρίβεια, έτσι ν’ αξιωθούμε κι εμείς ν’ αγιάζουμε τον Θεό.

(βλέπετε λοιπόν ότι το μόνο πραγματικό πρόβλημα που έχουμε δεν είναι ούτε τα οικονομικά, ούτε οι ανάξιοι πολιτικοί, ούτε τίποτα, αλλά μόνο ότι έχουμε πονηριά στην ζωή μας και δεν ασκούμε την αρετή με ακρίβεια ;  Γι αυτό έλεγε ο Χριστός «ζητείτε πρώτον την βασιλεία του Θεού και την δικαιοσύνη αυτού και ταύτα πάντα προστεθήσεται υμίν»).

«τίς ὡς Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν; ὁ ἐν ὑψηλοῖς κατοικῶν  καὶ τὰ ταπεινὰ ἐφορῶν». Επειδή απευθυνόταν στους Ιουδαίους γι αυτό μιλάει έτσι, υψώνοντας σιγά σιγά την διάνοιά τους, αναπτερώνοντας την γνώμη τους και ανεβάζοντάς τους ήρεμα … για την αδυναμία τους να επιστρέφουν στα είδωλα και να προσκυνούν θεούς περιορισμένους σε τόπους και ναούς.

Αν και ο Θεός ασύγκριτα υπερέχει από τους θεούς κάμνει σιγά σιγά την σύγκριση για την αδυναμία των Ιουδαίων (έτσι πρέπει να κάμνουμε και οι δάσκαλοι, να τα λέμε όχι αυστηρά επιστημονικά, αλλά με τρόπο που να μπορούν να καταλαβαίνουν οι μαθητές μας. Έλεγε ο Αϊνστάιν «ξέρεις καλά την Φυσική αν μπορείς να την μάθεις στην γιαγιά σου») … γι αυτό σιγά σιγά τους ανεβάζει, δεν παραμένει όμως στα ταπεινά νοήματα περί του Θεού και προσθέτει «ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ γῇ» δείχνοντας ότι πουθενά δεν είναι περιορισμένος, αλλά βρίσκεται παντού.

Αφού λοιπόν ανέβασε έτσι την διάνοια του ακροατή δίνει κι άλλη απόδειξη της δύναμής του λέγοντας «ὁ ἐγείρων ἀπὸ γῆς πτωχὸν καὶ ἀπὸ κοπρίας ἀνυψῶν πένητα». Επειδή είναι δείγμα μεγάλης δύναμης και σφόδρα απερίγραπτης ν’ ανυψώνει τα ασήμαντα … αν το ερμηνεύσουμε αλληγορικά, ανύψωσε ο Χριστός την ασήμαντη ανθρώπινη φύση μας και την συνεκάθισε στον πατρικό θρόνο (κάποιοι Φροντιστές παίρνουν μόνο καλούς μαθητές να τούς προετοιμάσουν για τις πανελλαδικές εξετάσεις. Χαίρω πολύ. Αυτοί οι μαθητές και χωρίς φροντιστήριο θα πήγαιναν καλά. Πάρε μαθητές του 10 και πέτυχε να πάνε καλά στις εξετάσεις για να σε παραδεχτώ συνάδελφε).

«καὶ ἀπὸ κοπρίας ἀνυψῶν πένητα, τοῦ καθίσαι αὐτὸν μετὰ ἀρχόντων, μετὰ ἀρχόντων λαοῦ αὐτοῦ». Κοπρίαν εδώ εννοεί το ευτελές και την από εκεί γρήγορα γινομένη μεταβολή … ύστερα έρχεται σε άλλο μεγαλύτερο. Ότι όχι μόνο τα πράγματα μπορεί να μεταθέσει, ούτε μόνο την ευτέλεια να την οδηγήσει σε αξίωμα, αλλά μπορεί (ο Θεός) και αυτούς τους νόμους της φύσης να μεταθέσει και να κάνει την στείρα μητέρα. Γι αυτό πρόσθεσε «ὁ κατοικίζων στεῖραν ἐν οἴκῳ, μητέρα ἐπὶ τέκνοις εὐφραινομένην».

Αυτό το είπε για να κάνει αξιόπιστο τον λόγο και στους (πνευματικά) παχυτέρους. Δηλαδή μην απιστήσεις άνθρωπε, ότι θα συμβεί τόση μεταβολή, και τα έθνη που απορρίφθηκαν θα έρθουν σε τόσο μεγάλη δόξα, Δεν τα βλέπεις αυτά καθημερινά να συμβαίνουν ; τους ασήμαντους να υψώνονται και να κάθονται με τους άρχοντες ; την ανάπηρη φύση να διορθώνεται και στείρες να γίνονται μητέρες ; Κάτι παρόμοιο και με την Εκκλησία συνέβηκε, ήταν στείρα, αλλ’ έγινε μητέρα πολλών τέκνων.

Γνωρίζοντες λοιπόν όλα αυτά, ας προσφέρουμε ότι εξαρτάται από εμάς και θ’ απολαύσουμε κάθε δόξα, και θ’ ανεβούμε σε απερίγραπτο ύψος, απολαμβάνοντες την βοήθεια του Θεού, στον οποίο ανήκει η δόξα και η δύναμη, στον Πατέρα και στον Υιό και στο Άγιο Πνεύμα, τώρα και πάντα, και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν (μακάρι να τα ζούσαμε αυτά στην ζωή μας).  

Να γιατί είναι λάθος ο ιεραποστολικός σκοπός των θρησκευτικών οργανώσεων

 

 

Ο Μέγας Χρυσόστομος στην ομιλία του στον 112^ο ψαλμό λέει ότι : «Κατά πρώτον οι δίκαιοι μπορούν να υμνούν τον Θεό και πρέπει πρώτα να κάμνουμε ενάρετη την ζωή μας και ύστερα να υμνούμε τον Θεό. Επειδή δεν είναι ωραίος ο ύμνος από το στόμα του αμαρτωλού. Δεύτερον, δεν πρέπει μόνο με λόγια να υμνούμε τον Θεό αλλά και με τα πράγματα, και μάλιστα κυρίως αυτόν τον ύμνο επιθυμεί ο Θεός, αυτή την δόξα.

Διότι λέει «οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα καὶ δοξάσωσι τὸν πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς» … πριν από το στόμα μας ο βίος μας να ηχεί τον ύμνο προς τον Θεό και πριν την γλώσσα μας να βοά ο τρόπος της ζωής μας … ακόμα και το «αγιασθήτω το όνομά σου» στο «Πάτερ ημών» αυτό σημαίνει, καταξίωσέ μας να ζούμε ενάρετη ζωή, ώστε να μάς βλέπουν οι άνθρωποι και να δοξάζουν το όνομά σου».

Να προσθέσω στα λόγια του Χρυσοστόμου και τα λόγια του άλλου «φωστήρα της τρισηλίου θεότητος» Γρηγορίου του Θεολόγου «πρώτα φωτισθήναι και έπειτα φωτίσαι». Δυστυχώς εγώ την δεκαετία 1979 -89 δηλαδή στα φοιτητικά μου χρόνια και λίγο πιο μετά, στην Χριστιανική Φοιτητική Δράση που είναι ο κλάδος για τους φοιτητές της θρησκευτικής οργάνωσης «ο Σωτήρ» άκουγα εντελώς τα αντίθετα και ο χαζός τα εφάρμοζα.

«Ο σκοπός μας είναι ιεραποστολικός, μην το ξεχνάμε» μάς συμβούλευαν, και όλο το πνεύμα και το κλίμα και οι ενέργειες σ’ αυτό στόχευαν. Να βοηθήσουμε τους άλλους ανθρώπους να γνωρίσουν τον Χριστό, να έρθουν μέσα στην Εκκλησία. Και φυσικά πρώτα απ’ όλους τους συμφοιτητές μας και γι αυτό μια μέρα κάθε μήνα στηνόμασταν στο Πανεπιστήμιο και προτείναμε στους φοιτητές ν’ αγοράσουν το καινούργιο τεύχος του περιοδικού «η Δράση μας».

Κοντολογίς, ο «ιεραποστολικός σκοπός» ήταν να μιλάμε παντού και συνεχώς για τον Χριστό. Θα πείτε «που είναι το κακό ; όμορφα λόγια λέγατε». Μα οι δυο Ιεράρχες αυτό έλεγαν ; να μιλάει το στόμα μας για τον Χριστό ; Η ζωή μας πρέπει να μιλάει για τον Χριστό, όχι το στόμα μας. Και φυσικά, αν ηχεί η ζωή μας τον Χριστό, οι άνθρωποι θα καταλάβουν και τίποτα να μην λέμε. Και μόνο να έβλεπες τους αγίους Πορφύριο και Παΐσιο καταλάβαινες πως ότι λέει το Ευαγγέλιο είναι αλήθεια.

Τελικά με τον «ιεραποστολικό σκοπό» μας αυτό που καταφέρναμε ήταν να βάζουμε την ψυχή μας σε μεγάλους κινδύνους, να υποβαθμίσουμε την ποιότητα των σπουδών μας και να χάνουμε εμπειρία ζωής που θα μπορούσαμε να είχαμε κερδίσει στα τόσο κρίσιμα νεανικά μας χρόνια. Καλύτερα, αντί για «ιεραποστολικό σκοπό» να είχε η θρησκευτική οργάνωση φιλανθρωπικό σκοπό, να βοηθάει φτωχούς, πεινασμένους, άστεγους, γέρους, φυλακισμένους, ορφανά … με το στόμα κλειστό.

Φίλοι των θρησκευτικών οργανώσεων, ξέρω πως με καλή διάθεση έχετε «ιεραποστολικό σκοπό», για να βοηθήσετε τους ανθρώπους, όπως για πολλά χρόνια είχα κι εγώ. Αλλά είστε σε λάθος δρόμο, ή όπως το λέμε εμείς «της Εκκλησίας» βρίσκεστε σε πλάνη.

Ο σωστός δρόμος είναι αυτός που δείχνουν τα λόγια του Χρυσοστόμου, Γρηγορίου του Θεολόγου και τόσων αγίων όπως και του Ιακώβου του Αδελφοθέου: «θρησκεία καθαρὰ καὶ ἀμίαντος παρὰ τῷ Θεῷ καὶ πατρὶ αὕτη ἐστίν, ἐπισκέπτεσθαι ὀρφανοὺς καὶ χήρας ἐν τῇ θλίψει αὐτῶν, ἄσπιλον ἑαυτὸν τηρεῖν ἀπὸ τοῦ κόσμου (Ιακ.1,27).

Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 28)

 

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 111^ο ΨΑΛΜΟ (συνέχεια και τέλος)

«ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα οὐ σαλευθήσεται». Τι λοιπόν ; δεν σαλεύτηκαν πολλοί από τους ελεήμονες ; Καθόλου. Διότι αν και φτώχεψαν εντελώς, και έπεσαν σε συμφορές, αλλ’ όμως δεν εκτράπησαν, αφού είχαν κατανοήσει αυτά που έκανε ο Θεός γι αυτούς, και την εύνοια του Θεού, και έχοντες την άνωθεν βοήθεια, και έχοντας ισχυρή και ασφαλή άγκυρα, την συνείδησή τους. Γι αυτό δεν είπε «δεν θα πέσουν σε συμφορές», αλλά «δεν θα σαλευτούν» (άρα μια σοβαρή αιτία για την δειλία που έχουμε σήμερα οι Έλληνες είναι ότι δεν είμαστε ελεήμονες). Είναι αδύνατον ψυχή που είναι πλούσια σε ελεημοσύνη να βυθιστεί στην αηδία των παθών (στα στρατόπεδα συγκέντρωσης περισσότερο επιβίωναν αυτοί που ενδιαφερόντουσαν και για τους άλλους παρά αυτοί που τους ενδιέφερε μόνο να επιβιώσουν οι ίδιοι).

«εἰς μνημόσυνον αἰώνιον ἔσται δίκαιος». Βλέπε πως αυτός (ο ελεήμων) διδάσκει και κατηχεί πολλούς όχι μόνο τον καιρό της ζωής του, αλλά και μετά τον θάνατό του (για παράδειγμα ο άγιος Παΐσιος πόσους δίδασκε όταν ζούσε και πόσους διδάσκει σήμερα !). Εκείνοι (οι δίκαιοι) δεν χρειάζονται τα εγκώμια των ανθρώπων, αλλά αυτοί που ζουν μέσα στην κακία έχουν ανάγκη να βλέπουν τα κατορθώματά  τους ώστε ν’ απαλλαγούν κάποτε από την κακία τους (πολλοί επηρεάστηκαν προς το καλύτερο βλέποντας την σειρά για τον άγιο Παΐσιο στην τηλεόραση). Ας τ’ ακούσουν αυτά εκείνοι που θέλουν ν’ αφήσουν αιώνιο το όνομά τους με οικοδομές και πύργους και ν’ ασχολούνται με αγαθά έργα.

«ἀπὸ ἀκοῆς πονηρᾶς οὐ φοβηθήσεται·». Και πάλι δεν λέει ότι δεν θα συναντήσει συμφορές, αλλά ότι δεν θα φοβηθεί. Είτε δει πόλεμο ερχόμενο, είτε σεισμό να καταστρέφει τις πόλεις, είτε ληστές να του κλέβουν τα πάντα, είτε βαρβάρους να εισβάλουν, είτε αρρώστια να απειλεί με θάνατο, είτε δικαστή θυμωμένο, είτε οτιδήποτε άλλο, δεν φοβάται. Διότι τοποθέτησε προ πολλού τον πλούτο του σε χώρο απαραβίαστο και όχι μόνο δεν τρέμει τον θάνατο που πλησιάζει, αλλά και επείγεται να φύγει γρήγορα απ’ αυτή την ζωή και να μεταβεί εκεί που είναι αυτά που κέρδισε … τίποτα λοιπόν δεν μπορεί να του δημιουργήσει φόβο.  

«ἑτοίμη ἡ καρδία αὐτοῦ ἐλπίζειν ἐπὶ Κύριον». Δεν υπάρχει τίποτα που να τον κλονίσει και να τον προσηλώσει στα παρόντα, αλλά ολόκληρος προς τον Θεό είναι υψωμένος, και περιμένει εκείνη την ελπίδα, και είναι για πάντα σταθερά στην προσδοκία αυτή στερεωμένος και σε τίποτα από τα παρόντα δεν αποχαυνώνεται και δεν αποσπάται. Διότι τέτοιες είναι οι φροντίδες των πραγμάτων, διχάζουν την διάνοια και διασπούν την γνώμη.

«ἐστήρικται ἡ καρδία αὐτοῦ, οὐ μὴ φοβηθῇ». Τι να φοβηθεί ο γυμνός που δεν δίνει σε κανένα ευκαιρία για λαβή ; (τότε οι παλαιστές γυμνοί αγωνιζόντουσαν. Δυστυχώς εμείς ξεχάσαμε ότι είμαστε παλαιστές). Τι να φοβηθεί αυτός που έχει το έλεος και την ευμένεια του Θεού ; και τίποτα δεν μπορεί να τον κλονίσει, ούτε ζημία χρημάτων, ούτε βλαβερές ενέργειες, ούτε συκοφαντίες. Επειδή όλες οι επιβουλές γίνονται για χρήματα και γύρω απ’ αυτά είναι όλη φροντίδα των ανθρώπων. «ἕως οὗ ἐπίδῃ ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ». Ποιος δε είναι εχθρός αυτού του ανθρώπου παρά οι πονηροί δαίμονες ;

«ἐσκόρπισεν, ἔδωκε τοῖς πένησιν· ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα». Εδώ θεωρεί ελεήμονα όχι εκείνον που δίνει από το περίσσευμά του, αλλά εκείνον που δίνει τα υπάρχοντά του, εκείνον που τα σκορπίζει χωρίς τσιγγουνιά … βλέπε πως χρησιμοποιεί άριστα τις λέξεις, δεν είπε «έδωσε», «διένειμε» αλλά είπε «σκόρπισε» δηλώνοντας ταυτόχρονα και την αφθονία αυτών που δίνει και ονομάζοντας σπόρο το πράγμα … Το να σκορπίζεις έτσι είναι πολύ καλύτερο από το να συλλέγεις. Σκορπίζονται χρήματα και συλλέγεται δικαιοσύνη, σκορπίζονται τα μη μένοντα και αποκτώνται τα μένοντα. Οι γεωργοί σκορπίζουν τον σπόρο και κάμνουν έξοδα και είναι αβέβαιο αν θα πάρουν και τα χρήματα που ξόδεψαν, ενώ εσύ τα βάζεις στα χέρια του Θεού (με την ελεημοσύνη) όπου δεν χάνεται τίποτα (φαίνεται τότε οι γεωργοί δεν έπαιρναν ούτε επιδοτήσεις ούτε αποζημιώσεις. Την Κυριακή η κόρη μου για να πάει με το ΚΤΕΛ στην Αθήνα αντί για 6 ώρες έκανε με τα μπλόκα 12 ώρες !).

 Κι αυτά μεν θα συμβούν στο μέλλον, ενώ στην παρούσα ζωή θ’ απολαύσεις πολλή ελευθερία. Με άνεση θα ζήσεις όλη σου την ζωή χωρίς να ταλαιπωριέσαι από τις φροντίδες των υλικών πραγμάτων, αλλά θα πετάει η ψυχή του από τις ελπίδες των μελλόντων. «τὸ κέρας αὐτοῦ ὑψωθήσεται ἐν δόξῃ». Διότι κανένας δεν είναι τόσο λαμπρός και ένδοξος, όπως ο ελεήμων (και στην παρούσα και στην μέλλουσα ζωή).

Κι αν θέλεις σύγκρινε αυτούς που σκορπίζουν τα χρήματά τους εδώ κι εκεί (εδώ βάλτε κι εμάς που χάσαμε χρήματα στο Χρηματιστήριο) με τον ελεήμονα. Τον ελεήμονα όλοι συνεχώς τον χειροκροτούν και τον θαυμάζουν, ενώ εκείνους για λίγο τους χειροκροτούν και στην συνέχεια όλοι τους κατηγορούν, ακόμα κι αυτοί που τούς έφαγαν τα χρήματα (θυμάστε τι έλεγε ο μακαρίτης ο Σημίτης ; «καλά να πάθουν, ας πρόσεχαν». Βέβαια τότε όλοι στα ΜΜΕ φώναζαν να παίξουμε στο Χρηματιστήριο) … τέτοια είναι η αρετή, επαινείται κι απ’ αυτούς που δεν την ασκούν, ενώ η κακία είναι μισητή και την κατηγορούν κι αυτοί που την ασκούν.  

«ἁμαρτωλὸς ὄψεται καὶ ὀργισθήσεται, τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ βρύξει καὶ τακήσεται». Τέτοια είναι η αρετή, μισητή και ενοχλητική για την κακία, επειδή είναι έλεγχος των κακών και κατηγορία της κακίας … δες αυτόν αν και λιώνει η διάνοιά του και δείχνει την οδύνη του με τα δόντια, δεν τολμάει να πει λέξη ενάντια στον άνθρωπο της αρετής, επειδή η κακία όση εξουσία και να πάρει είναι ευτελής και δειλή (οι Γερμανοί που έκαμναν τόσα εγκλήματα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης τσακιζόντουσαν να εξαφανιστούν όταν πλησίαζαν οι Σύμμαχοι, ούτε σκέψη δεν είχαν να πολεμήσουν, είχαν μόνο την αγωνία να εξαφανίσουν τα αποδεικτικά των εγκλημάτων τους) … ενώ η αρετή κι αν βρίσκεται σε έσχατη φτώχια, κι αν βρίσκεται στην φυλακή είναι λαμπρότερη από τους βασιλείς και απολαμβάνει πολύ άνεση (εμείς δεν τα ζούμε αυτά επειδή δεν έχουμε αρετή, σήμερα πιστοί άπιστοι έχουμε γίνει όλοι το ίδιο).   

Τι είναι αθλιότερο από τον άνθρωπο που ζει μέσα στην κακία, ο οποίος δαγκώνεται από την σκλαβιά του στα χρήματα και από τις επιτυχίες των άλλων και θεωρεί τιμωρία του την πρόοδο των άλλων (φθόνος) … τι σημαίνει  «ἐπιθυμία ἁμαρτωλοῦ ἀπολεῖται» ; επειδή αυτά που επιθυμεί είναι ρευστά και φεύγουν, και η επιθυμία μιμείται τα πράγματα, σβήνει και χάνεται, κι αν αυτά συμβαίνουν εδώ για τον αμαρτωλό, σκέψου πως θα είναι στην μέλλουσα ζωή.

Για να μη λοιπόν τα πάθουμε αυτά, ας αποφύγουμε αυτή την οδό και να βαδίζουμε για πάντα εκείνη την ασφαλή, την γεμάτη χαρά, την πλήρη από δόξα, που μας χαρίζει τον ουρανό, που μας παρέχει την εύνοια του Θεού, που μας μαθαίνει να φιλοσοφούμε, την γεμάτη τόσα αγαθά που δεν μπορούν να περιγραφούν με λόγια (αυτή την οδό βάδιζε και ο μεγάλος Έλληνας και Χριστιανός, ο «κοσμοκαλόγερος» Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης που κοιμήθηκε σαν σήμερα στις 3 Ιανουαρίου 1911).   

Οτιδήποτε μάς συμβαίνει είναι ευεργεσία από τον Θεό

 

 

Ο Μέγας Χρυσόστομος στην ομιλία του στον 110^ο ψαλμό λέει ότι καθένα από τα ορατά δημιουργήματα είναι ικανό να οδηγήσει τον άνθρωπο σε ευχαριστία, σε ύμνο, σε έπαινο, σε δοξολογία προς τον Θεό. Και το σκοτάδι και η μέρα, και η πείνα και η αφθονία, και η έρημος και αυτή που δεν κατοικείται, και η πλούσια και εύφορη, και η ζωή και ο θάνατος, και όλα τα ορώμενα μπορούν να διεγείρουν σ’ ευχαριστία αυτούς που τα εξετάζουν με πολλή προσοχή.

Προσέξτε ότι σ’ αυτά που αναφέρει ο Χρυσόστομος ότι θα μάς διεγείρουν σε ευχαριστία προς τον Θεό είναι και η πείνα και ο θάνατος. Μα και στην νεκρώσιμη ακολουθία λέει ένα τροπάριο «δεύτε τελευταίον ασπασμόν δώμεν αδελφοί τω θανόντι ευχαριστούντες Θεώ …», δηλαδή να ευχαριστήσουμε τον Θεό για τον θάνατο του ανθρώπου. 

Λέει ακόμα ο Χρυσόστομος ότι οι άνθρωποι άλλα κάμνουν όταν ευεργετούν και άλλα όταν μισούν και αποστρέφονται. Ο Θεός όμως όλα τα κάμνει ευεργετών. Λέει ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής «ο Θεός ου κολάζει», δηλαδή ο Θεός δεν ξέρει να τιμωρεί, ξέρει μόνο να ευεργετεί. Θα μάς πει ο Χρυσόστομος και η έξωση από τον παράδεισο, και ο θάνατος που μπήκε στην ζωή μας, και ο κατακλυσμός που έπνιξε τα πάντα και το πυρ που έκαψε τους Σοδομίτες ευεργεσίες του Θεού ήταν.  

Κοντολογίς, σύμφωνα με την Ορθόδοξη Πίστη μας τα πάντα, και τα καλά και τα «κακά» που έρχονται στην ζωή μας, είναι ευεργεσίες του Θεού. Προσέξτε την λέξη «έρχονται» που έγραψα, από μόνα τους δηλαδή, όχι να τα προκαλούμε εμείς. Οι αμαρτίες που κάμνουμε δεν είναι ευεργεσίες του Θεού, αν και κάποιες φορές ακόμα κι έτσι μας ευεργετεί, αφήνοντάς μας να πέσουμε για να ταπεινωθούμε. Δεν επιτελεί την αμαρτία ο Θεός, απλά παίρνει την χάρη του από πάνω μας και πέφτουμε.

Γιατί έβαλα την λέξη «κακά» σε εισαγωγικά ; επειδή το μόνο πραγματικά κακό είναι ότι μας χωρίζει από τον Θεό και αν και έχουμε βαπτιστεί Ορθόδοξοι Χριστιανοί αυτό δεν λέμε να το καταλάβουμε, κι επειδή είμαστε ανώριμοι πνευματικά μάς φαίνονται τρελά όλα αυτά. 

Λέει στην προς Ρωμαίους Επιστολή στο 2^ο Κεφάλαιο ο Απόστολος Παύλος «στην ψυχή αυτού που κάμνει το κακό θα υπάρχει θλίψη και στενοχώρια». Το ότι κάμνει το κακό είναι του ανθρώπου, δεν είναι του Θεού. Το ότι όμως έχει στην ψυχή του θλίψη και στενοχώρια είναι ευεργεσία του Θεού. Φαντάζεστε να κάμναμε το κακό και να είχαμε στην ψυχή μας χαρά και ειρήνη; Ποτέ δεν θα μετανοούσαμε και θα πηγαίναμε στον αιώνιο θάνατο.

Για να μη σας κουράζω θα πω μόνο ένα προσωπικό παράδειγμα και ένα παράδειγμα από ένα ντοκιμαντέρ. Όταν εργαζόμουν ως Ιατρικός Επισκέπτης ενώ ήθελα να πάω για Καθηγητής δεν με άφηνε η δειλία μου. Έβλεπα τους μαθητές όταν περνούσα έξω από σχολείο και τρόμαζα. Μάλιστα το 1994 ενώ με είχαν καλέσει για Αναπληρωτή από την δειλία μου αρνήθηκα. Το Σεπτέμβριο του 1995 έγινε ένα μπέρδεμα στην Φαρμακευτική Εταιρεία και με απέλυσαν. Και εκεί που σκεφτόμουν τι να κάνω, με ξανακάλεσαν για Αναπληρωτή και φυσικά, θέλοντας και μη, πήγα. Για μένα το «κακό» της απόλυσης ήταν μια μεγάλη ευεργεσία του Θεού.

Είδα σ’ ένα ντοκιμαντέρ πόσα ψυχολογικά προβλήματα και τύψεις είχαν σε όλη τους την ζωή 45 νέες γυναίκες στην Γαλλία που το 1943 αφέθηκαν να τις βιάζουν συχνά σε στρατόπεδο οι Γερμανοί χωρίς να προβάλουν  αντίσταση, για να μην χάσουν την ζωή τους. Μια που αντιστάθηκε την σάπισαν στο ξύλο και μετά αυτοκτόνησε.

Και μάλιστα έλεγε μια Γαλλίδα που τόλμησε να μιλήσει γι αυτά μετά από 60 χρόνια και προβλήθηκε το ντοκιμαντέρ από την δημόσια τηλεόραση της Γαλλίας το 2004, ότι «την ώρα που με βίαζαν εγώ με το μυαλό μου σκεφτόμουν ευχάριστα πράγματα, όπως την ζωή στο χωριό μου πριν τον πόλεμο και παρόμοια». Γιατί όμως είχαν ψυχολογικά προβλήματα και ένοιωθαν τύψεις αφού τις ανάγκαζαν οι Γερμανοί ;

Επειδή το σωστό ήταν αυτό που λέει κάπου ο Χρυσόστομος : «αν δεχθεί ο άνθρωπος απ’ αυτόν  που έχει την εξουσία μια παράνομη εντολή, όχι μόνο δεν θα συμφωνήσει, ούτε θα υπακούσει, αλλά θα προσπαθήσει να πείσει και αυτόν που δίνει την εντολή, να μην κάνει αυτό το κακό, ακόμα κι αν αυτό τού κοστίσει την ζωή του».

Αυτό εφάρμοσε η 15χρονη Ελένη από την Σινώπη του Πόντου κι επειδή αρνήθηκε να ικανοποιήσει τις ακόλαστες ορέξεις του Τούρκου Πασά την έσφαξε, τήν έβαλε σ’ ένα σακί και την πέταξε στην θάλασσα στις 1 Νοεμβρίου 1800. Να έχουμε τις πρεσβείες της !

Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 27)

 

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 111^ο ΨΑΛΜΟ (συνέχεια)

«δυνατὸν ἐν τῇ γῇ ἔσται τὸ σπέρμα αὐτοῦ». Σπέρμα συνηθίζει πολλές φορές η Γραφή να ονομάζει όχι αυτό που γεννιέται κατά φύση αλλά το κατά κοινωνία αρετής … είναι φανερό ότι δεν αναφέρεται στους Ιουδαίους αλλά στην Εκκλησία που είναι απόγονος αυτού κατά την κοινωνία της πίστεως. Διότι τέτοιοι είναι οι ενάρετοι και τα παιδιά εκείνων που φοβούνται τον Θεό.

Και γιατί είπε «ἐν τῇ γῇ» ; Για να δείξει ότι είναι ισχυροί και πριν από την αναχώρησή τους από την εδώ ζωή, και πριν την απολαβή των εκεί αγαθών. Διότι όπως προανέφερα η αρετή έχει μέσα της την αμοιβή και πριν από μέλλοντα έπαθλα … επειδή τίποτα δεν είναι δυνατότερο από την αρετή. Αυτή είναι και στερεότερη από την πέτρα και ισχυρότερη από το διαμάντι. Όπως και από την κακία τίποτα ευτελέστερο, ούτε ασθενέστερο, κι αν ακόμα περιβάλλεται κανείς από αμέτρητα χρήματα κι αν ακόμα έχει εξωτερικά πολλή δύναμη. Κι αν στην γη έχουν τόση δύναμη (οι ενάρετοι), σκέψου πόση θα έχουν στους ουρανούς (βλέπετε πόσο λάθος κριτήρια έχουμε που θεωρούμε δυνατούς τους πλούσιους κι αυτούς που έχουν την εξουσία; Μα αν ήταν έτσι θα μπορούσε μια Καρυστιανού να τα βάλει μαζί τους ;).  

«γενεὰ εὐθέων εὐλογηθήσεται». Δεν θα ευλογηθεί (επαινεθεί) από τους τυχόντες αλλά από τους συνετούς. Επειδή ούτε να την κατανοήσει δεν μπορεί κανείς από τους χαμαιζήλους ανθρώπους (που τους ενδιαφέρουν μόνο τα γήινα), αλλά θα την επαινέσουν και θα την θαυμάσουν αυτοί που δεν έχουν διεστραμμένη την διάνοια.

«δόξα καὶ πλοῦτος ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ». Εννοεί τον πλούτο των αγαθών έργων. Επειδή αυτός είναι αληθινός πλούτος, ενώ ο άλλος μόνο το όνομα του πλούτου έχει. Αλλά και αυτόν τον πλούτο να εννοεί κάποιος, ποιος ήταν πλουσιότερος από τους Αποστόλους που όλοι πουλούσαν κτήματα και σπίτια κι έφερναν τα χρήματα στα πόδια τους ; … κι αυτό είναι το αξιοθαύμαστο, με τόσο πλούτο στα πόδια τους, δεν τους εξουσίαζε (τους Αποστόλους) το πλήθος των χρημάτων. Αυτό μάλιστα είναι πλούτος, το να μην έχει κάποιος ανάγκη από πλούτο (λέει συχνά ο Γέροντας Γεώργιος Αλευράς ότι μόνο οι άγιοι μπορούν να χρησιμοποιούν σωστά τα χρήματα. Μακάρι και σήμερα να γινόταν αυτό όπως τότε με τους Αποστόλους).

«δόξα καὶ πλοῦτος ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ». Αφού είχαν την δόξα του Θεού (οι Απόστολοι) ακολουθούσε και ο πλούτος … τους υποδεχόντουσαν σαν αγγέλους του Θεού και φέρνοντας τα χρήματα τα τοποθετούσαν στα πόδια τους. Συνεπώς ήταν λαμπρότεροι ακόμα κι από τους βασιλιάδες αφού ακόμα και η σκιά τους και τα ρούχα τους επιτελούσαν τεράστια θαύματα.

«καὶ ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος». Εδώ αναφέρεται στην συνολική αρετή, την αρετή που αντιτίθεται στην αδικία, ή όπως είπε άλλος ερμηνευτής, εννοεί την φιλανθρωπία την ελεημοσύνη. Τέτοια είναι η δύναμη της ελεημοσύνης, αθάνατο πράγμα και άφθαρτο, και ποτέ δεν μπορεί να σβηστεί. Όλα τα άλλα τα ανθρώπινα (κάλλος σώματος, πλούτος, εξουσία, υγεία) συχνά εξαφανίζονται, ενώ ο καρπός της δικαιοσύνης ούτε από τον θάνατο δεν σβήνεται, αλλά μάλλον τότε γίνεται ασφαλέστερος (άρα μεταξύ μας να μην ευχόμαστε «πάνω απ’ όλα να έχουμε υγεία» αλλά «πάνω απ’ όλα να έχουμε φιλανθρωπία». Εξ άλλου στην Μέλλουσα Κρίση η φιλανθρωπία που δείξαμε θα είναι το κριτήριο που θα κριθούμε).

«ἐξανέτειλεν ἐν σκότει φῶς τοῖς εὐθέσιν». Περιγράφει τον μακαρισμό εκείνου που έχει φόβο Θεού … Τι σημαίνει « εν σκότει» ; Κι αν βρεθούν σε θλίψη, και στενοχώρια και πειρασμό και κινδύνους, αυτά ονομάζει σκότος, αμέσως θα τους φέρει πολλή χαρά όπως γινόταν με τον Παύλο, τους Τρεις Παίδες που περίμεναν να καούν στο καμίνι, τον Δανιήλ και όλους τους προφήτες … και αλληγορικά αν τα εξηγήσει κάποιος, εννοεί ότι επειδή οι άνθρωποι αφήνοντας τον ουρανό ζητούσαν Θεό πάνω στην γη, σαρκώθηκε από συγκατάβαση προς την ασθένειά τους για να τους οδηγήσει σε ύψος άπειρο (όπως λέμε στην Ορθοδοξία «ο Θεός έγινε άνθρωπος, για να κάνει τον άνθρωπο θεό»).   

«ἐλεήμων καὶ οἰκτίρμων καὶ δίκαιος Κύριος ο Θεός». Επειδή πολλοί από τους ενάρετους φαίνονται να έχουν πάθει πολλά κακά και πολλοί από τους πονηρούς έχουν απολαύσει πολλή άνεση, πού θα λάβει ο καθένας αυτό που του αξίζει, αν δεν υπάρχει ανάσταση, και άλλη ζωή και κρίση και ανταπόδοση ; Αυτό είναι και πολύ μεγάλη απόδειξη για την ανάσταση των νεκρών. Στην συνέχεια, επειδή μίλησε για δικαιοσύνη, φόβισε τον ακροατή ότι μέλλει να δώσει λόγο για τις αμαρτίες του, αμέσως δείχνει το φάρμακο λέγοντας «χρηστὸς ἀνὴρ ὁ οἰκτείρων καὶ κιχρῶν· οἰκονομήσει τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐν κρίσει».

Βλέπε με πόσα έπαθλα βραβεύει τον φιλάνθρωπο. Θα παραμένει για πάντα ο καρπός (η φιλανθρωπία του), θα απαλλαγεί από πειρασμούς, θα γίνει όπως τον Θεό που είναι οικτίρμων, θα συγχωρεθούν τα αμαρτήματά του. Αυτό σημαίνει «οἰκονομήσει τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐν κρίσει» δηλαδή, θα έχει υπεράσπιση (στην μέλλουσα κρίση), θα βρει απολογία, δεν θα καταδικαστεί τότε, επειδή η ελεημοσύνη θα του δώσει την καλή απολογία … γι αυτό φρόνιμο οικονόμο ονομάζει τον ελεήμονα, που με λίγα αγοράζει πολλά, που με χρήματα αγοράζει τον ουρανό, με ρούχα την βασιλεία, με ψωμί και νερό τα μέλλοντα αγαθά.

Τι θα μπορούσε να γίνει ίσο μ’ αυτή την οικονομία, όταν κανείς δίνει αυτά που χάνονται και διαλύονται και καταστρέφονται και λαμβάνει τα μελλοντικά και αμετακίνητα και δια μέσου εκείνων και την ασφάλεια της παρούσης ζωής ; … διότι αυτός που ρυθμίζει με ορθή κρίση τα πράγματά του είναι ελεήμων ενώ ο άλλος είναι άκαρπος και όχι καλός οικονόμος (μόνο τα χρήματα που τζάμπα έχασα στο ένα και στο άλλο όπως τότε στο χρηματιστήριο να αξιοποιούσα με φιλανθρωπία, θα ήμουν κι εγώ καλός οικονόμος).

 

Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 26)

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 110^ο ΨΑΛΜΟ (συνέχεια και τέλος)

 

«λύτρωσιν ἀπέστειλε τῷ λαῷ αὐτοῦ, ἐνετείλατο εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκην αὐτοῦ». Εδώ εννοεί την Καινή Διαθήκη, επειδή μίλησε για εντολή και νόμο (Παλαιά Διαθήκη) που παραβιάστηκε και προκάλεσε οργή … αλλ’ όμως όχι απλώς λύτρωση (δια του Χριστού) αλλά μετά την λύτρωση και νόμος για να παρουσιάσουμε τρόπο ζωής αντάξιο της χάριτος.

«ἅγιον καὶ φοβερὸν τὸ ὄνομα αὐτοῦ». Λέει τα λόγια αυτά ο Δαβίδ επειδή κατανόησε όλα που διακηρύσσουν την φροντίδα του Θεού, την πρόνοια, στην Παλαιά, στην Καινή, την μέσω των έργων, την μέσω των εντολών, την μέσω των θαυμάτων, την μέσω των τεραστίων, πλημυρισμένος από ενθουσιασμό και έκπληξη από την μεγαλοσύνη του, τελειώνει τον λόγο του με ύμνο … αν δε το όνομα (του Θεού) πόσο περισσότερο η ουσία ; … αν δε είναι άγιο, άγια χρειάζεται στόματα προς υμνολογία, άγια και καθαρά.  

«ἀρχὴ σοφίας φόβος Κυρίου». Επειδή είπε (ο Δαβίδ) τόσα και μεγάλα για τον Δεσπότη της οικουμένης, και κυριεύθηκε από τόση έκπληξη, προσθέτει στην συνέχεια αυτό ότι ο φοβούμενος αυτόν αποκτά όλη την σοφία και γίνεται συνετός. «σύνεσις δὲ ἀγαθὴ πᾶσι τοῖς ποιοῦσιν αὐτήν». Δεν αρκεί μόνο η πίστη, αν δεν υπάρχει και τρόπος ζωής που να είναι σε συμφωνία με την πίστη … σοφία δεν ονομάζει αυτήν στα λόγια, αλλά στον ορθό τρόπο ζωής. Ο φόβος του Θεού φονεύει την πονηρία, φυτεύει την αρετή, προετοιμάζει την περιφρόνηση των παρόντων και την ανύψωση της ψυχής προς τα επουράνια … είπε σύνεση αγαθή επειδή υπάρχει και σύνεση πονηρή (δεν λέμε «για το κακό του κόβει, αλλά όχι για κάτι καλό»).

«ἡ αἴνεσις αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος». Διότι είναι αθάνατος ο Θεός και είναι καθ’ εαυτόν άξιος πολύ μεγάλης δοξολογίας. Άξιος δοξολογίας και όταν κατανοήσεις την μεγαλοσύνη του και όλα τα άλλα. Άξιος και εξ αιτίας των έργων του, όταν διαπιστώσεις την σοφία του μέσα από τα δημιουργήματά του. Αυτά τα λέει (ο Δαβίδ) για να προτρέψει σε ευχαριστία και να δείξει ότι δεν αξίζουν καμία συγχώρεση αυτοί που δυσανασχετούν για όσα έγιναν (άρα δεν κάνουμε καλά όσοι γκρινιάζουμε συνέχεια, επειδή οτιδήποτε μα οτιδήποτε μάς τυχαίνει ακόμα κι από φταίξιμο δικό μας, είναι ευεργεσία από τον Θεό κι ας μην μπορούμε τώρα να το καταλάβουμε).

  ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 111^ο ΨΑΛΜΟ

«ΜΑΚΑΡΙΟΣ ἀνὴρ ὁ φοβούμενος τὸν Κύριον». Πολύ μου φαίνεται ότι το τέλος του προηγούμενου ψαλμού συνδέεται στενά με την αρχή αυτού του ψαλμού και σαν να είναι ένα σώμα. Και στα δύο με άλλα λόγια αλλά με τα ίδια νοήματα διδάσκει τον φόβο του Θεού. Εκεί ονόμασε σοφό αυτόν που έχει τον φόβο του Θεού, εδώ τον ονομάζει μακάριο. Και πράγματι όλα τ’ άλλα είναι ματαιότητα και σκιά, ο πλούτος, η εξουσία, η ωραιότητα του σώματος, τα πολλά χρήματα … και όπως πριν για να δείξει ότι πρέπει να συνοδεύεται και από ορθό τρόπο ζωής πρόσθεσε «σύνεσις δὲ ἀγαθὴ πᾶσι τοῖς ποιοῦσιν αὐτήν», έτσι κι εδώ προσθέτει «ἐν ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ θελήσει σφόδρα».

Και δεν είπε «ποιήσει» αλλά «θελήσει» επιζητώντας κάτι παραπάνω. Το να εκτελεί τις εντολές με προθυμία, το να είναι σφοδροί εραστές αυτών, το ν’ αδημονεί να τις εφαρμόσει, το να τις αγαπά όχι για τον μισθό που θα πάρει αλλά για τον Θεό που τις όρισε, το ν’ ασκεί με ηδονή την αρετή, όχι για τον φόβο της κόλασης ούτε για την υπόσχεση της βασιλείας, αλλά για τον νομοθετήσαντα (δηλαδή όταν εφαρμόζουμε τις εντολές υποχρεωτικά απλώς είμαστε «ξενέρωτοι» όπως και μας κατηγορούν συχνά οι εκτός της Εκκλησίας) … τα ίδια επιζητεί και ο Παύλος όταν λέει, με όση επιθυμία επιδιώκατε την κακία, αν και δεν έχει καμιά αμοιβή αλλά μάλλον κόλαση και τιμωρία, με τόση επιθυμία να επιδιώκετε την αρετή.

Ο έρωτας προς τον νομοθέτη κάμνει τον νόμο ευχάριστο, κι ας φαίνεται ότι έχει κάποια δυσκολία … αν εκείνα (τις ταλαιπωρίες για την αμαρτία) δέχονται με ευχαρίστηση, πως πολύ περισσότερο τις εντολές του Θεού, τις σωτηριώδεις και γεμάτες δόξα, και μας παρέχουν πολλή φιλοσοφία, και κάμνουν την ψυχή καλύτερη, πρέπει να δέχονται με πολλή ευχαρίστηση και να νομίζουν ότι δεν υπάρχει τίποτα δύσκολο σ’ αυτές ; Συνήθως η δυσκολία προέρχεται όχι από την φύση των εντολών, αλλά από την αδιαφορία των πολλών (το ίδιο ισχύει και στο σχολείο, οι μαθητές που αδιαφορούν για τα μαθήματα ισχυρίζονται ότι είναι δύσκολα).

Και για να μάθεις πως έτσι είναι τα πράγματα και η νωθρότητα των πολλών και τα εύκολα τα κάμνει δύσκολα, ενώ η προθυμία κάμνει και τα δύσκολα εύκολα, σκέψου ότι ενώ απολάμβαναν το μάννα οι Ιουδαίοι δυσανασχετούσαν κι ευχόντουσαν να πεθάνουν, ενώ ο Παύλος ενώ πάλευε με την πείνα χαιρόταν και σκιρτούσε … η αρετή και πριν από τα μέλλοντα αγαθά έχει μέσα της τις αμοιβές. Επειδή όταν δεν μοιχεύεις ούτε φονεύεις σκέψου πόση ηδονή απολαμβάνεις, αφού δεν ελέγχεσαι από την συνείδησή σου, ούτε ντρέπεσαι τους δικούς σου και τους βλέπεις όλους με καθαρά μάτια. Δεν είναι έτσι ο μοιχός, αλλά τρέμει και φοβάται όλους ακόμα και την σκιά του (γι αυτό είμαστε σήμερα τόσο φοβισμένοι οι Έλληνες, επειδή από την απροσεξία μας στην καρδιά είμαστε μοιχοί). Παρόμοια ο πλεονέκτης και ο φθονερός.  

Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 25)

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 110^ο ΨΑΛΜΟ (συνέχεια)

«ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος». Αυτό θέλει να πει ο προφήτης. Ούτε εσύ ο αδικούμενος ν’ απελπιστείς αν φύγεις από την ζωή χωρίς να βρεις το δίκιο σου, επειδή θα έχεις μετά (στην αιωνιότητα) τις αμοιβές των κόπων σου. Ούτε εσύ που αδικείς και αρπάζεις να χαρείς επειδή έφυγες ειρηνικά από την ζωή, επειδή μετά θα λογοδοτήσεις και θα έχεις τις αμοιβές της κακίας σου. Επειδή υπάρχει Θεός που μένει στον αιώνα και η δικαιοσύνη του είναι αιώνια.

«μνείαν ἐποιήσατο τῶν θαυμασίων αὐτοῦ». Αυτό σημαίνει ότι ο Θεός δεν σταμάτησε να θαυματουργεί συνεχώς. Σε κάθε γενιά επιτελεί θαύματα ώστε να διεγείρει τους πνευματικά παχυτέρους, επειδή οι πνευματικά υψηλοί και φιλόσοφοι δεν τα χρειάζονται (στην συνέχεια ο Χρυσόστομος ξεκινάει από το θαύμα της φύσης και αναφέρει θαύματα σε όλη την Γραφή προ και μετά Χριστού).  

Πολλά ακόμα θαύματα θα μπορούσε να δει κανείς και στην οικία και στις πόλεις … πόσα (θαύματα) συνέβησαν την εποχή του Ιουλιανού (του Παραβάτη) που ξεπέρασε όλους στην ασέβεια, με τους διωγμούς που εξαπολύθηκαν εναντίον της Εκκλησίας ; (στην συνέχεια αναφέρει ο Χρυσόστομος πολλά θαύματα που έγιναν στην εποχή του όπως την καταστροφή του ιερού του Απόλλωνα, την μετάθεση του σκηνώματος του αγίου Βαβύλα, πείνα, ξηρασία, έναν ναό που ενώ τον κατέστρεψε ο Θεός επιχείρησαν να τον ξανακτίσουν οι Ιουδαίοι και βγήκε φωτιά από τα θεμέλια και σταμάτησαν και άλλα πολλά).

«ἐλεήμων καὶ οἰκτίρμων ὁ Κύριος· τροφὴν ἔδωκε τοῖς φοβουμένοις αὐτόν». Γιατί εδώ ανέφερε εκείνους που τον φοβούνται ; Επειδή δεν τρέφει μόνο αυτούς. Εδώ μου φαίνεται μιλάει όχι για την σωματική αλλά για την τροφή της ψυχής … αυτή λοιπόν λέει την τροφή, την οποία έδωσε κυρίως σ’ αυτούς που τον φοβούνται, την διδασκαλία με τον λόγο, την παίδευση, όλη την φιλοσοφία.

«μνησθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκης αὐτοῦ». Πάλι καταστέλλοντας την ανοησία των Ιουδαίων και κόβοντας την αλαζονεία τους, και δείχνοντας ότι τα αγαθά που απόλαυσαν δεν τα απόλαυσαν για την αξία τους αλλά για την φιλία προς τους πατέρες τους και τις συμφωνίες που είχε κάνει μ’ εκείνους (Ο μακαριστός Γέροντας Ιωσήφ Βατοπαιδινός, τον οποίο είχα την τύχη να γνωρίσω, μας έλεγε συχνά ότι ο Θεός θα δοξάσει την Ελλάδα όχι επειδή το αξίζουμε σήμερα οι Έλληνες, αλλά επειδή το περισσότερο αίμα που χύθηκε για την πίστη στον Χριστό ήταν ελληνικό).

«ἰσχὺν ἔργων αὐτοῦ ἀνήγγειλε τῷ λαῷ αὐτοῦ τοῦ δοῦναι αὐτοῖς κληρονομίαν ἐθνῶν». Επέδειξε την δύναμη αυτού όχι απλώς διώχνοντας τα έθνη από την Παλαιστίνη, αλλά με τέτοιο τρόπο ώστε να καταλάβουν  όλοι ότι το κτύπημα ήταν θεόσταλτο, και ότι αυτός (ο Θεός) κανόνιζε το αποτέλεσμα των μαχών. (και τους Τούρκους που «έχουν τα κόλλυβα στο ζωνάρι τους» όπως έλεγε ο άγιος Παΐσιος και κοντεύει η ώρα να τους εξαφανίσει ο Θεός δεν θα το κάνει επειδή είναι άδικος, αλλά επειδή κοντεύει η ώρα να συμπληρωθεί το όριο των αμαρτιών τους). Δεν τους δίδασκε μόνο με λόγια αλλά και μέσα από τα πράγματα, από τα παπούτσια, τα ρούχα, μέχρι την ειρήνη και τους πολέμους και την γεωργία και τις βροχές, όλα ανακήρυτταν τον Κύριο και κατένυσσαν  την πεπωρωμένη καρδιά τους.

«ἔργα χειρῶν αὐτοῦ ἀλήθεια καὶ κρίσις». Όλα τα έργα του Θεού «ἀλήθεια καὶ κρίσις». Κρίσις είναι η δικαιοσύνη και αλήθεια η φιλανθρωπία του Θεού. Αυτό που λέει εδώ σημαίνει ότι ο Θεός σε όλα τα έργα ανέμιξε την δικαιοσύνη με την φιλανθρωπία. Επειδή αν χρησιμοποιούσε μόνο την δικαιοσύνη θα καταστρεφόντουσαν τα πάντα. Αν χρησιμοποιούσε μόνο την φιλανθρωπία οι περισσότεροι θα γινόντουσαν πιο ράθυμοι. Γι αυτό και τα δύο χρησιμοποιεί ο Θεός για την διόρθωση των ανθρώπων.

«πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτοῦ». Αφού έδειξε (ο Δαβίδ) την σοφία του Θεού μέσα στην ποικίλη δημιουργία, έρχεται στις εντολές του Θεού για να δείξει ότι και μ’ αυτές διόρθωσε το γένος των ανθρώπων. Γι αυτό λέει «πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτού, ἐστηριγμέναι εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, πεποιημέναι ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι». Με το «πᾶσαι» δηλώνει ένα μεγάλο πλήθος εντολών.

Εντολές είναι της κτίσης, ο ήλιος, η σελήνη, η μέρα και η νύχτα, τ’ αστέρια … εντολές είναι που δόθηκαν από την αρχή στην φύση μας όταν έπλαθε τον άνθρωπο (η συνείδηση), εντολές είναι και οι γραπτές κι αν κάποιες καταργήθηκαν (στην Καινή Διαθήκη), μεταβλήθηκαν προς το καλύτερο όπως εκείνος που δεν βλέπει με ακόλαστα μάτια, θα σταθεί μακρύτερα από την μοιχεία.      

«πεποιημέναι ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι». Τι σημαίνει «ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι» ; Τίποτα στις εντολές του Θεού, λέει, δεν είναι παράλογο, ούτε στραβό, ούτε ασαφές, ούτε για χάρη κάποιων ή για εκδίκηση άλλων, αλλά όλες είναι προς το συμφέρον και την ωφέλεια των ανθρώπων. Οι νόμοι του Θεού δεν είναι όπως οι ανθρώπινοι νόμοι που έχουν πολύ το πρόσκαιρο, πολύ το ασαφές, πολύ το ανθρώπινο. Επειδή πολλοί νόμοι πολλές φορές ορίστηκαν για να ικανοποιήσουν ανθρώπινα πάθη.

Επειδή ορίζουν νόμους είτε για να πολεμήσουν κάποιους είτε για να ικανοποιήσουν τους φίλους τους. Δεν είναι όμως τέτοιοι οι νόμοι του Θεού, αλλά παραμένουν λαμπρότεροι από τον ήλιο, επειδή αποσκοπούν στο συμφέρον των νομοθετουμένων, και για να τους οδηγήσουν στην αρετή και προς την αλήθεια των πραγμάτων, και όχι σε ψεύτικα πράγματα, εννοώ τον πλούτο και την εξουσία, επειδή αυτά είναι ψεύτικα ενώ τα του Θεού είναι αληθινά.

Δεν αποσκοπούν οι νόμοι του Θεού στο πως θα γίνουν πλουσιότεροι οι άνθρωποι, ούτε στο πως θα πετύχουν στην παρούσα ζωή, αλλά στο πως θ’ απολαύσουν τα μέλλοντα αγαθά. Όλοι οι νόμοι του Θεού αναφέρονται στα αληθινά και σωστά πράγματα και δεν έχουν τίποτα το διεστραμμένο.

«πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτού». Τι σημαίνει «πισταὶ» ; Βέβαιες, αμετακίνητες. Επειδή αν τις παραβούν, ακολουθούν οι τιμωρίες κι αυτές μένουν απαρασάλευτες. Αν τις παραβούν οι άνθρωποι ο Θεός τιμωρεί τις παραβάσεις. Μη λοιπόν λες ότι τα λόγια αυτά είναι απειλές ή ότι είναι υπερβολικά. Κανείς δεν ορίζει νόμους μόνο για απειλή αλλά και για σωφρονισμό. Αν δεν πιστεύεις πολύ από τα μελλοντικά, πάρε απόδειξη από τα γεγονότα του παρελθόντος.

Ο κατακλυσμός που έγινε την εποχή του Νώε, η πυρπόληση των Σοδόμων, η καταστροφή του Φαραώ, η πανωλεθρία των Ιουδαίων (μάλλον εννοεί το 70 μΧ από τον Τίτο), οι αιχμαλωσίες και οι πόλεμοι, ήταν απειλές ή πραγματικά γεγονότα ; Αν αυτά έγιναν επειδή παραβήκαν τον νόμο του τύπου (Παλαιά Διαθήκη) πολύ περισσότερο θα γίνουν αυτά που αναφέρονται στον νόμο της αλήθειας (Καινή Διαθήκη) καθ’ όσον και μεγαλύτερη ήταν η πονηριά αυτών που τα τόλμησαν μετά από τόση διδασκαλία και διόρθωση.

Οι νόμοι του Θεού και οι νόμοι των ανθρώπων σύμφωνα με τον Χρυσόστομο

 

 

Ο Μέγας Χρυσόστομος στην ομιλία του στον 110^ο ψαλμό σχολιάζοντας την φράση «πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτού, ἐστηριγμέναι εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, πεποιημέναι ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι» έκανε σύγκριση των εντολών του Θεού με τις εντολές των ανθρώπων. Επειδή σήμερα στην Ελλάδα πολλοί νόμοι είναι άδικοι σημείωσα αυτά που είπε.

«πεποιημέναι ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι». Τι σημαίνει «ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι» ; Τίποτα στις εντολές του Θεού, λέει, δεν είναι παράλογο, ούτε στραβό, ούτε ασαφές, ούτε για χάρη κάποιων ή για εκδίκηση άλλων, αλλά όλες είναι προς το συμφέρον και την ωφέλεια των ανθρώπων. Οι νόμοι του Θεού δεν είναι όπως οι ανθρώπινοι νόμοι που έχουν πολύ το πρόσκαιρο, πολύ το ασαφές, πολύ το ανθρώπινο. Επειδή πολλοί νόμοι πολλές φορές ορίστηκαν για να ικανοποιήσουν ανθρώπινα πάθη.

Επειδή ορίζουν νόμους είτε για να πολεμήσουν κάποιους είτε για να ικανοποιήσουν τους φίλους τους. Δεν είναι όμως τέτοιοι οι νόμοι του Θεού, αλλά παραμένουν λαμπρότεροι από τον ήλιο, επειδή αποσκοπούν στο συμφέρον των νομοθετουμένων, και για να τους οδηγήσουν στην αρετή και προς την αλήθεια των πραγμάτων, και όχι σε ψεύτικα πράγματα, εννοώ τον πλούτο και την εξουσία, επειδή αυτά είναι ψεύτικα ενώ τα του Θεού είναι αληθινά.

Δεν αποσκοπούν οι νόμοι του Θεού στο πως θα γίνουν πλουσιότεροι οι άνθρωποι, ούτε στο πως θα πετύχουν στην παρούσα ζωή, αλλά στο πως θ’ απολαύσουν τα μέλλοντα αγαθά. Όλοι οι νόμοι του Θεού αναφέρονται στα αληθινά και σωστά πράγματα και δεν έχουν τίποτα το διεστραμμένο.

«πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτού». Τι σημαίνει «πισταὶ» ; Βέβαιες, αμετακίνητες. Επειδή αν τις παραβούν, ακολουθούν οι τιμωρίες κι αυτές μένουν απαρασάλευτες. Αν τις παραβούν οι άνθρωποι ο Θεός τιμωρεί τις παραβάσεις. Μη λοιπόν λες ότι τα λόγια αυτά είναι απειλές ή ότι είναι υπερβολικά. Κανείς δεν ορίζει νόμους μόνο για απειλή αλλά και για σωφρονισμό. Αν δεν πιστεύεις πολύ από τα μελλοντικά, πάρε απόδειξη από τα γεγονότα του παρελθόντος.

Ο κατακλυσμός που έγινε την εποχή του Νώε, η πυρπόληση των Σοδόμων, η καταστροφή του Φαραώ, η πανωλεθρία των Ιουδαίων (μάλλον εννοεί το 70 μΧ από τον Τίτο), οι αιχμαλωσίες και οι πόλεμοι, ήταν απειλές ή πραγματικά γεγονότα ; Αν αυτά έγιναν επειδή παραβήκαν τον νόμο του τύπου (Παλαιά Διαθήκη) πολύ περισσότερο θα γίνουν αυτά που αναφέρονται στον νόμο της αλήθειας (Καινή Διαθήκη) καθ’ όσον και μεγαλύτερη ήταν η πονηριά αυτών που τα τόλμησαν μετά από τόση διδασκαλία και διόρθωση.

Με την ευκαιρία αυτή επιτρέψτε μου να παραθέσω και κάποια λόγια του αγίου Νεκταρίου από το βιβλίο του «Χριστιανική ηθική» και σκεφθείτε μόνοι σας πόσο κοντά ή μακριά στα λόγια των αγίων είναι τόσοι νόμοι που ορίστηκαν στην Ελλάδα, όπως ο νόμος περί ευθύνης Υπουργών, υποχρεωτικός εμβολιασμός για τον Covid, Συμφωνία των Πρεσπών, γάμος ομοφυλόφιλων, ταυτότητες, προσωπικοί αριθμοί, και τόσοι νόμοι που είναι ευνοϊκοί για τους ισχυρούς και άδικοι για τους απλούς πολίτες.

Γράφει λοιπόν ο άγιος στην σελίδα 66 του βιβλίου : «Οποιοσδήποτε νόμος για να έχει κύρος πρέπει να υποστηρίζεται από την αγιότητα, την δικαιοσύνη και την δύναμη του νομοθέτη. Αν ένας νόμος δεν έχει κύρος, αγιότητα δικαιοσύνη και δύναμη, δεν μπορεί να πετύχει την εφαρμογή του και σταδιακά χάνει την σημασία του. Το κύρος του νόμου μπορεί να υποστηριχθεί και μόνο από την δύναμη, χωρίς την αγιότητα και την δικαιοσύνη, αλλά τότε αυτός ο νόμος είναι άδικος και τυραννικός (ας τ’ ακούσουν αυτό οι «Δημοκράτες» κ. Μητσοτάκης, κ. Τσίπρας και οι υπόλοιποι).

Εκτός από την αγιότητα, την δικαιοσύνη και την δύναμη το κύρος κάθε νόμου πρέπει να στηρίζεται και πάνω στην αγάπη, ώστε ο νόμος να μην προκαλεί μόνο τον σεβασμό και τον θαυμασμό μας, αλλά και την ευγνωμοσύνη και την εμπιστοσύνη μας. Το κύρος κάθε αρχής και εξουσίας στην ανθρώπινη κοινωνία προέρχεται από τον Θεό».

Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 24) ΟΤΙ ΜΑΣ ΤΥΧΑΙΝΕΙ ΕΙΝΑΙ ΕΥΕΡΓΕΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 110^ο ΨΑΛΜΟ (συνέχεια)

«ἐξεζητημένα εἰς πάντα τὰ θελήματα αὐτοῦ». Όλα τα έργα του (και ο άνθρωπος) είναι παρασκευασμένα, ολοκληρωμένα, κατασκευασμένα, πεπληρωμένα, ικανά να εκτελούν τα θελήματά του, όχι ατελή, ούτε ανίκανα να φέρνουν εις πέρας τα προστάγματά του (άρα όταν το καλούν οι περιστάσεις να γίνουμε ήρωες και δεν γινόμαστε, φταίμε εμείς και μόνο εμείς. Είδα σ’ ένα ντοκιμαντέρ, η μεγάλη ηρωίδα της Εθνικής Αντίστασης Λέλα Καραγιάννη δεν φανταζόταν ποτέ ότι θα γίνει τόσο μεγάλη, αλλά πήγε ένας Άγγλος στρατιώτης και την παρακάλεσε να τον κρύψει. Τι να έκανε, να άφηνε να τον πιάσουν οι Γερμανοί ; Έ μετά, το ένα έφερε το άλλο).

Όλη η φύση ενεργεί όπως θέλησε ο Θεός (νόμοι της φύσης) και όποτε θέλει μεταβάλλει ο Θεός την ενέργειά της (θαύματα) για να μάθουν οι πολλοί ανόητοι που θεοποιούν την φύση ότι δεν σέρνεται η φύση από τους νόμους της, αλλά τα πάντα η θέληση του Θεού επιτρέπει και παραχωρεί. Διότι αυτή η θέληση είναι που δημιούργησε την φύση και ρυθμίζει τα πάντα όπως θέλει (είτε επιτρέπει στους νόμους να λειτουργούν είτε όχι. Λέγαμε οι Χημικοί πριν χρόνια ότι αν συνεχιστεί η καταστροφή στο περιβάλλον με τέτοιους ρυθμούς σε 100 χρόνια δεν θα υπάρχει ζωή πάνω στην γη. Αυτό όμως όπως και οτιδήποτε άλλο θα γίνει μόνο αν το επιτρέψει η θέληση του Δημιουργού που μπορεί να μεταβάλλει τους νόμους της φύσης κατά το δοκούν).  

«ἐξεζητημένα εἰς πάντα τὰ θελήματα αὐτοῦ». Το θέλημά του από την αρχή γι αυτό τον σκοπό τα κατεσκεύασε (την φύση) ώστε με το μέγεθος, το κάλλος, την θέση, την ενέργεια, την υπηρεσία και όλα τ’ άλλα ανακινώντας την ψυχή του θεατή και ξυπνώντας την διάνοια στο ν’ αναζητήσει τον δημιουργό και αριστοτέχνη Θεό και να προσκυνήσει αυτόν που τα έφτιαξε (ο Αβραάμ βλέποντας την ομορφιά του έναστρου ουρανού ξεπέρασε την πίστη των ειδώλων και αναρωτήθηκε για τον αληθινό Θεό. Δυστυχώς σήμερα ένας τεράστιος αριθμός ανθρώπων που ζουν στις μεγάλες πόλεις δεν μπορούν από τα πολλά φώτα να δουν την ομορφιά του έναστρου ουρανού).

Δεν μας οδηγούν τα κτίσματα μόνο στην θεογνωσία αλλά μας παρέχουν και σπουδαία διδασκαλία για τον τρόπο ζωής μας. (από τα παραδείγματα που λέει ο Χρυσόστομος θα αναφέρω μόνο ένα) όταν δει το αμπέλι τον χειμώνα να είναι γυμνό από φύλλα και έλικες και σταφύλια, όπως τα ξερά οστά, και στην συνέχεια ερχομένης της άνοιξης ν’ αποκτά όλη την ομορφιά του, θα μπορέσει να φιλοσοφήσει (άνθρωπος) και για την ανάσταση του δικού του σώματος.

Την αγάπη προς τους κόπους θα την γνωρίσει από το μυρμήγκι, και την αγάπη για το ωραίο από την μέλισσα και το κοινωνικόν (ακόμα και μόνο το κοινωνικόν δηλαδή η σπλαχνική σχέση με τους άλλους αρκεί για να σωθούμε, ο Ιούδας όμως δεν το είχε ούτε αυτό και μη νομίζετε ότι είναι τόσο δύσκολο να γίνουμε σαν τον Ιούδα σε τόσες παγίδες που έχουμε πιαστεί σήμερα) … η μέλισσα θα σε διδάξει να μη θαυμάζεις το κάλλος των σωμάτων όταν δεν υπάρχει ψυχική ομορφιά, ούτε να περιφρονείς αυτούς που έχουν άσχημα σώματα όταν η ψυχή τους είναι στολισμένη με αρετές … όταν τα άλογα ζώα δεν ανησυχούν για την τροφή τους, ποια απολογία θα έχεις εσύ που δεν δείχνεις για τα παρόντα ούτε τόση περιφρόνηση όση τα πουλιά ;

«ἐξομολόγησις καὶ μεγαλοπρέπεια τὸ ἔργον αὐτοῦ». Κάθε έργο του Θεού. «ἐξομολόγησις» δηλαδή ευχαριστία και δόξα. Διότι καθένα από τα ορατά δημιουργήματα είναι ικανό να οδηγήσει τον θεατή σε ευχαριστία, σε ύμνο, σε έπαινο σε δοξολογία. Και το σκοτάδι και η μέρα, και η πείνα και η αφθονία, και η έρημος και αυτή που δεν κατοικείται, και η πλούσια και εύφορη, και η ζωή και ο θάνατος, και όλα τα ορώμενα μπορούν να διεγείρουν σ’ ευχαριστία (προς τον Θεό) αυτούς που τα εξετάζουν με πολλή προσοχή (δηλαδή γίνεται να είσαι μέσα στο Άουσβιτς και να πλημυρίζεις από ευχαριστία προς τον Θεό ; Σύμφωνα με τον Χρυσόστομο όχι μόνο γίνεται, αλλά αυτό ήταν το φυσιολογικό).

Οι άνθρωποι άλλα κάμνουν όταν ευεργετούν και άλλα όταν μισούν και αποστρέφονται. Ο Θεός όμως όλα τα κάμνει ευεργετών. Και ο κατακλυσμός και το πυρ που έκαψε τα Σόδομα ευεργεσίες του Θεού ήταν, όπως οι πατέρες όχι μόνο όταν φροντίζουν τα παιδιά τους αλλά και όταν τα τιμωρούν δεν είναι λιγότερο πατέρες (βλέπετε πόσο ανόητοι είμαστε όταν ανησυχούμε μη μας τύχει το ένα ή το άλλο, αφού ότι και να μας τύχει είναι ευεργεσία του Θεού).

«ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος». Αυτό νομίζω το λέει γι αυτούς που σκανδαλίζονται από τα βάσανα που ξαφνικά πέφτουν πάνω τους και σαν να τους λέει μην παραξενεύεστε βλέποντας να συκοφαντούνται άνθρωποι, να ταλαιπωρούνται, να υποφέρουν αν και είναι σπουδαίοι (όπως ο άγιος Νεκτάριος, ο παπα Αντώνης της Κιβωτού του Κόσμου, τώρα ο Τυχικός στην Κύπρο ή ακόμα και οι ίδιοι μας όταν μας τυχαίνουν ταλαιπωρίες).

Επειδή υπάρχει αμερόληπτο δικαστήριο (του Θεού), υπάρχει απόφαση καθαρή που αποδίδει στον καθένα αυτό που του αξίζει. Αν εσύ επιζητείς εδώ και τώρα να κρίνει ο Θεός, πρόσεχε μήπως βγει πρώτα εναντίον σου η καταδικαστική απόφαση (άρα ότι βάσανα και νάρχονται στην ζωή μας να μην εκπληττόμαστε και λυγίζουμε επειδή σίγουρα για εμάς είναι ευεργεσία από τον Θεό. Η καημένη η Πηνελόπη Δέλτα όταν στις 27 Απριλίου 1941 έμπαιναν οι Γερμανοί στην Αθήνα αυτοκτόνησε).  

Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 23) ΝΑ ΤΙ ΛΕΕΙ Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 110^ο ΨΑΛΜΟ

    «ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΟΜΑΙ σοι, Κύριε, ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου». Τι σημαίνει «ἐν ὅλῃ» ; Με όλη την προθυμία, με όλη την προσοχή, απαλλαγμένος απ’ όλες τις βιοτικές φροντίδες, με τον νου υψωμένο στον ουρανό και την ψυχή ελεύθερη από τα δεσμά του σώματος. «Εν καρδία», όχι απλώς με λόγια, ούτε μόνο με την γλώσσα και το στόμα, αλλά και με την διάνοια.  

Στην ευχαριστία προς τον Θεό ξόδευε όλο τον χρόνο του (ο Δαβίδ) και για τις ευεργεσίες που έγιναν προς αυτόν και προς τους άλλους. Τίποτε άλλο δεν θέλει τόσο ο Θεός όσο αυτό. Αυτό είναι θυσία, αυτό προσφορά, αυτό απόδειξη ευγνώμονος ψυχής, αυτό πληγή κατά του διαβόλου. Απ’ αυτό δοξάστηκε ο Ιώβ … αυτό είναι κυρίως δείγμα καλοπροαίρετης ψυχής, το να ευγνωμονεί τον Θεό τις ώρες των θλίψεων και των δυσκολιών (καταλάβατε λοιπόν γιατί σήμερα τόσα πολλά θέλουν να μας κλέψουν λίγο χρόνο ; για να ξεχάσουμε τον Θεό).

Για να δείξει ότι αυτοί που δεν ενεργούν έτσι δεν φταίνε αυτά που τους συμβαίνουν αλλά η διεστραμμένη γνώμη τους πρόσθεσε «ἐν βουλῇ εὐθέων καὶ συναγωγῇ.  μεγάλα τὰ ἔργα Κυρίου». Τα έργα του Θεού πάντα είναι μεγάλα αλλά χρειάζεται ειλικρίνεια και καθαρότητα ψυχής για να τα δει ο άνθρωπος. Επειδή και ο ήλιος είναι λαμπρός αλλά όχι γι αυτούς που έχουν άρρωστα μάτια.

Όταν δεις κάποιον να κατηγορεί τα έργα του Θεού όχι μόνο να μη δίνεις σημασία στα λόγια του, αλλά να καταλαβαίνεις πόσο άρρωστος είναι. Όπως κι εκείνος που λέει ότι είναι σκοτεινός ο ήλιος δείχνει απλά ότι πάσχει στην όραση κι εκείνος που λέει ότι είναι πικρό το μέλι πάσχει στην γεύση … αν ένας έχει ψυχή ειλικρινή και όχι διεστραμμένη κι αυτά που θεωρούνται βάσανα θα έμενε έκπληκτος από την ωφέλεια που έχουν. Κι αφήνοντας άλλα βάσανα ας ασχοληθούμε μόνο με τον θάνατο, την αρρώστια, την φτώχια και τα παρόμοια. Αν ένας έχει ειλικρινή καρδιά κι αυτά θα τα αποδεχθεί και θα θαυμάσει.

Αν και εξ αιτίας της αμαρτίας μπήκε ο θάνατος στην ζωή μας, αλλ’ όμως είναι τόση η αφθονία της αγαθότητας του Θεού και η φιλανθρωπία και η υπερβολική κηδεμονία του, ώστε κι αυτόν να τον χρησιμοποιήσει για το καλό του γένους μας. Πες μου, τι βαρύ έχει ο θάνατος ; δεν είναι απαλλαγή από τους κόπους ; δεν είναι τερματισμός φροντίδων ; Δεν ακούς τον Ιώβ που τον εγκωμιάζει και λέει «Ο θάνατος είναι ανάπαυση για τον άνθρωπο». Δεν είναι κόψιμο της κακίας ; Επειδή αν είναι κάποιος πονηρός κόβεται η δυνατότητα για κακίες μόλις πεθάνει. «Ο γαρ αποθανών δεδικαίωται από της αμαρτίας», δηλαδή δεν μπορεί να προσθέσει άλλες αμαρτίες.

Αν κάποιος είναι αγαθός και πεθάνει, σε ασφάλεια θα βρίσκονται όλα τα έργα της αρετής του και δεν κινδυνεύει να χάσει τον θησαυρό του. Αυτούς που ζουν, πες μου, δεν τους κάμνει πιο σώφρονες κι επιεικείς ; Δεν βλέπεις ότι συχνά προσερχόμενοι σε κηδεία οι πλούσιοι και αλαζόνες που έχουν μεγάλη ιδέα για τον εαυτό τους, όταν δουν το σώμα κουφό κι ακίνητο, και τα παιδιά να είναι ορφανά και την γυναίκα χήρα, και τους φίλους σκυθρωπούς και όλο το σπίτι βυθισμένο στην λύπη, πως συμμαζεύονται, πως ταπεινώνονται, πως συντρίβονται ;

Κι αν και είχαν ακούσει μύριες διδασκαλίες χωρίς να ωφεληθούν τίποτα, από το θέαμα εκείνο συνέρχονται επειδή συνειδητοποίησαν την ευτέλεια και φθορά της ανθρώπινης φύσης, και το σαθρό και άστατο της δύναμής τους, και προβλέποντας από τις ξένες συμφορές αυτά που περιμένουν κι αυτούς.

Αν και υπάρχει ο θάνατος συμβαίνουν τόσες αρπαγές, τόσες πλεονεξίες, και όπως τα ψάρια καταπίνουν τους αδύνατους οι δυνατότεροι, αν δεν υπήρχε ο θάνατος τι θα τους σταματούσε ; διότι αν και γνωρίζουν ότι δεν θ’ απολαύσουν αυτά που αρπάζουν, αλλά είτε θέλουν είτε όχι θα τα εγκαταλείψουν σε άλλους, δείχνουν τόση λύσσα και μανία, αν ήξεραν ότι θα τα έχουν για πάντα τι θα μπορούσε να σβήσει την πονηρή τους επιθυμία ;

Τα στεφάνια του μαρτυρίου δεν πλέκονται με τον θάνατο ; Ο Παύλος δεν έστησε αμέτρητα τρόπαια λέγοντας «Καθημερινά πεθαίνω με την καύχηση που έχω για σας» ; Διότι δεν είναι ο θάνατος κακός, αλλά ο πονηρός θάνατος είναι κακός. Γι αυτό λέει «Τίμιος ενώπιον του Κυρίου ο θάνατος των οσίων αυτού». Και αλλού λέει «Θάνατος αμαρτωλών πονηρός» και αυτό ονομάζει πονηρό, το να πεθάνει κανείς έχοντας πονηρή συνείδηση που την βαραίνουν και την πιέζουν πολλά φορτία αμαρτιών.

Εκείνος όμως που έχει καθαρή συνείδηση, τρέχει προς τα βραβεία, προς τους στεφάνους. Και για να μάθεις ότι τον φόβο για τον θάνατο δεν τον προκαλεί ο ίδιος του αλλά η κακή προαίρεση των ανθρώπων άκουσε τον Παύλο πως τον επιζητεί λέγοντας «Και πράγματι εμείς που είμαστε μέσα στο ανθρώπινο αυτό σώμα στενάζουμε, περιμένοντας την διαβεβαίωση της χάριτος της υιοθεσίας μας μαζί με την απολύτρωση του σώματός μας από την φθορά» και αλλού το ίδιο δηλώνει «Αλλά αν και χύνω το αίμα μου σαν σπονδή για την θυσία και την λειτουργία της πίστεώς σας, χαίρομαι και συγχαίρομαι μάζί με όλους σας».

Αν λοιπόν ο θάνατος όχι μόνο δεν είναι φοβιστικός αλλά και επιθυμητός από εκείνους που ζουν σωστά, πολύ περισσότερο δεν είναι η φτώχια και όλα τα άλλα (από τα λόγια του Χρυσοστόμου βγαίνει το συμπέρασμα ότι όλα αυτά που φοβόμαστε καθημερινά, φτώχια, αρρώστια, ζημιές, ατυχήματα, πρόστιμα, χρέη, ταλαιπωρίες, απολύσεις, ακόμα και ο θάνατος δεν είναι πραγματικά κακά, αλλά τα θεωρούμε κακά επειδή δεν ζούμε σωστά, δηλαδή σύμφωνα με τις εντολές του Θεού).