Ομιλία για τον γάμο του Γέροντος Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτου

 

 

Ο μακαριστός Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης το 1971 μίλησε στον Ιερό Ναό αγίου Νικολάου Τρικάλων για τον γάμο. Άκουσα την ομιλία του από το κανάλι «ΡαδιοΧρηστότητα» και πληκτρολόγησα τα λόγια του Γέροντα επειδή μού έκαναν μεγάλη εντύπωση.

Κανείς δεν αμφισβητεί ότι η σπουδαιότερη μέρα της ζωής του ανθρώπου μετά από την γέννηση και την βάπτιση είναι εκείνη του γάμου. Βεβαίως, η κοσμική λαίλαπα της εποχής μας, ανάμεσα στους θεσμούς τους οποίους προσπάθησε να συντρίψει ήταν και το τιμιότατο και ιερότατο μυστήριο του γάμου. Για πολλούς ο γάμος είναι μια ευκαιρία για διασκεδάσεις και απολαύσεις. Όμως η ζωή είναι μια σοβαρή υπόθεση, είναι ένας πνευματικός αγώνας, μια πορεία προς ένα τέρμα, τον ουρανό. Της πορείας αυτής κρισιμότερο σημείο και σπουδαιότατο μέσον είναι ο γάμος. Κανείς δεν επιτρέπεται να ξεφύγει από τα δεσμά του γάμου, είτε κάνει έναν μυστικό γάμο αφιερώνοντας τον εαυτό του στον Θεό, είτε κάνει εάν μυστηριακό.

Το θέμα το οποίο θα μας απασχολήσει σήμερα είναι ο μυστηριακός γάμος. Θα δούμε πως είναι δυνατόν ο γάμος να συμβάλλει στην πνευματική μας ζωή. Ξέρουμε ότι ο γάμος είναι θεσμός συσταθείς υπό του Θεού. Είναι τίμιος, είναι μυστήριο μέγα. Ο ανύπαντρος άνθρωπος απλώς περνάει από την ζωή και φεύγει, ενώ ο παντρεμένος ζει την ζωή του.

Άραγε γι αυτό τον ιερό θεσμό του γάμου, γι αυτό το μέγα μυστήριο το οποίο ευλογεί η εκκλησία μας, πως σκέπτονται οι σύγχρονοι άνθρωποι ; Παντρεύονται και νομίζεις ότι ενώνονται δυο ταμεία, δυο συμφέροντα, δυο ματαιοδοξίες. Ενώνονται δυο άνθρωποι χωρίς ιδανικά, δυο μηδενικά θα λέγαμε, διότι άνθρωποι χωρίς ιδανικά, χωρίς αναζητήσεις, δεν είναι τίποτα άλλο παρά μηδενικά.

Παντρεύτηκα για να ζήσω την ζωή μου, ακούς συνεχώς τριγύρω σου, και όχι για να κλειστώ μέσα σε τέσσερις τοίχους. Παντρεύτηκα για να γλεντήσω την ζωή μου, ακούς να λέει ο άλλος. Και παραδίδουν τα παιδιά τους, αν έχουν κάνει παιδιά, σε κάποια ξένη γυναίκα για να μπορούν ελεύθεροι να τρέχουν στα θέατρα, στους κινηματογράφους και στις κοσμικές συντροφιές.

Έτσι το σπίτι τους γίνεται ένα ξενοδοχείο στο οποίο επιστρέφουν το βράδυ ή μάλλον μετά τα μεσάνυχτα, μετά από την διασκέδαση για να ξεκουραστούν. Οι άνθρωποι είναι μέσα τους άδειοι γι αυτό το σπίτι τους το νοιώθουν πραγματικό κενό. Καμία ευχαρίστηση δεν υπάρχει εκεί. Και τρέχουν και γλιστρούν από κι από κει για να βρουν την ευτυχία τους.

Ή παντρεύονται χωρίς γνώσεις, χωρίς συνείδηση ευθύνης, διότι επιθυμούν να παντρευτούν ή διότι νομίζουν πως είναι απαραίτητο για να θεωρηθούν κοινωνικοί άνθρωποι. Όμως ποιο είναι το αποτέλεσμα ; Το βλέπουμε καθημερινά. Τα ναυάγια του γάμου είναι γνωστά σε όλους μας. Ένας κοσμικός γάμος όπως νοείται σήμερα, μόνο ένα χαρακτηριστικό μπορεί να έχει, ότι είναι δολοφόνος της πνευματικής ζωής του ανθρώπου.

Γι αυτό πρέπει να νοιώσουμε ότι αν αποτύχουμε στον γάμο μας, σχεδόν αποτύχαμε και στην πνευματική μας ζωή. Αν επιτύχουμε στον γάμο μας, επιτύχαμε και στην πνευματική μας ζωή. Η ευτυχία ή η αποτυχία μας, η πρόοδος ή ο καταποντισμός μας στην πνευματική μας ζωή, αρχίζει από τον γάμο μας. Επειδή λοιπόν είναι ένα τόσο σοβαρό θέμα, αξίζει να δούμε ποιες προϋποθέσεις χρειάζονται και ποια προετοιμασία για αν επιτευχθεί ένας ευτυχισμένος αλλά αληθινά χριστιανικός γάμος.

Για να κάνει κανείς έναν επιτυχημένο γάμο θα πρέπει από μικρό παιδί να πάρει κατάλληλη αγωγή. Όπως το παιδί πρέπει να διαβάζει, όπως μαθαίνει να σκέφτεται και αν ενδιαφέρεται για τους γονείς του και για την υγεία του, έτσι θα πρέπει να ετοιμαστεί για αν μπορέσει να κάνει έναν επιτυχημένο γάμο. όμως στην εποχή μας κανείς δεν ενδιαφέρεται να προετοιμάσει τα παιδιά για το μεγάλο αυτό μυστήριο το οποίο θα παίξει πρωταρχικό ρόλο στην ζωή τους. Ούτε οι γονείς ενδιαφέρονται, εκτός αν εξαιρέσουμε την περίπτωση της προίκας για την οποία όντως ενδιαφέρονται.

Το παιδί από μικρό πρέπει να μάθει να αγαπά, να δίνει, να στερείται, να υπακούει, να νοιώθει ότι είναι θησαυρός πολύτιμος η αγνότητα της ψυχής και του σώματός του, την οποία πρέπει να τηρεί ως κόρη οφθαλμού. Ο χαρακτήρας του παιδιού πρέπει να διαπλάσσεται κανονικά για να γίνει ένας τίμιος, γενναίος, αποφασιστικός, ειλικρινής, χαρούμενος άνθρωπος και όχι ένα μισοκακόμοιρο πλάσμα που θα κλαίει συνεχώς την μοίρα του, ένα άβουλο αντικείμενο χωρίς καμία σκέψη και δύναμη.

Από μικρό να μάθει το παιδί να ενδιαφέρεται για κάποια επιστήμη ή ένα επάγγελμα, ώστε αύριο να είναι σε θέση να συντηρήσει την οικογένειά του ή αν είναι κορίτσι να βοηθήσει αν χρειαστεί. Η γυναίκα πρέπει να μάθει να είναι νοικοκυρά κι όταν ακόμα είναι μορφωμένη. Να μάθει να μαγειρεύει, να ράβει, να κεντά. Μα, θα πει κανείς, πάτερ μου, αυτά που λές είναι αυτονόητα. Ρωτήστε τους συζύγους και θα δείτε πόσες γυναίκες όταν παντρεύονται δεν ξέρουν τίποτα από νοικοκυριό.

Η εκλογή επίσης του συντρόφου της ζωής είναι μια υπόθεση η οποία όταν έρθουμε σε κατάλληλη ηλικία δεν πρέπει να αναβάλλεται. Οπωσδήποτε ο άνθρωπος δεν πρέπει να βιάζεται, διότι γρήγορος γάμος, γρήγορη απελπισιά. Αλλά ούτε και να αναβάλλει την υπόθεση αυτή της ζωής του. Δεν πρέπει να καθυστερεί, διότι η καθυστέρηση είναι θανάσιμος κίνδυνος για την ψυχή του. Κατά κανόνα ο κανονικός ρυθμός της ζωής του ανθρώπου αρχίζει με τον γάμο. Ο ανύπαντρος άνθρωπος είναι σαν να ζει στον διάδρομο, δεν έχει προχωρήσει ακόμα στα δωμάτια. Οι γονείς ας ενδιαφέρονται να έχει το παιδί κοινωνική συμπεριφορά, αλλά και να προσεύχεται ώστε η ευλογημένη εκείνη ώρα να έρθει ως δώρο που θα στείλει ο Θεός.   

Φυσικά όταν φτάσει στην εκλογή του συζύγου θα λάβει υπ’ όψη και την γνώμη των γονέων του. Πόσες φορές εσείς που είστε γονείς δεν νοιώσατε μαχαιριές να τρυπούν την καρδιά σας όταν τα παιδιά σας δεν σας ρώτησαν για εκείνον που θα τα συντρόφευε στην ζωή τους ; Η μητρική καρδιά είναι ευαίσθητη τέτοιο πλήγωμα. Το παιδί πρέπει να ρωτήσει τους γονείς διότι έχουν μια ιδιαίτερη διαίσθηση να αντιλαμβάνονται τα πράγματα που τους αφορούν. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο πατέρας και η μητέρα θα πιέζουν το παιδί τους. Ας το αφήσουν να κάνει να κάνει τελικά ελεύθερα την εκλογή του.

Αν εξαναγκάσεις το παιδί σου στο θέμα του γάμου του θα θεωρήσει εσένα υπεύθυνο αν τα πράγματα δεν πάνε καλά. Με την πίεση δεν βγαίνει ποτέ καλό. Θα το βοηθήσεις, αλλά θα το αφήσεις να διαλέξει εκείνον που θα προτιμήσει ή εκείνον προς τον οποίο θα νοιώσει αγάπη. Αγάπη, όχι λύπη ή οίκτο. Αν το παιδί σου μετά από μια γνωριμία σου λέει, τον λυπάμαι τον κακόμοιρο θα τον παντρευτώ, τότε να ξέρετε ότι είμαστε στα πρόθυρα ενός αποτυχημένου γάμου. 

Μόνο ο άνθρωπος τον οποίο θα προτιμήσει ή θα αγαπήσει μπορεί να σταθείς το πλευρό του παιδιού μας. θα πρέπει και οι δυο, ο άντρας και η γυναίκα, να θέλουν τον γάμο τους, να ελκύεται ο ένας από τον άλλο, να θέλουν να ζήσουν μαζί αληθινά και εσωτερικά αβίαστα. Στο θέμα αυτό δεν είναι δυνατόν να πιέζουμε τα παιδιά μας. Μερικές φορές από την αγάπη μας νομίζουμε ότι είναι κτήματά μας, ότι είναι περιουσία μας και ότι μπορούμε να τα κάνουμε ότι θέλουμε. Έτσι το παιδί μας γίνεται ένα πλάσμα ανίκανο να ζήσει στην ζωή, είτε ως άγαμο είτε ως έγγαμο.

Οπωσδήποτε θα προηγηθεί του γάμου η γνωριμία που είναι ένα τόσο λεπτό ζήτημα και όμως το ξεχνάμε. Η γνωριμία δεν θα πρέπει ποτέ να μας επαναπαύει αν δεν είμαστε βέβαιοι πως είναι αντικειμενική. Η αγάπη δεν τυφλώνει τον άνθρωπο, η αγάπη του ανοίγει τα μάτια για να βλέπει τον άλλο όπως είναι με τα ελαττώματά του. Παπούτσι από τον τόπο σου κι ας είναι μπαλωμένο, λέει ο λαός, δηλαδή πάρε άνθρωπο που τον γνώρισες. Και η γνωριμία πρέπει πάντοτε να είναι συνδεδεμένη με την μνηστεία δηλαδή τον αρραβώνα που είναι ένα εξ ίσου δύσκολο θέμα.

Όταν πρότεινα σε μια κοπέλα να σκεφτεί σοβαρά αν έπρεπε να συνεχίσει τον αρραβώνα της μου απάντησε, αν διακόψω θα με σφάξει η μητέρα μου. Αλλά αρραβώνας δεν υπάρχει όταν δεν υπάρχει η δυνατότητα να διαλυθεί. Αρραβωνιάζομαι δεν σημαίνει ότι οπωσδήποτε θα παντρευτώ. Σημαίνει ότι δοκιμάζω αν πρέπει να παντρευτώ τον άνθρωπο που αρραβωνιάζομαι. Αν μια κοπέλα δεν είναι σε θέση να διαλύσει τον αρραβώνα της, δεν πρέπει να αρραβωνιαστεί. Καλύτερα ας μην προχωρήσει στον γάμο.

Στο στάδιο του αρραβώνος πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί, διότι έτσι θα έχουμε πολύ λιγότερες συγκρούσεις και δυστυχίες μετά τον γάμο. Ακόμη στο διάστημα της γνωριμίας όπως λέει κάποιος, να κρατάς την καρδιά σου μέσα στα δυο σου χέρια, σαν να έχεις μια αρκούδα. Γιατί ξέρετε πόσο επικίνδυνη είναι η καρδιά η οποία μπορεί αντί να σε οδηγήσει στον γάμο, να σε οδηγήσει στην αμαρτία. Υπάρχει ενδεχόμενο ο άνθρωπος τον οποίο διάλεξες να σε βλέπει σαν παιχνίδι ή σαν οδοντόβουρτσα για δοκιμή και μετά εσύ θα υπομένεις την θλίψη και το κλάμα. Θα είναι πολύ αργά, επειδή θα έχει αποδειχθεί ότι ο άγγελός σου ήταν φτιαγμένος από λάσπη.

Μη διαλέξεις άνθρωπο που σπαταλά τις ώρες του στις λέσχες, τις διασκεδάσεις, τα ταξίδια, τις πολυτέλειες. Ούτε αυτόν που θ’ ανακαλύψεις ότι κάτω από τα λόγια της αγάπης του κρύβει εγωισμό. Μη διαλέξεις ως γυναίκα σου εκείνη που μοιάζει με μπαρούτι και μόλις της πεις κάτι αρπάζει φωτιά. Δεν κάνει για σύζυγός σου.

Ακόμα όταν θέλεις να κάνεις έναν πραγματικά επιτυχημένο γάμο μην πλησιάσεις εκείνη την νέα ή τον νέο που δεν μπορεί να εγκαταλείψει τους γονείς του. Είναι σαφής η εντολή του Χριστού «δια τούτο καταλείψει άνθρωπος τον πατέρα αυτού και την μητέρα και προσκολληθήσεται προς την γυναίκα αυτού». όταν βλέπεις τον άλλο προσκολλημένο στην μάννα ή τον  πατέρα, όταν βλέπεις ότι τους ακούει με το στόμα ανοιχτό και είναι έτοιμος να κάνει ότι πουν, φύγε μακριά.

Είναι ένας άρρωστος συναισθηματικά, ένας ανώριμος ψυχικά άνθρωπος και δεν θα μπορέσεις να κάνεις μαζί του οικογένεια. Θα πρέπει να έχει λεβεντιά αυτός τον οποίο θα κάνεις σύζυγό σου. Αλλά πως μπορεί να έχει λεβεντιά αν ακόμα δεν έμαθε, δεν κατάλαβε, δεν χώνεψε, ότι το σπίτι του ήταν η γλάστρα στην οποία τον έβαλαν για να τον βγάλουν κατόπιν και να τον φυτέψουν κάπου αλλού ;

Επίσης όταν πρόκειται να διαλέξεις τον άνθρωπο της ζωής σου πρόσεξε μήπως είναι κλειστός τύπος οπότε δεν έχει φίλους. Αν σήμερα δεν έχει φίλους, αύριο θα δυσκολευτεί πολύ να έχει εσένα ως φίλο και σύζυγο. Πρόσεξε τους γκρινιάρηδες, τους παραπονιάρηδες, τους μελαγχολικούς, που μοιάζουν με κλαψοπούλια. Πρόσεξε εκείνους που συνεχώς παραπονούνται. Δεν με αγαπάς, δεν με καταλαβαίνεις. Κάτι σ’ αυτά τα πλάσματα του Θεού δεν πηγαίνει καλά.

Πρόσεξε ακόμα τους φανατικούς και τους θρησκόληπτους. Όχι τους θρησκευόμενους, αλλά τους θρησκόληπτους οι οποίοι ταράσσονται για ασήμαντα πράγματα, όλα τους φταίνε. Πως θα μπορέσεις να ζήσεις μ’ έναν τέτοιο άνθρωπο ; Θα είναι σαν να κάθεσαι πάνω σε αγκάθια. Ακόμα πρόσεξε εκείνους που βλέπουν τον γάμο σαν κάτι το κακό, σαν μια φυλακή. Εκείνους που λένε, μα δεν σκέφτηκα ποτέ στην ζωή μου τον γάμο. Πρόσεξε και κάτι ψευτοχριστιανούς που βλέπουν τον γάμο σαν κάτι το χαμηλό, σαν αμαρτία, που χαμηλώνουν αμέσως τα μάτια τους όταν ακούσουν κάτι σχετικό με τον γάμο. Αν παντρευτείς έναν τέτοιο θα είναι αγκάθι για σένα, φόρτωμα για το μοναστήρι του αν καλογερέψει.

Πρόσεξε όσους νομίζουν ότι είναι τέλειοι και δεν βρίσκουν στον εαυτό τους κανένα ελάττωμα, ενώ στους άλλους βρίσκουν συνεχώς ελαττώματα. Πρόσεξε όσους νομίζουν ότι είναι οι εκλεκτοί του Θεού και μπορούν να αναμορφώσουν όλο τον κόσμο. Να προσέξεις κι ένα σοβαρό θέμα, το κληρονομικό. Να γνωρίσεις καλά τον πατέρα, την μάννα, τον παππού, την γιαγιά, τον θείο. Ακόμα να υπάρχουν οι στοιχειώδεις υλικές προϋποθέσεις.

Προπάντων όμως να προσέξεις την πίστη του ανθρώπου. Έχει πίστη ; έχει ιδανικά ο άνθρωπος τον οποίο σκέπτεσαι να κάνεις σύντροφο της ζωής σου ; Αν ο Χριστός γι αυτόν δεν σημαίνει τίποτα, πως θα μπορέσεις να μπεις εσύ στην καρδιά του ; Αν δεν μπόρεσε να εκτιμήσει τον Χριστό, έχεις την εντύπωση πως θα εκτιμήσει εσένα ;

Λέει στον άντρα η Αγία γραφή «η γυναίκα σου να είναι γυναίκα διαθήκης σου» δηλαδή της πίστης σου, της θρησκείας σου, να είναι αυτή που θα συνδέει με τον Θεό. Τότε μόνο μπορείς να κάνεις όπως λένε οι Πατέρες της εκκλησίας μας, έναν γάμο μετά της γνώμης του επισκόπου, δηλαδή με έγκριση εκκλησιαστική και όχι με τυπική άδεια.

Προηγουμένως συζήτησε με τον πνευματικό σου, εξέτασε μαζί του το καθετί, κι εκείνος θα σταθεί πλάι σου σαν πραγματικός φίλος και όταν φτάσετε στο ποθούμενο τέρμα τότε πλέον ο γάμος θα είναι για εσένα ένα δώρο του Θεού. Θα είναι ένα χάρισμα διότι έκαστος ίδιον χάρισμα έχει. Στον καθένα μας ο Θεός δίνει το δικό του χάρισμα. Στέλνει τον έναν στον γάμο και τον άλλο στην παρθενία. Όχι ότι ο Θεός κάνει την εκλογή λέγοντας εσείς να πάτε από δω κι εσείς από κει, αλλά εκείνο που διαλέγει η καρδιά μας για εκείνο μας δίνει ο Θεός το θάρρος, το κουράγιο, την δύναμη για να το φέρουμε εις πέρας.

Αν έτσι διαλέξατε τον άνθρωπό σας τότε ευχαριστήσατε τον Θεό. Συνδέστε τον με τον πνευματικό σας. Αν δεν έχετε, διαλέξτε και οι δυο σας έναν πνευματικό ο οποίος θα είναι ο γέροντάς σας, ο πατέρας σας, εκείνος που θα σας θυμίζει και θα σας δείχνει τον Θεό.

Θα έχετε πολλές δυσκολίες στην ζωή, τα ερωτηματικά θα έρχονται βροχή, οι μέριμνες θα σας περικυκλώνουν και θα βλέπετε συχνά, πυκνά, την χριστιανική σας ζωή να γίνεται δύσκολη. Μην ανησυχείτε, ο Θεός θα βοηθήσει. Εσύ κάνε εκείνο που περνάει από το χέρι σου. Μπορείς να μελετήσεις 5 λεπτά την ημέρα ; μελέτησε. Μπορείς να προσευχηθείς 5 λεπτά την ημέρα ; προσευχήσου. Κι αν δεν μπορεί 5, προσευχήσου 2. Τα υπόλοιπα είναι υπόθεση του Θεού.

Όταν βλέπεις στον γάμο σου δυσκολίες, όταν βλέπεις την πνευματική σου ζωή να μην προχωρεί, μην απελπίζεσαι. Ούτε όμως ν’ αρκείσαι σε εκείνα που κέρδισες. Ύψωσε την καρδιά σου στον Θεό, μιμήσου εκείνους που έχουν δώσει τα πάντα σ’ αυτόν και κάνε ότι μπορείς για να τους μοιάσεις, έστω και με την λαχτάρα της καρδιάς σου. Την πράξη άφησέ την στον Χριστό. Όταν εσύ προχωρήσεις έτσι, θα νοιώσεις αληθινά ποιος είναι ο σκοπός του γάμου. Αλλιώς όπως ο τυφλός περιπλανιέται έτσι κι εσύ θα περιπλανιέσαι μέσα στην ζωή.

Ποιος είναι λοιπόν ο σκοπός του γάμου ; Θα σας αναφέρω 3 κύριους σκοπούς. Πρώτον ο γάμος είναι μια πορεία πόνου. Η συντροφιά του άντρα και της γυναίκας ονομάζεται συζυγία, δηλαδή κάτω από τον ίδιο ζυγό σηκώνουν κοινό φορτίο. Ο γάμος είναι συμπόρευση και συγκλήρωση στον πόνο, βεβαίως και στην χαρά. Αλλά συνήθως οι 6 χορδές της ζωής μας χτυπούν πένθιμα και η 1 μόνο χτυπάει χαρούμενα. Θα πίνουν ο άντρας και η γυναίκα από το ίδιο ποτήρι της τρικυμίας, της θλίψης, της αποτυχίας. Κατά την τέλεση του μυστηρίου του γάμου ο ιερεύς δίνει στους νεόνυμφους να πιουν από το ίδιο ποτήρι, το οποίο ονομάζεται κοινό ποτήρι, γιατί μαζί θα σηκώσουν τα βάρη του γάμου. Ονομάζεται και «ένωση» το ποτήρι αυτό, διότι ενώνονται για να σηκώσουν μαζί χαρές και πόνους.

Όταν παντρεύονται δυο άνθρωποι είναι σαν να λένε, μαζί θα προχωρήσουμε, χέρι χέρι, και στα ευχάριστα και στα δυσάρεστα. Θα περάσουμε ώρες σκοτεινές, ώρες θλίψεων γεμάτες από βάρη, ώρες μονοτονίας, αλλά μέσα στην βαθιά νύχτα πρέπει να δείχνουμε ότι πιστεύουμε στον ήλιο και στο φως.

Ω αγαπητοί μου, ποιος μπορεί να πει ότι δεν περνάει δύσκολες στιγμές στην ζωή του ; όμως δεν είναι μικρό πράγμα να ξέρεις ότι στις δύσκολες στιγμές σου, στις αγωνίες σου, στους πειρασμούς σου, θα κρατάς στο χέρι σου ένα άλλο αγαπημένο χέρι. Η Καινή Διαθήκη λέει ότι θα πονέσει κάθε άνθρωπος, προ πάντων ο εις γάμον ερχόμενος.

Λέλυσαι από γυναικός ; ερωτά ο απόστολος Παύλος. Είσαι δηλαδή ανύπαντρος ; Μη ζήτει γυναίκα. εάν δε και γήμης ουχ ήμαρτες. Εάν παντρευτείς δεν έχεις αμαρτία. Και εάν γήμη η παρθένος, ουχ ήμαρτε. Θλίψιν δε τη σαρκί έξουσιν οι τοιούτοι. Εγώ δε υμών φείδομαι. Από την στιγμή που παντρεύεσαι να θυμάσαι ότι θα πονέσεις πολύ, θα υποφέρεις. Η ζωή σου θα είναι ένας σταυρός. Αλλά ανθισμένος σταυρός. Θα έχει και τις χαρές του και τα χαμόγελά του, και τις ομορφιές του. Όταν πάλι περνάς λιακάδες στην ζωή σου να θυμάσαι τα λουλούδια που κρύβουν έναν σταυρό. Έτσι καις την δική σου λιακάδα, ξαφνικά μπορεί να βγει ένας σταυρός.

Δεν είναι γλέντι η ζωή όπως νομίζουν μερικοί που οδηγούνται στο γάμο και ύστερα πέφτουν από τον ουρανό στην γη. Ο γάμος είναι μια πλατιά θάλασσα, που δεν ξέρεις τι θα σου βγάλει. Παίρνεις τον άνθρωπο που τον διάλεξες με φόβο και τρόμο, και με πολύ προσοχή και ύστερα από ένα χρόνο, από δυο, από πέντε χρόνια, ανακαλύπτεις πως σε κορόιδεψε.

Είναι νοθεία του γάμου να πιστεύουμε ότι ο γάμος είναι δρόμος στον οποίο πρέπει να ζήσουμε, να ζητήσουμε την ευτυχία μας, την άρνηση του σταυρού. Χαρά του γάμου είναι ο άντρας και η γυναίκα να βάζουν και οι δυο στους ώμους τους, να προχωρούν μαζί στις ανηφοριές της ζωής. Δεν έχετε υποφέρει ; δεν έχετε αγαπήσει, λέει ένας ποιητής. Μόνο εκείνος που υποφέρει μπορεί πραγματικά να αγαπήσει. Γι αυτό οι θλίψεις είναι απαραίτητο στοιχείο του γάμου.

Ο γάμος, λέει κάποιος αρχαίος ποιητής και φιλόσοφος, είναι ένας κόσμος που τον ομορφαίνει η ελπίδα και τον ενδυναμώνει η δυστυχία. Όπως μέσα στην φωτιά δυναμώνει το ατσάλι, έτσι και ο άνθρωπος χαλκεύεται στον γάμο, στην φωτιά των δυσκολιών. Όταν βλέπεις τον γάμο σου από μακριά όλα σου φαίνονται μέλι γάλα, όλα σου χαμογελούν. Όταν πλησιάσεις τότε θα δεις πόσες σκληρές στιγμές κρύβει.

Ου καλόν τον άνθρωπον μόνον είναι, λέει ο Θεός. Γι αυτό έβαλε πλάι του έναν σύντροφο, έναν βοηθό για όλες τις στιγμές της ζωής του, ιδίως για τους αγώνες της πίστεως. Διότι για να μπορέσει να κρατήσει την πίστη του κανείς, πρέπει να πονέσει πολύ. Την χάρη του την στέλνει σε όλους ο Θεός, την στέλνει όμως όταν εμείς είμαστε πρόθυμοι να υπομένουμε και να υποφέρουμε. Μερικοί μόλις δουν τα εμπόδια το βάζουν στα πόδια, ξεχνούν και τον Θεό και την εκκλησία. Αλλά η πίστις, ο Θεός, η εκκλησία δεν είναι πουκάμισο που το βγάζουμε μόλις ιδρώσουμε.

Ο γάμος λοιπόν είναι μια πορεία μέσα σε θλίψεις και σε χαρές. Όταν σου φαίνονται πολύ δύσκολες οι θλίψεις να θυμάσαι ότι είναι μαζί σου ο Θεός. Αυτός θα σηκώσει τον σταυρό, Αυτός που σε στεφάνωσε. Όταν παρακαλούμε τον Θεό δεν προσφέρει πάντοτε αμέσως την λύση, μας οδηγεί πολύ σιγά, καμιά φορά κάμνει και χρόνια. Το πνεύμα το άγιον υπερεντυγχάνει υπέρ υμών στεναγμοίς αλαλήτοις, δηλαδή υποφέρεις εσύ, και μαζί σου πονάει ο ίδιος ο Χριστός. Πρέπει να πονέσουμε. Αλλιώς δεν θα έχει αληθινό νόημα η ζωή μας.

Μήνυμα στον πρωτοετή φοιτητή

 

 

 

Αγαπητέ μου πρώην μαθητή που τώρα πλέον είσαι ουσιαστικά πρωτοετής φοιτητής αφού τα πήγες αρκετά καλά στις πανελλαδικές εξετάσεις. Ήμουν ακριβώς στην θέση σου πριν από 47 χρόνια, πρωτοετής φοιτητής στο Χημικό Ιωαννίνων.

Ξέρεις, δεν είναι αυτονόητο ότι επειδή είσαι φοιτητής σε μια πανεπιστημιακή σχολή ότι θα γίνεις και καλός επιστήμονας. Ας αφήσουμε αυτούς που εγκαταλείπουν τελικά τις σπουδές τους (άκουσα ότι το κάνουν οι μισοί φοιτητές !), και απ’ αυτούς που παίρνουν τελικά πτυχίο ελάχιστοι αξιοποίησαν σε σημαντικό βαθμό τις σπουδές τους. 

Δεν φτάνει απλώς να παρακολουθείς τα μαθήματα, δεν φτάνει να περνάς τις εξεταστικές, χρειάζονται πολύ περισσότερα για να φτάσεις να γίνεις καλός επιστήμονας. Πρέπει όλο σου το είναι, όλος σου ο εαυτός, όλες σου οι σκέψεις να είναι στις σπουδές σου.

Συμβούλευε τους φοιτητές του ο Serway που είναι από τους καλύτερους δασκάλους φυσικής στον κόσμο, να διαβάζουν κάθε φορά το παρακάτω μάθημα (καλά άκουσες, το παρακάτω μάθημα), να έχουν επιχειρήσει να λύσουν ασκήσεις (του παρακάτω μαθήματος) και να έχουν σημειώσει τις απορίες που θα ρωτήσουν τον καθηγητή. Δυστυχώς πολλοί φοιτητές δεν διαβάζουν ούτε το μάθημα της ημέρας.

Συμβουλεύει τους φοιτητές ο Στέφανος Τραχανάς που είναι από τους καλύτερους Καθηγητές κβαντικής φυσικής στην Ελλάδα, «μη περιμένεις να μάθεις τέλεια την θεωρία για να λύσεις ασκήσεις, λύνοντας ασκήσεις θα καταλάβεις την θεωρία». Δυστυχώς πολλοί φοιτητές δεν επιχειρούν να λύσουν μόνοι τους ούτε μια άσκηση.

Ο άγιος Λουκάς που ήταν καθηγητής της Ιατρικής στην πρώην Σοβιετική Ένωση και από τους καλύτερους χειρουργούς, σαν φοιτητής κατέβαινε μόνος του στο νεκροτομείο και μελετούσε τα πτώματα. Δυστυχώς πολλοί φοιτητές δεν κάμνουν ούτε τα υποχρεωτικά από μόνοι τους.

Πιστεύω να κατάλαβες αγαπητέ μου πρωτοετή ότι δεν είναι τόσο εύκολο, ούτε αυτονόητο, ότι θα γίνεις καλός επιστήμονας επειδή απλά θα βρίσκεσαι στον χώρο του Πανεπιστημίου. Χρειάζεται πολύ δουλειά και πολύς χρόνος από μέρους σου πέρα από τα υποχρεωτικά που θα σας βάζουν οι Καθηγητές σας. Πρέπει να φτάσεις στο σημείο ακόμα και όταν ξεκουράζεσαι να σου έρχονται άθελά σου γνώσεις από τα μαθήματά σου.  

Πολλοί και πολλά θα προσπαθήσουν να σε πάρουν από τον στόχο σου. Χίλιες δυο οργανώσεις δραστηριοποιούνται στον χώρος του Πανεπιστημίου, πολιτικές, θρησκευτικές, αθλητικές … πολλές παρέες θ’ αγωνιστούν να σε τραβήξουν με το μέρος τους δήθεν για το καλό της κοινωνίας. Πίστεψέ με, μόνο αν γίνεις καλός επιστήμονας θα μπορέσεις πραγματικά να βοηθήσεις την κοινωνία, όλα τ’ άλλα είναι κούφια λόγια για να σ’ εμποδίσουν.

Ήταν Νοέμβριος του 1979 όταν έπεσε στο χέρι μου ένα φυλλάδιο με τίτλο «Μήνυμα στον πρωτοετή φοιτητή» από μια θρησκευτική οργάνωση που είχε παρακλάδι και στο Πανεπιστήμιο. Περιείχε πολύ όμορφα λόγια και συμβουλές για τους πρωτοετείς φοιτητές και δυστυχώς τους πίστεψα ότι δήθεν θα βοηθήσουμε την κοινωνία, και το μόνο που κατάφερα ήταν να βλάψω τον εαυτό μου.

Δεν εννοώ βέβαια να είσαι σαν τον Μέγα Βασίλειο και τον Γρηγόριο τον Θεολόγο που σαν φοιτητές στην Αθήνα ήξεραν μόνο τον δρόμο για την Εκκλησία και τον δρόμο για το Πανεπιστήμιο. Όμως να είσαι στον δρόμο του Θεού, να προσεύχεσαι, να εξομολογείσαι, να κοινωνείς, να εκκλησιάζεσαι, αλλά μέχρι εκεί, τίποτα παραπάνω, και το μυαλό στις σπουδές σου.

Λέει ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, όταν σταματάμε την προσευχή για να μελετήσουμε την επιστήμη μας κατεβαίνουμε επίπεδο επειδή η προσευχή είναι ανώτερη από την επιστήμη, ενώ ο κοσμικός όταν ξεκινάει να μελετήσει την επιστήμη ανεβαίνει επίπεδο. Αυτό σημαίνει ότι οι πιστοί είμαστε σε πλεονεκτικότερη θέση να αποδώσουμε στις σπουδές μας.

Συγχαρητήρια και πάλι για την επιτυχία σου και συγχώρεσέ με για τις «συμβουλές» που τόλμησα να σου δώσω. Πίστεψέ με, το έκανα επειδή δεν αντέχω τον πόνο να βλέπω τόσα χρόνια μαθητές μου να μπαίνουν στο Πανεπιστήμιο με τις καλύτερες προοπτικές και τελικά να γίνονται μετριότητες στην επιστήμη τους. .   

 

Οι τρεις πειρασμοί της ανθρώπινης ύπαρξης

 

 

Άκουσα στο διαδίκτυο την ομιλία του π. Νικολάου Λουδοβίκου με θέμα «Οι τρεις πειρασμοί της ανθρώπινης ύπαρξης». Εξήγησε ο π. Νικόλαος ότι ουσιαστικά αυτοί είναι οι τρεις πειρασμοί που υπέβαλλε ο διάβολος στον Χριστό όταν νήστεψε στην έρημο για 40 μέρες αμέσως μετά την βάπτισή του από τον Πρόδρομο. Επειδή μου έκαναν μεγάλη εντύπωση αυτά που είπε για τον πρώτο πειρασμό, τα πληκτρολόγησα.   

Έρχεται λοιπόν ο διάβολος και λέει στον Χριστό «κοίταξε, μην πεινάς άλλο, αν είσαι Υιός του Θεού, που εγώ δεν ξέρω τι σημαίνει, πες στην πέτρα αυτή να γίνει ψωμί. Μη σκας. Πες στον Θεό να σού κάνει αυτές τις πέτρες ψωμιά, να φας». Και βέβαια στην συνέχεια, αν ο Χριστός έλεγε ναι, θα τούλεγε και το επόμενο, «δε λες να γίνει κι αυτό το βουνό ψωμί να φωνάξουμε τον κόσμο να φάει ;». Γιατί ήξερε ότι τότε θα έφτιαχνε ο Χριστός με τον άνθρωπο μια λάθος σχέση.

Γιατί είναι λάθος η σχέση αυτή ; Το λέει ο Χριστός εδώ, «ο Θεός δεν είναι για να σου φέρνει ψωμί μόνο». Γιατί ; Διότι αν το ψωμί παρέχεται άφθονο, ο άνθρωπος δεν θα αναζητήσει ποτέ τον Θεό. Είναι πολύ σημαντικό αυτό. Θα γίνει ένα ανώτερο ζώο, πολύ δυστυχισμένο όμως, το οποίο θα σκοτώνει για να φάει λίγο παραπάνω από τον άλλο. Ο άνθρωπος το ψωμί το κερδίζει εργαζόμενος, η εργασία είναι ένας διάλογος με τον Θεό και με την δημιουργία.

Έχει μια λογικότητα η τροφή στον άνθρωπο. Τρως επειδή κάμνεις κάτι σημαντικό. Είχε πει κάποτε ο Άλμπερτ Σβάιτσερ, «γιατί να σκοτώνουμε τα ζώα και να τα τρώμε ; είναι ένα έγκλημα. Γιατί να κόβουμε το αχλάδι, το καρπούζι και να το τρώμε ;  είναι ένα έγκλημα». Δεν είναι έγκλημα μόνο στην περίπτωση που έχω αφιερώσει την ζωή μου στο θέλημα του Θεού. Μόνο τότε δεν είναι έγκλημα. Γιατί ; Διότι τότε ολόκληρη η δημιουργία δι εμού προσφέρεται ξανά στον Θεό πίσω.

Η τροφή στον άνθρωπο είναι πνευματικό γεγονός. Γι αυτό και βλέπετε θέλουμε να τρώμε μαζί. Τα ζώα δεν έχουν κανένα πρόβλημα να τρώνε μαζί. Μ’ έναν που αντιπαθώ δεν μπορώ να φάω, ενώ αντίθετα μ’ αυτούς που συμπαθείς θέλεις να κάθεσαι μαζί στο τραπέζι. Και η βασιλεία των ουρανών είναι σαν μια τράπεζα, όπου κοιτάει ο ένας τον άλλο στο πρόσωπο.

Ο άνθρωπος λοιπόν δεν ζει μόνο με ψωμί. Θα σου δώσω το ψωμί μετά. Προσέξτε την σημαντική λεπτομέρεια. Θα ζητήσεις εμένα. «Τον άρτον ημών τον επιούσιο». Που είναι αυτό ; «Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς, αγιασθήτω το όνομά σου» καμία σχέση με το ψωμί, «ελθέτω η βασιλεία σου» καμία σχέση με το ψωμί, «γεννηθήτω το θέλημά σου» καμία σχέση με το ψωμί. Μα εγώ πεινάω. Πεινάς ; κάνε υπομονή. «Τον άρτον ημών τον επιούσιο».

Όταν έγινες ένα όν της βασιλείας, όταν έγινες ένας άνθρωπος του Θεού, ναι τότε σε ταΐζει ο Θεός επειδή αξίζει να υπάρχεις, σαν τέτοιος. Αλλιώς είναι κλοπή η ζωή. Ναι, η ζωή μας είναι κλοπή, την κλέβουμε από κάποιον που είναι ο ίδιος ζωή και μας την δίνει για κάποιο σκοπό όμως και σε διατηρεί  στην ζωή, για κάποιο σκοπό σήμερα είσαι στην ζωή, συνεχίζεις να είσαι.

Ποιος είναι ο σκοπός ; Μα να φανερώσεις αυτή την αλήθεια και την ομορφιά και την σοφία στον κόσμο. Αυτός είναι ο σκοπός. Να φανερώσεις τον Θεό στον κόσμο. Γι αυτό είμαστε. Ειδικά εμείς οι βαπτισμένοι γι αυτό είμαστε, όλοι απόστολοι είμαστε. Όλοι προφήτες είμαστε. Τι πάει να πει «να περνάτε καλά». Αυτό είναι μια κλοπή.

Να περνάς καλά, αλλά πως να περνάς καλά ; μετά του Θεού. Τάχουμε χάσει αυτά. Γι αυτό και η ζωή μας έχει γίνει κόλαση, μικρή κόλαση, μεγαλύτερη κόλαση, πολύ μεγάλη κόλαση. Βρίσκεις μια γυναίκα να την παντρευτείς. Γιατί ; για να δοξάσεις τον Θεό. Θάσαι μαζί της, θα μετάσχεις στο μυστήριο της δημιουργίας που θα ζήσεις την ανθρώπινη σχέση, την ανθρώπινη … Τα λέει κανείς αυτά; αν σταματήσεις αυτό το πράγμα, τι νόημα έχει μετά να μιλάει ο ένας στον άλλο για εγκράτειες και για .. Έρχονται τα παιδιά και λένε «προγαμιαίες σχέσεις». Τι να τους πεις ; από που ν’ αρχίσεις ; Αν είναι απλώς ένα καταναλωτικό αγαθό όπως όλα τ’ άλλα, τι να του πεις, μη τρως ; Τι νόημα έχει να μιλάμε έτσι ; εγώ αρνούμαι και να συζητήσω. Α παράτα με, είπα σε κάποιον προχθές.

Δεν ενδιαφέρει αυτό το πράγμα κανέναν. Ενδιαφέρει όμως πάρα πολύ τον Θεό, τι θα κάνω μ’ αυτό που μούχει δώσει, οτιδήποτε μούχει δώσει. Αυτό τον ενδιαφέρει, γιατί δημιουργεί ένα διάλογο, μια σχέση, μια παρουσία του στον κόσμο κι εγώ γίνομαι θεοειδής και θεάνθρωπος κι εγώ δεν πεθαίνω στον αιώνα, και γίνομαι ένας άγιος. Και οι άγιοι διαρκούν στον αιώνα κι εμφανίζονται. Είναι τα αληθινά παιδιά, οι αληθινοί άνθρωποι.

Προς το τέλος της ομιλίας του ο π. Νικόλαος έκανε μια ανασκόπηση αυτών που είπε. Οπότε συμπλήρωσε για τον πρώτο πειρασμό. Αυτοί οι τρεις πειρασμοί αφορούν κάθε άνθρωπο. Κάθε άνθρωπος έχει τον πειρασμό της τροφής, όχι την ανάγκη, τον πειρασμό της τροφής. Ανάγκη είναι κάτι φυσιολογικό, ο πειρασμός όχι.

Από μια άποψη, μακάρι να έχει κανείς μόνο τα προς το ζειν και μόνο αυτά. Τα υπόλοιπα που περισσεύουν, υπάρχει πρόβλημα να ξέρετε. από την στιγμή που υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι αναξίως πάσχουν, όχι αξίως, αναξίως, τα χρήματα που έχεις παραπάνω ειδικά σε εποχές σαν την σημερινή, τα χρωστάς. Σκληρό αυτό που λέω, αλλά είναι αληθινό. Εντάξει, δεν τα χρωστάς όλα, χρωστάς ένα μέρος. Χρωστάς όμως, προσέξτε τι σας λέω.

Κάποτε ήρθε κάποιος και μου λέει κάτι θέλω να κάνω για τα παιδιά μου, κάτι πνευματικό να κάνω. Και του είπα, κάνε ελεημοσύνη. Είμαι απόλυτα σίγουρος ότι ελεημοσύνη δημιουργεί μεγάλη παρρησία στον Θεό, πολύ μεγάλη παρρησία. «Ως κόρην οφθαλμού» φυλάει ο Θεός τον ελεήμονα και τους δικούς του. Μάζευε εσύ για τα παιδιά σου. Αμ δε, πρέπει άλλος να στα φυλάξει. Αυτό τον άλλο (τον Θεό), πως θα τον ευχαριστήσουμε για να μας προσέξει ;

Να σας το πω ευθέως ; Πες ότι έχεις πενήντα χιλιάδες για το παιδί σου. Αυτό είναι μια φυσική κατάσταση, έτσι κάνουν και οι αλεπούδες και τα κουνάβια … ο Θεός περιμένει κάτι άλλο από σένα. Τι περιμένει ; Να δεις το παιδί του παρακάτω, του παρακάτω, που δεν έχει στον ήλιο μοίρα, και το οποίο αγωνίζεται, σκοτώνεται και δεν μπορεί να βρει άκρη, να του πεις, έλα δω, μια μικρή βοήθεια τώρα που παντρεύεσαι, πάρε, δεκαπέντε, είκοσι χιλιάδες. Να δεις τότε τι βοήθεια θα δώσει στο παιδί σου ο Θεός.

Αυτά τα βλέπουμε καθημερινά. Διότι είναι ζωντανός ο Θεός και είναι υπαρκτός, είναι παρών σε όλα τα ανθρώπινα, εδώ την στιγμή που μιλάμε, υπάρχει το πνεύμα του Θεού. Δεν είναι δηλαδή σε εποχές δύσκολες να μαζεύω, να μαζεύω … Μετά από λίγο αρρωσταίνει αυτός. Και δος του δεκαχίλιαρα στους γιατρούς, δος του. Αν τα έδινε αυτά τα δεκαχίλιαρα προηγουμένως δεν θα αρρώσταινε ξέρετε. Τόσο απλά όπως το λέω. Θα αναλάβαινε ο Θεός να τον κάνει να μην έχει ανάγκη τους γιατρούς.

Αυτά λέγανε οι μεγάλοι πνευματικοί που γνωρίσαμε, όλοι. Ήρθε ένας γιατρός στον μακαριστό π. Επιφάνιο Θεοδωρόπουλο και του λέει, «κοίταξε να δεις κλέβω από τα φάρμακα όπως σχεδόν όλοι οι γιατροί». Και τι ήρθες εδώ να κάνεις ;  τον ρωτάει. «Ε, θέλω να είμαι και στην εκκλησία». Άκου να δεις του είπε, αν συνεχίσεις έτσι, να ξέρεις ότι θα τα δώσεις στα φάρμακα, στις αρρώστιες των παιδιών σου … Πρόσεξε καλά. Δεν τον άκουσε, και όντως έτσι έγινε.

Σήμερα οι άνθρωποι υποφέρουν επειδή κάνουν οι ίδιοι πράγματα στραβά. Μούλεγε ένα ζευγάρι στην Θεσσαλονίκη πήγανε στην Ελβετία τα Χριστούγεννα και ξοδέψανε σε 5 μέρες είκοσι χιλιάδες. Δηλαδή πως ξοδεύεις είκοσι χιλιάδες σε 5 μέρες, πρέπει να τα πετάς εδώ κι εκεί. Γύρισαν πίσω και πήγαν σε γνωστό μου ψυχίατρο τρελαμένοι από τον καυγά και με αίτημα να χωρίσουν και είναι στην διαδικασία διαζυγίου τώρα.

Αν πήγαιναν στην Ελβετία και ξόδευαν αντί για είκοσι, δέκα χιλιάδες, πάλι σαν Κροίσοι θα ζούσαν, έλεος πια, και μοίραζαν τα υπόλοιπα δέκα σε ανθρώπους που είχαν ανάγκη, θα έστελνε ειδική χάρη ο Θεός και θα στήριζε τον γάμο τους, θα στήριζε την ζωή τους.

Έχει πολύ δίκιο ο π. Νικόλαος για την δύναμη της ελεημοσύνης και νομίζω σήμερα στην Ελλάδα μια βασική αιτία που χειροτέρεψε τόσο η ποιότητα της ζωής μας, είναι ότι επειδή λιγόστεψε η πίστη μας στον Θεό αφήσαμε οι περισσότεροι από εμάς την ελεημοσύνη.       

Ομιλία «περί παθών» του Γέροντα Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτου

 

 

Δεν άκουγα ομιλίες του μακαριστού Γέροντα Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτου. Τυχαία στα Shorts που μου έβγαζε το YouTube μου έκαναν εντύπωση μερικές φράσεις του και είπα ν’ ακούσω μερικές ομιλίες του. Έμεινα έκπληκτος από το πόσο ορθοτομεί τον λόγο της αληθείας, γι αυτό και πληκτρολόγησα την ομιλία του «περί παθών» για να κάνω κι εσάς μετόχους στις αποκαλύψεις των λόγων του.   

Μου έκανε εντύπωση που μου ζητήσατε να μιλήσω περί των παθών. Θυμήθηκα έναν μοναχό που είχε επισκεφθεί τον όσιο Ποιμένα και άνοιξε λόγο για την βασιλεία των ουρανών. Ο όσιος στεκόταν ακίνητος και δεν έλεγε τίποτα. Και ο επισκέπτης που είχε κάνει ολόκληρο ταξίδι έφυγε απογοητευμένος. Τελικά επέστρεψε πάλι και λέει στον όσιο Πατέρα «θέλω να μου μιλήσεις περί παθών». Και απαντάει αυτός «εάν θέλεις να μιλήσουμε περί παθών τότε μάλιστα, άνοιξε την καρδιά σου και να δεις πόσα θα μπουν μέσα». Άνοιξε πραγματικά την καρδιά του εκείνος και φεύγοντας είπε «αλήθεια, αυτό είναι ο δρόμος που οδηγεί στην βασιλεία των ουρανών», ο λόγος δηλαδή περί παθών.

Σπανίως οι άνθρωποι σκέπτονται έτσι, αλλά όντως ο λόγος περί παθών είναι ο δρόμος που οδηγεί στην βασιλεία του Θεού. Διότι, τι πράγμα είναι τα πάθη ; είναι αυτά που δημιουργήθηκαν όπως ξέρετε από την απώλεια της βασιλείας του Θεού. Γι αυτό λοιπόν ας δούμε πρώτα τι είναι τα πάθη προτού να προχωρήσουμε. Για να το καταλάβουμε θα κάνω μια αναδρομή που ίσως να είναι κουραστική, όμως είναι αναγκαία.

Τα πάθη υπάρχουν μέσα στον άνθρωπο. Ο Θεός όταν έπλασε τον άνθρωπο τα έκανε όλα υπέροχα ούτως ώστε ο άνθρωπος να μπει μέσα σε ένα ωραιότατο κόσμο, να μην του λείπει τίποτα, να μην έχει καμία ανάγκη, να μην του φταίει τίποτα και να μπορεί να είναι ευτυχισμένος. Κάθε πρωί και κάθε βράδυ αλλά και άλλες φορές ο ίδιος ο Θεός μέσα στο παράδεισο περπατούσε με τον πρωτόπλαστο. Συζητούσαν μαζί, ήταν ωραιότατες οι συζητήσεις τους μέσα στον παράδεισο που ήταν ο τόπος των θείων συναντήσεων. Ήταν το μέσον και το εργαλείο το οποίο θα υπηρετούσε τον άνθρωπο και θα τον βοηθούσε να γνωρίσει ακόμα καλύτερα τον Θεό, και να μάθει επιπλέον πως θα είναι κοινωνός θείας φύσεως.

Όλα καλά λίαν. Αλλά και τότε και σήμερα τα πράγματα δεν έχουν κανένα άλλο νόημα παρά μόνο αυτό, της υπηρεσίας του ανθρώπου. Δεν έχουν καμία αξία καθεαυτά, δεν έχουν καμία ποιότητα, καμία σχέση με τον θάνατο ή με την αθανασία. Όλα τα πράγματα και τα έμψυχα και τα άψυχα είναι δοχεία γεμάτα από την αγάπη του Θεού, είναι κάτοπτρα τα οποία μάζεψαν από το φως της θεότητος και επομένως αντανακλούν την ωραιότητα, το μεγαλείο και την σοφία του Θεού.

Ότι και να κοιτάξει κανένας μπορεί να του δείξει τον Θεό. Πολύ δε περισσότερο ο άνθρωπος είναι το κάτοπτρο του Θεού, είναι ο μεγαλοπρεπέστατος βασιλεύς της φύσεως που σκύβει το κεφάλι κάτω από τον βασιλέα των ουρανών. Ο άνθρωπος είναι η ωραιοτέρα αποκάλυψη του Θεού, της φιλανθρωπίας του, της αγάπης του και της δυνάμεώς του. Την κοινωνία μέσα στην οποία ζούσε ο πρωτόπλαστος την αποτελούσαν αυτός και η Εύα, ο άνθρωπος και ο Θεός και η φύση η χωρίς ψυχή. Επικοινωνούσε όμως και με τους αγγέλους κι έτσι ήταν πληρεστέρα η κοινωνία την οποία είχε.

Ο θεοφόρητος  άνθρωπος ο οποίος αντήλασσε κάθε μέρα φως και ζωή με τον Θεό ήρθε μια στιγμή που προτίμησε να χάσει τον Θεό για να γίνει θεός ο ίδιος του. Εδελεάσθη από την ωραιότητα την δική του και η διάνοιά του συνέλαβε μια σκέψη, ο ίδιος να γίνει ένα είδωλο. Επομένως έγινε αυτοπλαστουργός, έγινε ένα αυτοείδωλο το οποίο ήθελε να προσκυνείται. Εγκατέλειψε επομένως την ζωοποιό δύναμη και την ζωοποιό σχέση με τον Θεό και εχωρίσθη παντελώς απ’ αυτόν. Και έγινε τώρα ο Αδάμ, ο επαναστάτης Αδάμ, αυτός που είπε, «γιατί να είσαι Θεός εσύ και να μην είμαι θεός εγώ ; Εγώ θα είμαι ο θεός».

Ευθύς αμέσως εχωρίσθη από τον αληθινό Θεό, κι έμεινε μονώτατος, καλαμιά μέσα στον κάμπο. Αξίζει κανείς να την λυπάται. Τόσο πια αξιολύπητος έγινε από την στιγμή εκείνη ο Αδάμ. Αυτός ο ευτυχής, αυτός ο συζητητής, ο σύντροφος, ο φίλος του Θεού, μακριά από τον Θεό, χωρίς την παραμικρά τώρα προστασία. Γίνεται περίφοβος, γίνεται γυμνός, νοιώθει ότι στον χώρο του παραδείσου είναι πλέον ξένος. Τον παράδεισο που τον έκανε γι αυτόν, τον έχασε κι εκείνον. Γίνεται ένκοπος, δηλαδή το κάθε τι για να το πετύχει πρέπει να κοπιάζει πολύ, να χύνει ποτάμια ιδρώτος. Κι ενώ χύνει ποτάμια ιδρώτος οι καρποί του είναι μηδενικοί. Το πολύ πολύ να σπείρει κάποιο χωράφι με κάποιο εργαλείο και να πετύχει κάτι που δεν οδηγεί πουθενά.

Η σχέση του με τον Θεό έπαψε να υπάρχει και επομένως το κοίταγμά του Θεού ήτο τώρα νεκροποιό. Του χορηγούσε περισσότερη νέκρωση. Μέσα στην καρδιά του μπήκε μια μακρινή ελπίδα ότι κάποτε θα λυτρωθεί. Τώρα όμως στέναζε, τώρα βογγούσε, τώρα πονούσε και δεν υπήρχε τίποτα να τον απαλλάξει απ’ αυτή την θλίψη. Διότι ζούσε ως θεός και δεν υπήρχε κανένας ανώτερος για να τον απαλλάξει. Η φύση επαναστάτησε εναντίον του επαναστάτη ανθρώπου και το παν εστρέφετο τώρα εναντίον του. Η φύση ένοιωθε ότι ο άνθρωπος ο πρώην βασιλιάς της, έγινε τώρα ένας δήμιος.

Η ασφάλεια που ένοιωθε μέσα στον παράδεισο ο πρωτόπλαστος και η τρυφή του παραδείσου αντικαθίστανται με δυο άλλα πράγματα. Η μεν ασφάλεια με την αγωνία και με την μέριμνα να δημιουργήσει καινούργιο τρόπο τώρα ασφαλείας. Και την τρυφή την αντικατέστησε η οδύνη, ο πόνος, η θλίψη, το βογγητό. Ήταν κυριευμένος από την φαντασιόπληκτο εκείνη ιδεοληψία του της αυτοθέωσής του. Ήταν κυριευμένος από ένα ψεύτικο όνειρο το οποίο δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια σκιά. Και επομένως δεν είχε μέσα του καμία αίσθηση ζωής και δεν είχαν κανένα νόημα οι πράξεις του, δεν οδηγούσαν πλέον πουθενά.

Η μέριμνα αποδεικνύεται εντελώς αδύναμη για να μπορέσει να τον κινήσει σε μια πράξη ουσιαστική και γίνεται μια πλήρης ματαιοπονία. Οι σχέσεις του με τα πράγματα και με τα ολισθηρά διαβοήματα της καρδιάς του, του δημιουργούσαν ένα βίωμα ασήκωτο ενός μανιακού ριψίματος επάνω στην γη. Αφού Θεό δεν είχε πλέον, ουρανό δεν ήλπιζε, συντροφιά δεν κατείχε, το μόνο το οποίο είχε ήταν το χώμα της γης που έπρεπε να καλλιεργεί. Και η απώλεια αυτής της ισορροπίας, αυτής της χαράς, η απώλεια του Θεού από τον Αδάμ, ήταν απώλεια όλου του ανθρωπίνου γένους.

Επομένως ο άνθρωπος πλέον δεν έχει Θεό. Ο άνθρωπος ξεχνάει τον Θεό. Ο άνθρωπος γίνεται δυστυχής και αμαρτωλός. Η αμαρτία του είναι αυτή η μοναξιά, είναι η στέρηση της συντροφιάς εις τον εαυτό του. Η αμαρτία του είναι ότι είπε στον Θεό «κάθισε εσύ πάντα εκεί κι εγώ είμαι αυτάρκης». Επομένως η σχέση παντός ανθρώπου και με τα έμψυχα και με τα άψυχα από τότε δεν είναι μια σχέση που τον οδηγεί σε κάποια κοινωνία, αλλά απλώς είναι μια προβολή των αναγκών του ανθρώπου. Είναι μια νοητική και μια καρδιακή ας πούμε κίνηση προς τα έξω η οποία δεν τον ενώνει με κάτι άλλο, δεν αγκαλιάζει κάτι άλλο και μάλιστα τον Θεό, αλλά όπως σκύβει βλέπει την απουσία παντός εταίρου, βλέπει την δική του την ερημιά. Και άρα ο κόπος του ήταν άστοχος δηλαδή δεν στόχευε πουθενά. Ήταν άσκοπος δεν πετύχαινε κανένα σκοπό.

Οι πράξεις του επομένως αρχίζουν να γίνονται πράξεις που του έδιναν ταραχή, που του έδιναν άγχος, που του έκαναν ένα βραχνά μέσα στην ψυχή του και όταν κανείς κουράζεται έτσι και βραχνιάζει η ψυχή του όπως το καταλαβαίνετε παύει να έχει μια λογική, αλλά κάνει κάθε φορά αυτό που μπορεί να κάνει. Επομένως οι κινήσεις του και η λογική του απέκτησαν μια αλογία, μια παραλογία. Οι κινήσεις του και τα πάντα ήταν μια σήψη, ένα λιώσιμο, ήταν μια φθορά που οδηγούσε στον τάφο. Άλογος η σχέση του με τους ανθρώπους, άλογον το μίσος που είχε εναντίον του Θεού, άλογα τα πάντα. Παράλογα, χωρίς να τον διευκολύνουν καθόλου. Αυτό σημαίνει πως ήταν τώρα ένας δεμένος, δεν μπορούσε να λυτρωθεί, δεν μπορούσε ν’ αγαπήσει, δεν μπορούσε να μην πεθάνει, δεν μπορούσε να έχει Θεό, δεν μπορούσε να κάνει αυτό που ήθελε, έκανε εκείνο που δεν ήθελε.

 Έπεσε δηλαδή σε δυο νόμους μέσα του, έπαθε μια σχιζοείδεια, σκορπίστηκε η καρδιά του, σκορπίστηκε η ζωή του, έγινε σαν το νερό το χυμένο, το οποίο το βλέπεις όταν τρέχει πηγαίνει από δώ κι από κει, σκορπιόταν κι έλιωνε καθημερινά την ζωή του. Έγινε ένας σκλάβος, ένας ανελεύθερος. Και όσο τον έδεναν τα σχοινιά της δουλείας του, τόσο τα τραβούσε να λυτρωθεί κι αυτά τόσο περισσότερο τον έσφιγγαν. Όσο έβλεπε την κατάντια του, όπως γίνεται σ’ αυτές τις περιπτώσεις, τόσο τον έπιανε και μια μανία εναντίον του Θεού, που νόμιζε πως φταίει ο Θεός. Και ταυτόχρονα αισθανόταν ότι έχανε όλο και περισσότερο την δυνατότητα να κυβερνάει τον εαυτό του.

Επομένως η ετεροκρατία του αυτή και η μανία εναντίον του Θεού ήταν δυο χαρακτηριστικά της καινούργιας αμαρτίας. Ο άνθρωπος δεν μπορούσε πλέον να λυτρωθεί. Ότι κι αν έκανε, ότι κι αν έλεγε του εφαίνετο ότι ξερίζωνε τα σωθικά του και τα πετούσε έξω. Οι κινήσεις του αυτές ήταν σύμφυτες με την καρδιά του τώρα. Είχαν ζυμωθεί με την ψυχή του και ότι εγίνετο ήταν ένα βγάλσιμο της ψυχής. Έβγαζε και δεν είχε τίποτα να βάλει. Διελύετο και δεν είχε τίποτα για να συνθέσει την δική του την ζωή. Τα πάθη του τον έκαναν ακόμα περισσότερο να μεριμνά και η μέριμνα τον ανάγκαζε να μεγαλώνει την αντίσταση εναντίον του Θεού, μήπως υποκύψει ο Θεός.

Έτσι όμως αντιλαμβάνεστε ότι η ζωή του ανθρώπου έγινε πολύμοχθος και η αμαρτία του έμεινε οριστική. Δεν υπήρχε πια τρόπος να λυτρωθεί διότι δεν μπορούσε να ζητήσει την σωτηρία, διότι αρνήθηκε τον Θεό. Ήταν ένας άνθρωπος που δεν καταλάβαινε τον εαυτό του διότι και λογική του τώρα παρήλλαξε, και η λογική του ανετράπη κι έγινε χωρίς λογική. Η αμαρτία έγινε κομμάτι της σάρκας του και κομμάτι της ψυχής του. Και τα πάθη του ήταν τα βογγητά, ήταν ο λόξυγκας, ήταν η βλέννα, ήταν ότι έβγαζε το είναι του για να μπορέσει να νοιώσει λίγη ανακούφιση. Με τα πάθη προσπαθούσε να νοιώσει ότι έχει και αυτός ζωή μέσα του.

Όμως το πάθος δεν είναι ζωή, το πάθος είναι θάνατος. Η πόρτα της επιστροφής στον Θεό είχε κλειστεί από τον ίδιο του. Η μόνωσή του στην οποία είχε περιπέσει και το πάθος που τον χαρακτήριζε έκαναν την ζωή του να είναι μια κατάρα, να είναι μια συμφορά. Αν υπήρχε κάποιο ορόσημο μπροστά του προς το οποίο έτεινε, το ορόσημο αυτό ήταν η ημέρα και ο τόπος του θανάτου του. Μπροστά του έβλεπε μόνο τον χάρο και τίποτα άλλο. Και επομένως οι νύχτες του ήταν πληγώματα και οι μέρες του ήταν δάκρυα απέραντα. Που είναι τα χαρίσματα που του είχε δώσει ο Θεός ; που είναι οι χαρές εκείνες που είχε ; που είναι οι αποκαλύψεις που του έκανε ο Θεός ; που είναι οι ωραιότατες αναμνήσεις που είχε που αντιφέγγιζαν την σοφία του ουρανού ;

Όλα εκείνα έφυγαν μαζί με τον Θεό που ξεχάστηκε. Λυθήναι πλέον αδύνατον, όπως λέγουν οι Πατέρες. Δέδεται αλύσεσι σκότους η ψυχή του, λέγει κάποιος Πατήρ. Με αλύσεις που έριχναν την καρδιά του μέσα στην σκοτεινιά. Το σώμα του κι αυτό δούλευε στην αμαρτία, διότι το σώμα κάνει ότι το διατάζει η ψυχή. Επομένως το σώμα του έσπρωχνε την ψυχή ακόμη περισσότερο προς τον θάνατο. Είχε γίνει ένας διαρρήκτης της καρδιάς του που έκλεψε τα μυστικά της και τις ομορφιές της και τις ελπίδες της ο ίδιος ο άνθρωπος. Και τώρα πως θα σωθεί ο άνθρωπος, δηλαδή πως θ’ απαλλαγεί από τα σκότη αυτά των παθών ;

Το πάθος του είναι όπως καταλάβατε αυτό, το ότι δεν μπορεί να κάνει αυτό που πρέπει. Ότι δεν κατανοεί, δεν γνωρίζει τι πρέπει να κάνει κι ότι η μόνωση είναι ένας καταπέλτης που τον χτυπάει, η μόνωση από τον Θεό. Η μόνωση, η απερίγραπτη αυτή φρίκη που τον εξηνάγκαζε να είναι κάτι που χτυπιέται. Για να λυτρωθεί από τα πάθη έπρεπε να το θελήσει ιδία βουλήσει, διότι ο Θεός όπως ξεύρουμε τον ηγάπησε σαν άνθρωπο και όχι σαν ζώο, τον ηγάπησε πλούσιο στην ελευθερία του και ουδέποτε έκανε κάτι χωρίς να το θέλει ο άνθρωπος. Ουδέποτε ο Θεός εξηνάγκασε κανένα, ουδέποτε μπήκε στην ζωή κάποιου ανθρώπου.

Είδατε ότι τρία χρόνια ζούσε μαζί με τον Ιούδα που θα τον πρόδιδε, το ήξερε ο Κύριος ως Παντογνώστης, και ούτε μια φορά δεν του είπε, «εσύ που σε διάλεξα απόστολο, ξέρεις τι ετοιμάζεσαι να κάνεις ;» Ποτέ, μόνο με αγάπη του μιλούσε. Και του είχε δώσει ακόμη και τα λεφτά να κρατάει, αν και ήξερε πως ήταν κλέφτης, μόνο και μόνο για να του δώσει την δυνατότητα να νοιώσει την συντροφιά του Χριστού. Να νοιώσει την αγάπη του, να νοιώσει τον σεβασμό του Χριστού προς αυτόν και αν μπορέσει εκείνος να σηκωθεί στο ύψος του θεαναθρώπου. Μόνος του διάλεξε την κατάρα ο προδότης. Μόνος του είχε διαλέξει την κατάρα και ο πρώτος άνθρωπος και πλέον έπρεπε ο άνθρωπος να ζητήσει την σωτηρία. Δεν το έκανε, δεν μπορούσε, δεν ήξερε πως να το κάνει.

Και τι σοφίζεται ο Θεός ; Ο ίδιος ο Θεός γίνεται τέλειος άνθρωπος. Και ο Χριστός, ο τέλειος άνθρωπος, σαν άνθρωπος ο οποίος δεν είχε καμία αμαρτία εκλέγει και προτιμά την σωτηρία του ανθρωπίνου γένους και την ελευθερία του. Οπότε αρπάζει την ανθρώπινη φύση και την γυρίζει επάνω στον ουρανό. Έχασε επίγειο παράδεισο και του προσφέρει τώρα ουράνιο παράδεισο. Σαρκώθηκε ο Θεός για να μπορεί ο άνθρωπος να αποκτάει την θεότητα του Ιησού Χριστού. Και επομένως εφόσον έπρεπε να βρεθεί ο άνθρωπος να ζητήσει την έξοδο και την σωτηρία από το χάος και την καταστροφή της ζωής του ανθρώπου, βρέθηκε ο άνθρωπος, ο Κύριος Ιησούς Χριστός.

Και από τότε η ελευθερία του ανθρώπου και η σωτηρία του ήταν τόσο εύκολο να κερδηθεί. Ένα λαχείο που το έβαλε στο χέρι του ο Θεός και οποιαδήποτε στιγμή το παίρνεις και πηγαίνεις και κερδίζεις, διότι τραπεζίτης είναι ο ίδιος ο Θεός. Επομένως νοιώσαμε τι σημαίνει πάθος, η φρίκη του ανθρώπου που δεν μπορεί να κάνει κάτι δυνατό. Τέτοια πάθη πόσα έχουμε όλοι μας, πάθη που μας δυναστεύουν, πάθη που θέλουμε ν’ απαλλαγούμε. Εφόσον με το πάθος του μας οδήγησε στην απάθεια ο Κύριος σημαίνει ότι μπορούμε κι εμείς πλέον να βγούμε από τα δικά μας τα πάθη και να οδεύσουμε προς την απάθεια.

Για να δούμε λοιπόν τώρα εμείς πως μπορούμε να λυτρωθούμε, πως προσωπικά είναι δυνατόν να πετύχουμε την προσωπική μας κάθαρση από τα πάθη μας ; Πρώτα απ’ όλα όπως λέγαμε προηγουμένως, πρέπει να θέλει κανένας για να τον βοηθήσει σε κάτι. Επομένως αρχή καθάρσεως από τα πάθη είναι η τελεία και πλήρης θέληση της καρδιάς μας. Αν δεν θέλω να λυτρωθώ από το πάθος είναι αδύνατον να μου φύγει. Το θέλειν είναι η αρχή της σωτηρίας, το θέλειν είναι η προϋπόθεση για να βαδίσουμε προς τον Θεό.

Γιατί χρειάζεται η δικιά μας η θέληση αφού ξέρει ο Χριστός ότι πρέπει νάμαστε ελεύθεροι, ότι κουραζόμαστε από τα πάθη, γιατί να μη μας λυτρώσει εκείνος ; Διότι εμείς θα σηκώσουμε τις συνέπειες του πάθους και της απαθείας, εμείς θα παλέψουμε, εμείς θα ζήσουμε, εμείς θα χαρούμε ή θα κλάψουμε και για αυτό πρέπει εμείς να το θέλουμε αυτό το πράγμα. Ο ίδιος ο άνθρωπος πρέπει να κινητοποιήσει όλες του τις δυνατότητες, όλη του την επιθυμία για να φτάσει στο προσδοκώμενο. Διότι για να αφήσω ένα πάθος το οποίο γεμίζει την καρδιά μου, μου δίνει μια ικανοποίηση στην πραγματικότητα, θα πρέπει να νοιώσω ξερίζωμα. Όταν είμαι θυμώδης και πρέπει να γίνω ήρεμος μου φαίνεται ότι θα χάσω τώρα και δεν θα μπορώ να κυβερνάω. Όταν είμαι υπερήφανος και πρέπει να γίνω ταπεινός, έχω την εντύπωση ότι οι άλλοι θα με πατάνε με τα πόδια τους. Νομίζω ότι με την υπερηφάνια κάτι είμαι. Πρέπει απ’ αυτό το κάτι να κενωθώ.

Λοιπόν είναι ανάγκη ο άνθρωπος να αδειάσει από τον εαυτό του για να φύγει ένα πάθος. Πως λοιπόν εκφράζεται η θέλησή μου να λυτρωθώ από ένα πάθος ; για παράδειγμα είμαι φιλοχρήματος ή είμαι ακηδιαστής δηλαδή είμαι ράθυμος , είμαι υπερήφανος, πως θα λυτρωθώ ; πως θα δείξω στον Θεό ότι θέλω να λυτρωθώ ; Χρειάζονται δυο πράγματα παράλληλα. Το ένα είναι η επιθυμία της απόρριψης του πάθους πιστεύοντας ότι το πάθος είναι έχθρα εναντίον του Θεού, δηλαδή πράγματι να επιθυμώ ν’ αφήσω το πάθος και ταυτόχρονα να θέλω να κάνω αυτό που ευχαριστεί τον Θεό. Αυτή όμως η επιθυμία μέσα μου, μου δημιουργεί πλέον μια εσωτερική απαίτηση.

Για να καταλάβετε θα σας φέρω παράδειγμα από την μοναχική πολιτεία. Γιατί κάποιος πηγαίνει στο μοναστήρι ; Διότι είναι ο τόπος που μπορεί να μένει καθαρός, ο τόπος από τον οποίο λείπουν τα προβλήματα, λείπουν τα εμπόδια, λείπουν οι κίνδυνοι και οι δυσκολίες. Πηγαίνω λοιπόν εκεί για να πάψω να έχω πάθη και να ευαρεστήσω τον Θεό. Το πρώτο που κάνει ο μοναχός είναι να ζητήσει έναν κανόνα. «Δώσε μου γέροντα, λέει, ένα, κανόνα». Αν ο Γέροντας δεν του δώσει κανόνα ο υποτακτικός νοιώθει ότι δεν ενδιαφέρεται γι αυτόν. Το πιστεύει, αν τον αγαπώ, πρέπει να του δώσω κανόνα. Ο κανόνας είναι κάτι το καθημερινό το οποίο κάθε μέρα το κάνω και με τον τρόπο αυτό γίνομαι ικανός να ζήσω την ζωή της απαθείας. Είναι ας πούμε ο κανόνας η αναπνοή των πνευματικών του πνευμόνων. Όπως χωρίς την αναπνοή δεν μπορώ να ζήσω έτσι είναι και κανόνας. Μη καταφρονήσεις ποτέ τον κανόνα σου διότι τότε τι θα πάθεις ; Εξουθενώνεσαι μόνος σου και γελοιοποιείσαι μπροστά στους ανθρώπους.

   Όπως ένας που δεν μπορεί να αναπνεύσει, έτσι κι ένας που δεν έχει μόνιμο κανόνα. Η εγκατάλειψη του κανόνα είναι εγκατάλειψη της ζωής του. Είναι ο κανόνας σαν το λάδι που το βάζουμε στην καντήλα. Το άναμά της είναι η σχέση με τον Θεό. Πρέπει ο καθένας εν συνεννοήσει με τον πνευματικό του να έχει κάποιο κανόνα καθημερινό, που θα είναι η σχέση του με τον Θεό. Θα ξέρει ότι τώρα μιλάω στον Θεό, τώρα αναπνέω Χριστό, τώρα περπατώ και εγώ μαζί του όπως πάλαι ποτέ ο Αδάμ στον παράδεισο. Αυτή μου η σχέση με τον Θεό, αυτή μου η διάθεση της απαθείας για να πραγματοποιηθεί χρειάζεται να είναι έντονος ο πόθος του Θεού και να είναι μεγάλη η χαρά της καρδιάς μου. Δυο προϋποθέσεις άνευ των οποίων δεν υπάρχει Χριστός μέσα στην ανθρώπινη ζωή.

Αν δείτε κάποιον που ο πόθος του είναι μαραμένος είναι σαν νεκρός. Αν δείτε κάποιον που είναι μελαγχολικός, στενοχωρημένος, κατσούφης που δεν ξέρει να γελάσει, που δεν ξέρει να χαρεί μη πιστεύετε ότι αναπνέει Θεό. Η ψυχή πρέπει να δεθεί με τον θείο πόθο για να φτάσει μέχρι τον κτίστη της. Η ψυχή πρέπει να είναι περιχαρής, πρέπει να είναι εύθυμη και μάλιστα να έχει την χαρά και στις περιπτώσεις που την χάνουν οι άλλοι. Για παράδειγμα, αρρωσταίνει κάποιος και τον βλέπεις αμέσως και στενοχωρείται. Πρέπει να μάθω να χαίρομαι πάντοτε. Ότι και να συμβεί, ο Θεός ζει για μένα κι εγώ ζω για τον Θεό. Ότι κι αν θα γίνει δεν μπορεί ποτέ να με χωρίσει από τον Θεό. Επομένως αν σταματήσει η χαρά,  αν σταματήσει ο πόθος της απαθείας, σταματάει αμέσως και η δυνατότητα της απαθείας, η δυνατότητα να έχουμε τον Θεό ολοσχερώς δικό μας.

Η χαρά είναι ο απαράβατος νόμος του πνευματικού αγώνα και της καρδιακής λειτουργίας. Δεν λειτουργεί η καρδιά αλλά ασφυκτιά και πνίγεται όταν δεν την βουτάμε μέσα στις καθημερινές μας χαρές. Μόνο αγαλλιώμενοι άνθρωποι μπορούν να φτάνουν στον Θεό. Επομένως ναι μεν θα κάμνουμε τον κανόνα μας αλλά όμως συν τω πόθω θα έχουμε την απερίγραπτη χαρά που δίνει ο Χριστός. Αλλ’ όμως για να μην είναι αμφίβολη αυτή η αγωνιστικότητά μου, για να είναι βεβαία η επιτυχία μου, εκτός από την χαρά χρειάζομαι τρία ακόμα πράγματα τα οποία θα σας παρακαλέσω να τα προσέξετε επειδή είναι πολύ κοινά, αλλά ξεχνάμε τα πιο κοινά πράγματα της ζωής μας.

Ποια είναι αυτά τα τρία που είναι αναγκαία για ν’ αποκτήσουμε την απαλλαγή από τα πάθη μας ; Το πρώτο είναι αυτό που το ονομάζουμε μετάνοια. Τι εννοώ μετάνοια ; Εννοώ τούτο. Να νιώσουμε, να πιστέψουμε ότι εγώ είμαι αμαρτωλός, ότι εγώ θέλω ν’ αλλάξω. Αν δεν πιστεύουμε ότι είμαστε οι χειρότεροι άνθρωποι του κόσμου δεν είναι δυνατόν να οδηγηθούμε σε καμία απάθεια. Αν δεν καταλάβω ότι όσο με αγαπάει ο Θεός τόσο εγώ δουλεύω στο εγώ μου, πως θα κράξω μέσα από τον πόνο της αμαρτίας για να με ακούσει ο Θεός ; Διότι ο Θεός δεν πήγε στους δικαίους, πήγε στον τελώνη, πήγε στην πόρνη, ο Θεός πήγε στην χαμένη την δραχμή, πήγε στο χαμένο το πρόβατο. Ο Θεός απήλλαξε από τα πάθη αυτούς που ήταν μολυσμένοι. Πρέπει λοιπόν κι εγώ να ζω με την αίσθηση του μολυσμένου για να με απαλλάξει ο Θεός, να θέλω να πάψω να είμαι τοιούτος. Το πρώτο λοιπόν η μετάνοια, δηλαδή το νιώσιμο της αμαρτίας μου, την μετάνοια την πραγματική θα μου την δώσει ο Θεός.    

Το δεύτερο είναι η αγάπη. Γιατί η αγάπη, τι χρειάζεται η αγάπη ; Διότι όταν ο άνθρωπος δεν αγαπά πλατειά, τι παθαίνει ; Όταν δεν αγαπά μέσα του ενοποιεί τις αντιδραστικές δυνάμεις και στρέφεται εναντίον των άλλων. Αν θα πει ο άλλος «πάμε από κει» αυτός θα πει «πάμε από δω». Ερχόμαστε σε μια αντίθεση με τον πρώτο τυχόντα. Γι αυτό χρειάζεται η αγάπη η οποία πιστεύει ότι πάντα το δίκιο το έχει ο άλλος. Πάντα το σωστό είναι με τον άλλο, πάντα αυτό που θα πει ο άλλος. Να κοιτάζω τον άλλο στα μάτια για να μπορέσω να καταλάβω τι θέλει. Και τότε μπορώ να πω ότι έχω αγάπη. Αγάπη δεν εννοούμε τρυφερότητες, δεν εννοούμε λόγια, δεν εννοούμε αισθήματα, αλλά αυτό το να προηγείται ο έτερος. Η έλλειψη λοιπόν τέτοιας αγάπης δημιουργεί μια αντίδραση μέσα μας και μας αποκλείει, μας ξεμοναχιάζει. Και καταλαβαίνετε ότι απομονωμένος άνθρωπος δεν είναι παρά ένας άρρωστος άνθρωπος. Η αρρώστια της απομονώσεως θεραπεύεται πρωταρχικά μ’ αυτό τον τρόπο, του να προηγείται ο άλλος.

Επομένως χρειάζεται το νιώσιμο της αμαρτίας, μια τέτοια αγάπη και τρίτον μια σχετική ησυχία. Ταραγμένος άνθρωπος δεν μπορεί να κάνει τίποτα. Αν δεις τον άντρα σου ταραγμένο και του ζητήσεις κάτι θα σε βρίσει. Αν η γυναίκα σου είναι κουρασμένη από το παιδί και της πεις «γιατί το φαγητό δεν το έχεις έτσι» θα πάει να το χύσει αυτό που έχει κάνει. Έτσι είναι ο άνθρωπος. Δεν έχουμε αντοχή πολλή, έχουμε νεύρα, έχουμε καρδιές, έχουμε σπλάχνα, και αλλάζουμε από ώρα σε ώρα. Έρχομαι εγώ σε σένα και σου λέω «έλα σε παρακαλώ να με βοηθήσεις» αλλά εσύ την ώρα εκείνη έχεις τον δικό σου πόνο, έχεις τον αγώνα σου, έχεις την αμαρτία σου. Έρχομαι και σου ζητάω κάτι για τον εαυτό μου αλλά εσένα προηγουμένως μπορεί να σου είπανε ότι πέθανε η μητέρα σου ή η καρδιά σου είναι βυθισμένη στην θλίψη. Δεν μπορώ να ξέρω τι κρύβεται στην καρδιά του άλλου. Οι άνθρωποι είμαστε πολύ εύκολοι να σπάμε, οι άνθρωποι είμαστε έτοιμοι να πέσουμε, είμαστε έτοιμοι να κατρακυλήσουμε.

Δεν βλέπετε πως φωνάζουν οι ψυχές ; Βγαίνεις με κάποιον βόλτα να χαρείς, και ύστερα στην μέση θυμάται κάτι κι αυτός και αλλάζει και μουτρώνει. Του λες μια φράση την παρεξηγεί και από την μέρα εκείνη φεύγει μακριά. Βλέπεις τον σύζυγο και την σύζυγο μέρα νύχτα μαζί και πόσες φορές δεν μπορούν ν’ ανταλλάξουν μια κουβέντα. Τέτοιοι είμαστε όλοι οι άνθρωποι. Τα νεύρα μας δεν αντέχουν, οι καρδιές μας είναι πολύ ευαίσθητες και πρέπει να ενωθούμε με τον Θεό για ν’ αποκτήσουμε δύναμη. Λοιπόν μας χρειάζεται ησυχία, μας χρειάζεται αταραξία, μας χρειάζεται το αντίθετο από την κόπωση για να μπορούμε να μετανοούμε και να μπορούμε ν’ αγαπάμε.

Όταν είσαι κουρασμένος όσο και να με αγαπάς δεν θα μου δώσεις σημασία. Όταν είσαι ξεκούραστος θυσία θα γίνεις, θα κόψεις το κεφάλι σου για να με βοηθήσεις. Λοιπόν η ησυχία είναι ο φυσικός τόπος της πνευματικής ζωής. Είναι ο φυσικός τρόπος να κόψουμε τα πάθη μας και ν’ αποκτήσουμε μια προκοπή. Η ησυχία είναι το καλύτερο για να μπορώ ν’ αγαπώ τον Θεό. Και αν μεν ένας είναι στο μοναστήρι την ησυχία την έχει τόσο κοντά του όσο έχει το φως του ήλιου που χτυπάει μέσα στα μάτια του και μπαίνει μέσα από αυτά. Αλλά όμως στον κόσμο πως θα γίνει να έχω ησυχία ; Θα προχωρήσουμε γι αυτό παρακάτω.

Επομένως αν θέλω να κόψω τα πάθη μου πρώτον είπαμε πρέπει να νοιώθω την αμαρτία μου. Και πάει κάποτε ένας σ’ έναν άγιο πνευματικό για να πάρει την ευχή του. Φόρεσε το πετραχήλι ο ιερεύς και του λέει «λέγε παιδί μου». Ο άνθρωπος ήταν πολύ ευσεβής, εξομολογείτο συχνά και του λέει «πάτερ δεν έχω τίποτα να σας πω». Τι έπρεπε να κάνει ο πνευματικός ; Να χαρεί. Ξέρετε τι του είπε ; «Τότε πήγαινε σε παρακαλώ να αμαρτήσεις και έλα να εξομολογηθείς την αμαρτία σου». Καταλάβατε τι βαθύ νόημα έχει αυτό ; Πολύ περισσότερο μας οδηγεί η αμαρτία μας στον παράδεισο διότι μας πηγαίνει στην μετάνοια, ενώ η καλοσύνη μας και η δικαιοσύνη μας, μας κάνει να μην νοιώθουμε ότι είμαστε αμαρτωλοί, ενώ κι εμείς είμαστε αμαρτωλοί όπως όλοι οι άλλοι.

Την αγάπη μας κατόπιν και την ησυχία μας. Αυτός είναι ο τόπος μας. Και τώρα θ’ απαντήσω το ερώτημά σας τι να κάνουμε για να γίνουμε απαθείς. Θα τονίσω δυο πράγματα σ’ αυτά που συζητάμε. Λέμε ότι θέλουμε να κόψουμε τα πάθη, αλλά για να μπορέσουμε να τα κόψουμε πρέπει να έχουμε μια γνώση ακριβεστέρα περί των παθών. Είπαμε προηγουμένως ποια είναι η ουσία του πάθους. Η ουσία του πάθους είναι η αμαρτία της απομακρύνσεώς μας από τον Θεό και η ετεροκρατία που μπαίνει μέσα μας. Αλλά δεν αρκεί να το γνωρίζουμε. Πρέπει να ξέρουμε ότι τα πάθη και οι πειρασμοί όσο κι αν μας εκφοβίζουν, εν τούτοις όμως πολλάκις μας ταπεινώνουν. Βλέπεις κάποιον και είναι μέθυσος και όταν θα πάει στον πνευματικό λέει «Γέροντα μέσα μου έχω τον διάβολο, είμαι μέθυσος». Αν δεν ήταν όμως θα έλεγε «είμαι πολύ καλός».

Λοιπόν τα πάθη μας και οι πειρασμοί μας είναι κακά, εν τούτοις όμως είναι και καλά, διότι είναι δρόμοι προς τον Θεό. Μας χαρίζουν μια εμπειρία της ζωής, μας βοηθούν να καταλάβουμε τα έγκατά μας, μας βοηθούν ν’ αναγνωρίσουμε τον εαυτό μας, τις αδυναμίες μας, γι αυτό και ο Μέγας Αντώνιος έλεγε «έπαρον τους πειρασμούς και ουδείς ο σωζόμενος». Αν βγάλουμε όλους τους πειρασμούς από τους ανθρώπους και σκοτώσουμε και τον διάβολο, τότε δεν θα σωθεί κανένας. Γιατί πως θα ταπεινωθεί ο άνθρωπος ; Είμαστε τόσο υπερήφανοι ώστε πρέπει να μας χτυπήσει η βαριοπούλα της αμαρτίας επάνω μας και να πούμε «Ωχ πονώ, Θεέ μου βοήθησέ με». Το πάθος είναι τρομερό, ο πειρασμός είναι επικίνδυνος, αλλά εν τούτοις ολόκληρος η αμαρτία μας μη νομίζετε ότι είναι τόσο δύσκολη και μεγάλη για να την αποφύγουμε.

 Η αμαρτία μας χωρίζει από τον Θεό, αλλά όμως η αμαρτία δεν είναι ένας γίγαντας ακατανίκητος. Επομένως ούτε και τα πάθη. Η αμαρτία είναι πραγματικά ψοφοδεής, δηλαδή όπως ο λαγός που φοβάται και κάνει θόρυβο για να νοιώσει μια ασφάλεια έτσι είναι και η αμαρτία. Με φοβάται η αμαρτία, με φοβάται κι εγώ την φοβάμαι και γι αυτό δεν μπορώ να την κόψω. Λοιπόν αμαρτία δεν υπάρχει. Υπάρχει η αρετή, υπάρχει ο Θεός, αλλά όμως δεν υπάρχει αμαρτία. Αμαρτία είναι η δική μου η δειλία που με οδηγεί μακριά από τον Θεό. Η αμαρτία είναι ανυπόστατος και αδύναμος να επικρατήσει στην βούληση του ανθρώπου. Είναι ένα σκοτεινό σύμπτωμα της μερίμνης, της αγωνίας, του άγχους, της παρρησίας του ανθρώπου, του εγωισμού του. Η αμαρτία είναι, ας το πούμε έτσι, η αναπνοή του αυτοειδώλου μου.

Είπαμε προηγουμένως ποια είναι η αναπνοή του ανθρώπου που συνεργάζεται με τον Θεό. Όταν όμως ανακηρύσσω θεό τον εαυτό μου τότε αμαρτία είναι η αναπνοή μου. Η αμαρτία απομακρύνεται αμέσως από κοντά μου όταν εγώ ενθυμηθώ ότι είμαι αμαρτωλός, διότι με την μνήμη αυτή με πλησιάζει ο Θεός. Το κακό δεν είναι ότι μας περιτριγυρίζει, ούτε οι αμαρτωλοί ούτε ο ίδιος ο διάβολος δεν μπορεί να μας βλάψει αν εγώ θέλω να νικήσω με την χάρη του Θεού. Και οι άλλοι και εγώ πρέπει να το καταλάβουμε ότι συζούμε μέσα στη ζωή και βλέποντας ότι δεν νικάμε τα πάθη απογοητευόμαστε. Βλέποντας τους πειρασμούς μας πιάνει μια τραγική δειλία. Όχι. Χίλια χρόνια να παιδεύεσαι μέσα στην αμαρτία για να την νικήσεις θα πας στον παράδεισο, διότι αυτός ο αγώνας δείχνει ότι θέλεις τον παράδεισο και ο Θεός μας δίνει αυτό που θέλουμε.

Το πρόβλημα είναι όχι τι κάνω, είναι τι θέλω, τι αγωνίζομαι για να επιτύχω. Μη λοιπόν φοβάσαι και ανησυχείς αν βλέπεις ότι σήμερα εσύ είσαι αμαρτωλός. Σήμερα ναι είμαι αμαρτωλός, αλλ’ όμως δεν εγκαταλείπω τον Θεό μου και αυτόν καλώ να με βοηθήσει. Όσο και να θέλουμε μέσα στην εκκλησία μας θα συζούμε δίκαιοι και αμαρτωλοί. Θα συζούμε άγιοι και άνθρωποι εμπαθείς. Αλλά οι άγιοι μπορεί να πέσουν αύριο και ο εμπαθής προσελκύει του Θεού την προσοχή και αύριο πιθανόν να γίνει άγιος. Θυμάστε τι ωραία που λέγει ο Ησαΐας «θα βοσκήσουν μαζί λύκοι με πρόβατα, παρδάλεις με κατσίκια, λιοντάρια με μοσχάρια». Έτσι είναι η εκκλησία. Ζούμε πλάι πλάι, εσύ που είσαι λύκος κι εγώ που είμαι αρνί. Δεν το καταλαβαίνω τι είσαι εσύ, ούτε εσύ ξέρεις τι είμαι εγώ. Ο Θεός μόνο γνωρίζει ποιος είναι λύκος και ποιος αρνί. Διότι εμείς συνηθίζουμε να δικαιώνουμε τον εαυτό μας.

Το λέγει ο Χριστός «αφήστε τα ζιζάνια μέσα στο χωράφι μου». Μας αφήνει ο Θεός και ζούμε αμαρτωλοί και δίκαιοι χωρίς να ξέρουμε ακριβώς τι μας συμβαίνει, τόση είναι η πατρική αγάπη του Θεού. Ζούνε μέσα στην εκκλησία άνθρωποι που είναι τόσο άγριοι, τόσο θηριώδεις, και ηρεμούν μέσα στην εκκλησία και γίνονται σαν λιοντάρια που έγιναν τόσο ήμερα που τους δίνει ο άνθρωπος να φάνε άχυρα. Βλέπετε πόσο κοντά μας έχει, πλούσιους και πτωχούς, για να μην έχουμε πεποίθηση παρά μόνο στον Θεό. Καμία πεποίθηση από την δικαιοσύνη μας και καμία απογοήτευση από την αμαρτία μας.

Πηγαίνεις σε κάποιον που τον ήξερες πως είναι άγιος. Αυτή η σοφία του Θεού είναι πραγματική οικονομία. Ξέρει ο Θεός το παιδάκι του που το έπλασε. Όπως ξέρεις το σπλάχνο σου εσύ, έτσι ξέρει ο Θεός τον άνθρωπο και καταφέρνει με την οικονομία να μας μεταβάλλει τις διαθέσεις και να γινόμαστε πρόβατα ειρηνικά της ποίμνης του Κυρίου. Τα πάθη μας περιλούζουν, μας κατακλύζουν, βροχή που πέφτει πάνω μας ατελείωτη. Όμως δεν έχει αυτό σημασία. Έχει σημασία το αμέτρητο έλεος του Θεού. Πολεμούνται και νικώνται τα πάθη, επειδή ο άνθρωπος από την αφύσικη κατάσταση του πάθους, επιστρέφει πολύ εύκολα στην φυσική κατάσταση της απαθείας.

Και επιτέλους ας μην ξεχνάμε, ότι το πάθος δεν θα το νικήσουμε εμείς. Μπορείς να βάλεις το χέρι σου μέσα στην καρδιά σου ; δεν μπορείς. Μπορεί μόνο ο Θεός. Μπορείς να βάλεις το χέρι σου στην ψυχή σου και να την κάνεις διαφορετική ; δεν μπορείς. Τα πάθη λυτρώνονται από τον Θεό. Καμιά φορά λέμε «Ω Θεέ μου, πως θα μπορέσω να το κόψω ;». Μα δεν έχεις τίποτα να κόψεις εσύ. Θα στο κόψει ο Θεός. Όσο και να τρέχεις και να θέλεις δεν θα κάνεις τίποτα. «Το εκριζώσαι την αμαρτία και το συνόν κακό, τούτο μόνο τη θεία δυνάμει δυνατόν εστί κατορθώσαι» λέει ένας άγιος. Λοιπόν ειρήνευε λέει, έχε θάρρος, δεν μπορεί ο Θεός να σου κόψει το πάθος ; Αφού μπορεί, και σε κάλεσε για την αρετή, θα στο κάνει ο Θεός.

Εσύ πάλεψε όσο θέλεις, αγωνίσου μέσα στη ζωή, όχι για να κόψεις το πάθος, αλλά για να δείξεις την αγάπη σου προς τον Θεό. Είναι εύκολο μπροστά μας να κρατούμε την αίσθηση της παρουσίας του αοράτου Θεού και εκείνο θα μας κάνει όλα τα θαύματα που χρειαζόμαστε. Δικά μας είναι τα αμαρτήματα, του Θεού είναι τα θαύματα. Μπορούμε από τα αποτελέσματα όμως να παρακολουθούμε την χάρη του Θεού πόσο εξαπλώνεται μέσα στην καρδιά μας. Αν ένα πάθος φύγει, είναι δυνατόν να επανέλθει. Όταν επανέρχεται φταίμε εμείς. Φεύγει από το θαύμα του Θεού κι έρχεται από την δικιά μας την ευθύνη. Όταν δε κράξουμε στον Θεό αγαπητοί μου, δεν μας χαρίζει μόνο την απαλλαγή από το πάθος, αυτό δεν είναι τίποτα. Μας κάνει ακόμα σοβαρότερα πράγματα.

Ο Θεός βοηθάει για να φτάσουμε σε μια τελειότητα περισσότερη. Πολλάκις κράζοντας στον Θεό έχουμε την εντύπωση ότι ο Θεός δεν ακούει και λέμε «που είσαι Θεέ κρυμμένος ;». Έχουμε την εντύπωση πως δεν μας βλέπει, πως μάς έχει ξεχασμένους, διότι βιαζόμαστε συνήθως οι άνθρωποι. Ο Θεός ξέρει όμως. Όταν δεν σ’ ακούει, όταν νομίζεις πως δεν σ’ αγαπά, όταν νομίζεις πως δεν προστρέχει για να σου γλυκάνει την καρδιά, να ξέρεις κοιμάται μπροστά στην πρύμνη όπως κοιμόταν και με τους μαθητές. Και όταν ήρθε η κατάλληλη στιγμή είπε στην θάλασσα «σιώπα, πεφίμωσο». Όταν θαρθεί η ώρα και η στιγμή που είναι το συμφέρον σου θαρθεί ο Θεός και θα πεί στο πάθος σου «σιώπα» και θα σιωπήσει το πάθος.

Και δεν θα σταματήσει μόνο το πάθος, αλλά όμως θα βοηθήσει κι εμάς για να αποκτήσουμε συμπαθή και ελεήμονα καρδιά και θα μας εξασφαλίσει και την κάθαρση, ακόμα και την μετουσία του Θεού. Θα μας βοηθήσει να γίνουμε κι εμείς ότι είναι ο Θεός, θα μας καταργήσει την σκλαβιά της αμαρτίας, τον τύραννο του πάθους θα τον πετάξει μακριά. Και όπως βλέπουμε να έρχεται η άνοιξη και πίσω της ακολουθεί το καλοκαίρι με τα φρούτα και με τα σιτηρά, έτσι να ξέρετε σαν ωραιότατη άνοιξη έρχεται η κάθαρση, έρχεται η θέωση, έρχεται η απάθεια, έρχεται η εν Χριστώ ζωή. Τα ελπιζόμενα και τα προσδοκώμενα αγαθά, θα γίνουν μια πραγματική συντροφιά της καρδιάς μας.

Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 6)

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 46^ο ΨΑΛΜΟ

«Πάντα τὰ ἔθνη κροτήσατε χεῖρας, ἀλαλάξατε τῷ Θεῷ ἐν φωνῇ ἀγαλλιάσεως». Και γιατί δεν είπε χαρείτε και σκιρτήστε, αλλά «κροτήσατε» και «ἀλαλάξατε» ; για να δείξει την υπερβολική μας ευχαρίστηση … (όπως και αλλού) έτσι κι εδώ δεν μας δόθηκε η εντολή να χειροκροτούμε, αλλά να γεμίζουμε χαρά και αγαλλίαση όταν ψέλνουμε.

«ὅτι Κύριος ὕψιστος, φοβερός, βασιλεὺς μέγας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν». Διεγείρει από την αρχή τον ακροατή, σε τόσο μεγάλο όγκο χαρμόσυνων ειδήσεων, και προς την πανήγυρη της οικουμένης, και κάποια θεία και πνευματική εορτή, και προς μυσταγωγία που μεταφέρθηκε από τον ουρανό.

 «Πάντα τὰ ἔθνη κροτήσατε χεῖρας». Με τα προηγουμένως (προ Χριστού) σιχαμερά εκείνα χέρια, τα βρωμερά, που μολύνονταν κάθε μέρα από τις ακάθαρτες θυσίες, με τα οποία σφάξατε παιδιά (για τις θυσίες σας), και τολμήσατε να κάνετε αισχρότητες, και προχωρήσατε και ενάντια στην φύση σας, μ’ αυτά τα χέρια χειροκροτήστε τώρα.

«ἀλαλάξατε τῷ Θεῷ ἐν φωνῇ ἀγαλλιάσεως». Με την γλώσσα εκείνη με την οποία γευτήκατε τα βρωμερά, με την οποία προφέρατε βλάσφημα λόγια, μ’ αυτήν ψάλτε την επινίκιο ωδή.

Το έργο της νίκης έγινε εξ ολοκλήρου από τον Χριστό. Επειδή αυτός τερμάτισε αυτό τον φοβερό πόλεμο, έδεσε τον ισχυρό (τον Σατανά) και του αφαίρεσε τα όπλα. Επειδή όμως είναι φιλάνθρωπος, αυτούς που δεν κόπιασαν καθόλου (εμάς), αυτούς κάμνει να απολαμβάνουν την νίκη και τα τρόπαια, και τους προετοιμάζει ν’ αλαλάξουν για την νίκη, σαν να ήταν αυτοί που τα κατόρθωσαν και νίκησαν (ο π. Νικόλαος Λουδοβίκος λέει συχνά, είναι σαν αυτοί που ζητωκραυγάζουν στο γήπεδο και χαίρονται που νίκησε η ομάδα τους, να απολαμβάνουν τα ίδια βραβεία και τιμές με τους παίκτες που αγωνίστηκαν και νίκησαν !).  

Αλαλάξανε κάποτε και οι Εβραίοι όταν καταποντιζόταν (στην ερυθρά θάλασσα) ο στρατός των Αιγυπτίων, αλλά ο δικός μας επινίκιος ύμνος είναι πολύ ανώτερος, επειδή δεν καταποντίστηκαν οι Αιγύπτιοι αλλά οι δαίμονες, δεν νικήθηκε ο Φαραώ αλλά ο διάβολος, δεν κυριεύτηκαν όπλα αλλά η κακία εξαφανίστηκε, όχι στην ερυθρά θάλασσα αλλά στο λουτρό της αναγέννησης, δεν μεταβαίνουμε στην γη της επαγγελίας αλλά στον ουρανό, δεν τρώμε το μάννα αλλά το σώμα του Δεσπότου, δεν πίνουμε νερό που ανέβλυσε από πέτρα αλλά αίμα από την πλευρά (του Χριστού).

Όταν λοιπόν ακούσεις ότι ο Κύριός σου καρφώθηκε στο ξύλο, ότι κρεμάστηκε στον σταυρό, ότι τάφηκε, ότι κατέβηκε στα κατώτερα μέρη της γης, μην αποθαρρυνθείς, ούτε να στενοχωρηθείς, επειδή είναι ύψιστος και ύψιστος από την φύση του … και όταν πέθανε, τότε έδειξε την δύναμή του κατά του θανάτου. 

Άκουσε τους δαίμονες τι λένε τον καιρό που κυκλοφορούσε ταπεινός (τότε που ζούσε ανάμεσά μας σαν άνθρωπος ο Χριστός), αυτοί που άφριζαν, που έσπαζαν τα δεσμά, που έκαναν άβατο τον δρόμο (αναφέρεται στον δαιμονισμένο των Γεργεσηνών που είχε μέσα του λεγεώνα δαιμόνων), αυτοί λοιπόν άκουσε πως έτρεμαν όταν μιλούσαν στον Χριστό (πόσο ανόητοι είμαστε όταν με τις αμαρτίες μας δίνουμε χαρά στους δαίμονες !).       

Αν έτσι μιλούσαν τότε (οι δαίμονες) τι θα πουν όταν θα έλθει πάλι (στην Δευτέρα Παρουσία), και οι δυνάμεις των ουρανών θα σαλεύονται, και ο ήλιος θα μεταστραφεί σε σκοτάδι, και η σελήνη δεν θα δώσει το φως της ; γι αυτό λέει «ὕψιστος, φοβερός».

Αυτός πράγματι είναι βασιλεύς μέγας, αυτός που καθάρισε την οικουμένη από την πλάνη, και επανέφερε την αλήθεια σε πολύ σύντομο χρόνο και κατάργησε την τυραννική εξουσία του διαβόλου, αυτός που και πριν αποκτήσει υπηκόους ήταν μέγας βασιλεύς, αυτός που στηρίζει την δύναμη της εξουσίας του όχι στους δούλους, ούτε στα εξωτερικά φτιασιδώματα και στα ρούχα, αλλά στην ίδια την φύση του … τόσο πολύ κατέκτησε εκείνους που υπάκουσαν σ’ αυτόν, ώστε προτιμούν να χάσουν την ζωή τους παρά να παραβούν τις εντολές του (εμείς το προτιμάμε ;).

«ὑπέταξε λαοὺς ἡμῖν καὶ ἔθνη ὑπὸ τοὺς πόδας ἡμῶν». Έσπειραν (οι Απόστολοι) το φως της αλήθειας, όχι με όπλα, ούτε με άφθονα χρήματα, αλλά χρησιμοποιώντας απλά λόγια. Αλλά μάλλον δεν ήταν απλά λόγια, αλλά ήταν δυνατότερα από κάθε έργο.

(επιτρέψτε μου να πω μερικές σκέψεις μου. Εντάξει, τα λόγια των Αποστόλων ήταν πολύ δυνατά επειδή είχαν μέσα το όνομα του Χριστού. Αλλά για πέστε μου, θα φτάναμε στην Ελλάδα σε τέτοια κατάντια, αν εδώ και δεκαετίες μιλούσαν αυτοί που έπρεπε να μιλήσουν ; Ο Γέροντας Γεώργιος Αλευράς λέει, δεν πιάσαμε ακόμα εντελώς πάτο, λίγη υπομονή και θα πιάσουμε. Θυμάμαι σε μια ταινία έλεγε μια γενναία μητέρα η οποία την δεκαετία του 80 στο Παλέρμο της Σικελίας τα έβαλε με την Μαφία: «δεν θα πολεμήσουμε την Μαφία με τα όπλα, θα την πολεμήσουμε με τα λόγια».  

Και πάλι βγαίνει αληθινός ο Στέλιος Καζαντζίδης :  Αυτοί που πρέπει να μιλήσουν δε μιλάνε / λες κι έχουν όλοι την αρρώστια της σιωπής, / αυτοί που πρέπει να τολμήσουν δεν τολμάνε /να σταματήσουν τον κατήφορο της γης … Αυτοί που πρέπει είναι όλοι φοβισμένοι / φυλακισμένοι σε αόρατο κελί, / κανείς δεν νοιάζεται ποιος ζει και ποιος πεθαίνει / σκληρός ο κόσμος κι η ζωή μας φυλακή).

«ὑπὸ τοὺς πόδας» φανερώνει την υποταγή, και μάλλον την πολλή υποταγή. Κι αν θέλεις ν’ ακούσεις το μέγεθος της υποταγής άκουσε. «Όσοι ήταν ιδιοκτήτες χωραφιών η οικιών τα πουλούσαν κι έφερναν τα χρήματα και τα τοποθετούσαν μπροστά στα πόδια των Αποστόλων». Άλλοι μαζί με τα χρήματα προσέφεραν και την ζωή τους (δηλαδή στην πρώτη εκκλησία υπήρχε κοινοκτημοσύνη και οι Απόστολοι φρόντιζαν να ικανοποιούνται όλες οι ανάγκες των πιστών. Ο Γέροντας Γεώργιος Αλευράς λέει, τα χρήματα μπορούν να τα διαχειριστούν σωστά μόνο οι άγιοι. Στην πρώην Σοβιετική Ένωση που έκαναν κάτι παρόμοιο με την βία, οι Σοσιαλιστές έγιναν χειρότεροι από τους Καπιταλιστές).

Αυτός (ο Χριστός) αφαιρούσε τα εμπόδια πορευόμενος μπροστά απ’ αυτούς (τους Αποστόλους), αυτός ρύθμιζε τα πάντα κι έκαμνε τα δύσκολα εύκολα. Αν και παντού γίνονταν πόλεμοι, παντού υπήρχαν γκρεμοί και σκόπελοι, και δεν μπορούσε κανείς ν’ ακουμπήσει το πόδι του, ούτε να σταθεί, όλα τα λιμάνια ήταν φραγμένα, κάθε οικία είχε αποκλεισθεί, όλων τ’ αυτιά ήταν φραγμένα, παρ’ όλα αυτά το κήρυγμα του Ευαγγελίου προχωρούσε. (Φυσικά, αφού ο Κύριος προπορευόταν. Πόσο αδικούμαστε από την ολιγοπιστία μας !).     

«Γεύση» από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 5)

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 45^ο ΨΑΛΜΟ

«Ο Θεός ἡμῶν καταφυγὴ καὶ δύναμις, βοηθὸς ἐν θλίψεσι ταῖς εὑρούσαις ἡμᾶς σφόδρα». Όλα αυτά (τα ανθρώπινα) από την αράχνη και από την σκιά είναι πιο αδύναμα. Αλλά αν θέλεις να δεις την ακαταμάχητη δύναμη, το ακατανίκητο καταφύγιο, το απαραβίαστο φρούριο, τον πύργο τον ακλόνητο, να καταφεύγεις στον Θεό, εκείνη την δύναμη να φροντίζεις να προσελκύσεις.

Και να ευχόμαστε μεν να μην εισέλθουμε σε πειρασμό (όπως λέμε στο «Πάτερ ημών»), όταν όμως συμβεί να πειραστούμε, να μη δείχνουμε δειλία, αλλά να στεκόμαστε με γενναιότητα (εδώ είναι τα δύσκολα. Αναφέρει ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης την περίπτωση μιας μητέρας με τις δυο κόρες της. Δεν ήθελαν να αρνηθούν τον Χριστό και να γίνουν μουσουλμάνες αλλά φοβόντουσαν τα βασανιστήρια, και γράφει «έλεγαν κλαίγοντας, τα φοβερά της εξωμοσίας λόγια». Προφανώς φοβερές βρισιές για τον Χριστό έβαζαν οι Τούρκοι να λένε αυτοί που εξισλαμιζόντουσαν κι αυτές τις έλεγαν κλαίγοντας επειδή δεν ήθελαν).

Το «σφόδρα» να μπει πριν το «βοηθός» (δηλαδή να το διαβάζουμε «σφόδρα βοηθός» είναι ο Θεός. Εγώ μέχρι τώρα νόμιζα ότι οι θλίψεις ήταν σφοδρές). Επειδή δεν μας βοηθάει όπως τύχει, αλλά σε υπερβολικό βαθμό, έτσι ώστε η παρηγοριά από την συμμαχία του είναι μεγαλύτερη από την οδύνη των θλίψεων (έλεγε ένας κουμπάρος μου, όταν ήταν μικρή η κόρη του και κινδύνευε να πεθάνει από σηψαιμία, ένοιωθε τόσο κοντά του την παρουσία του Θεού που νόμιζε ότι μπορούσε και να τον ακουμπήσει).

«διὰ τοῦτο οὐ φοβηθησόμεθα ἐν τῷ ταράσσεσθαι τὴν γῆν καὶ μετατίθεσθαι ὄρη ἐν καρδίαις θαλασσῶν». Δεν είπε όχι μόνο δεν θα καταβληθούμε ούτε θα πέσουμε, αλλά δεν θα πάθουμε ούτε αυτό που είναι κοινό γνώρισμα της φύσης μας, το να φοβηθούμε και να τρομάξουμε … εδώ γην και όρη, καρδιές θαλασσών, δεν εννοεί τα φυσικά στοιχεία αλλά με αυτά τα ονόματα υπαινίσσεται τους αφόρητους κινδύνους … η αιτία γι αυτό (που δεν θα φοβηθούμε) είναι, επειδή ο Κύριος όλων αυτών μας βοηθάει, και απλώνει το χέρι και είναι δίπλα μας (αντί ν’ ανησυχούμε και να μεριμνούμε τόσο για την ευτυχία των παιδιών μας, τον θησαυρό της Πίστης έπρεπε να τους είχαμε μεταδώσει).

«ἤχησαν καὶ ἐταράχθησαν τὰ ὕδατα αὐτῶν, ἐταράχθησαν τὰ ὄρη ἐν τῇ κραταιότητι αὐτοῦ». Εδώ μου φαίνεται πως υπαινίσσεται τα πλήθη των αντρείων και τους ισχυρούς των εχθρών και τον άπειρο λαό των εναντίων. Τόσο μεγάλη είναι αυτού η δύναμη, λέει, ώστε απλώς θα κάνει ένα νεύμα, και όλα αυτά γίνονται. Πως λοιπόν μπορούμε να φοβόμαστε, αφού έχουμε τέτοιον Κύριο ; 

«τοῦ ποταμοῦ τὰ ὁρμήματα εὐφραίνουσι τὴν πόλιν τοῦ Θεοῦ». Όπως ο ποταμός διακλαδίζεται σε άπειρα μέρη και ποτίζει την χώρα στην οποία απλώνεται, έτσι η πρόνοια του Θεού χύνεται παντού, σκορπίζεται με αφθονία, έρχεται με ορμητικότητα και όλα τα γεμίζει. Δεν μας χαρίζει μόνο ασφάλεια, ούτε πανίσχυρη βοήθεια, αλλά και πνευματική χαρά.

«ἡγίασε τὸ σκήνωμα αὐτοῦ ὁ ῞Υψιστος». Ο τόσο υψηλός, αυτός που δεν περιέχεται σε κανένα τόπο, η απερίγραπτη ουσία, καταδέχθηκε να ονομάσει την δική μας πόλη κατοικητήριό του, και την φρουρεί από  παντού (πόσο σημαντικό είναι αυτό για μια χώρα ! Το 1977 ο άγιος Παΐσιος ταξιδεύοντας για την Αυστραλία κάποια στιγμή ένιωσε ευωδία. Ρώτησε ποια χώρα είναι από κάτω, και του είπαν η Συρία. Μετά από λίγο ένιωσε δυσωδία από παρουσία πολλών δαιμονίων και ρώτησε πάλι το ίδιο και του είπαν, πετάμε πάνω από το Πακιστάν. Τον Μάρτιο του 2019 ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής κ. Δρίτσας ενθουσίασε την Πακιστανική Κοινότητα της Ελλάδας. Τους είπε ότι πολύ εύκολα θα τους δώσει την ελληνική ιθαγένεια, θα τους κάνει όλους Έλληνες κι έτσι εκτός από το Πακιστάν, θα έχουν και μια δεύτερη πατρίδα, την Ελλάδα).

«Κύριος τῶν δυνάμεων μεθ᾿ ἡμῶν, ἀντιλήπτωρ ἡμῶν ὁ Θεὸς ᾿Ιακώβ». Λοιπόν και θέλει και μπορεί (να μας βοηθήσει ο Θεός). Μη φοβάσαι λοιπόν. Και τι έγινε αν εμείς είμαστε ανάξιοι ; Η φιλανθρωπία του προς εμάς ξεκινάει από τους προγόνους μας, γι αυτό πρόσθεσε το όνομα του Ιακώβ (έλεγε ο μακαριστός Γέροντας Ιωσήφ Βατοπαιδινός, ότι πολλές δόξες περιμένουν την Ελλάδα μας όχι επειδή το αξίζουμε οι Έλληνες, αλλά επειδή το περισσότερο αίμα που χύθηκε για την πίστη στον Χριστό ήταν ελληνικό).

«δεῦτε καὶ ἴδετε τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ, ἃ ἔθετο τέρατα ἐπὶ τῆς γῆς. ἀνταναιρῶν πολέμους μέχρι τῶν περάτων τῆς γῆς τόξον συντρίψει καὶ συνθλάσει ὅπλον καὶ θυρεοὺς κατακαύσει ἐν πυρί». Καλώς τα ονομάζει «τέρατα» και όχι νίκες και τρόπαια, επειδή ο πόλεμος δεν εξελισσόταν με λογικό τρόπο, ούτε η νίκη κρινόταν από τα όπλα και την δύναμη του καθενός, αλλά από το νεύμα του Θεού και τα πράγματα δήλωναν ότι αυτός ήταν ο στρατηγών. (επειδή ο Θεός είναι μαζί μας διατηρούμε λίγο στρατό) αλλά ούτε κι αυτός θα χρειαζότανε, αν κάμναμε αυτά που πρέπει, και δεν χρειαζόταν να μας το θυμίζουν οι θλίψεις.

(βλέπετε πόσα χάνουμε οι Έλληνες επειδή δεν ζούμε όπως θέλει ο Θεός ; ούτε θα χρειαζόταν να ξοδεύει η Ελλάδα κάθε χρόνο 7 δισεκατομμύρια ευρώ για την άμυνα και να κάμνουμε πάμπλουτες τις πολεμικές βιομηχανίες. Γιατί, και μ’ αυτά που δαπανάμε είμαστε σίγουρα ασφαλείς αν δεν μας υποστηρίξουν οι μεγάλοι ;). 

«σχολάσατε καὶ γνῶτε ὅτι ἐγώ εἰμι ὁ Θεός· ὑψωθήσομαι ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ὑψωθήσομαι ἐν τῇ γῇ». Αφήστε την πλάνη, απαλλαγείτε από την προηγούμενη συναναστροφή σας με την αμαρτία, αναπνεύστε από την καταχνιά των πονηρών πραγμάτων που σας έχουν κυριέψει, ώστε καθοδηγούμενοι από την διδασκαλία των θαυμάτων, και έχοντας την ψυχή σας ελεύθερη από πολλούς περισπασμούς, να γνωρίσετε τον Θεό των όλων.

Όπως δεν αρκούν οι ακτίνες του ήλιου αν δεν είναι ο οφθαλμός καθαρός και υγιαίνων, έτσι λοιπόν ούτε εδώ τα θαύματα μόνο αρκούν (σήμερα υστερούμε πολύ στο «σχολάσατε» έτσι που βομβαρδιζόμαστε συνεχώς από πληροφορίες και δεν μένουμε λίγη ώρα ήσυχοι. Είναι όμως προϋπόθεση για να γνωρίσουμε τον Θεό. Η ησυχία κι από μόνη της είναι προσευχή, έλεγε ο άγιος Παΐσιος).

Απαλλαγείτε λοιπόν από τους περισπασμούς και θα σας παράσχω πολλές αποδείξεις ότι εγώ είμαι ο Θεός (καταλάβατε λοιπόν γιατί αγωνίζονται όλοι να ζούμε μέσα στην φοβία, στο άγχος, στο τρέξιμο ; Γιατί η Κυβέρνηση αντί να οικοδομήσει μία σωστή Οικονομία, θέλει να περιμένουμε τα επιδόματα για να ζήσουμε ; Γιατί τα ΜΜΕ βρίσκουν πάντα κάτι να μας έχουν συνεχώς σε υπερδιέγερση ; Επειδή αν ηρεμήσουμε υπάρχει ο κίνδυνος να γνωρίσουμε τον Θεό).

«Κύριος τῶν δυνάμεων μεθ᾿ ἡμῶν, ἀντιλήπτωρ ἡμῶν ὁ Θεὸς ᾿Ιακώβ». Αυτός λοιπόν ο Θεός, που είναι παντού μέγας, παντού υψηλός, αυτός πάντα στέκεται μαζί μας. Τίποτα λοιπόν να μην φοβάστε, ούτε να ταράζεστε, αφού έχουμε τέτοιο ακαταμάχητο Κύριο.

«Γεύση» από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 4)

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 44^ο ΨΑΛΜΟ (συνέχεια και τέλος)

«καὶ ἐπιθυμήσει ὁ βασιλεὺς τοῦ κάλλους σου». Αλλά για να μάθεις ότι ο λόγος δεν είναι για σωματικό κάλλος, λέει ότι αυτό καθορίζεται από την υπακοή αυτού, η υπακοή όμως δεν συνιστά κάλλος σώματος, αλλά κάλλος ψυχής … μάλλον κι αυτό, το να γίνει κύριος (της Εκκλησίας – της ψυχής), είναι δείγμα πολλής κηδεμονίας και φιλανθρωπίας, το να προτιμάει για τον εαυτό του εκείνη που ήταν δούλη των δαιμόνων και κάτω από την πλάνη.

«ἐπιλάθου τοῦ λαοῦ σου καὶ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου». Επειδή δεν έρχεσαι προς κάποιο ξένο, αλλά προς εκείνον που σε δημιούργησε, και απ’ όλους εκείνους είναι οικειότερος, και ενδιαφέρεται και φροντίζει για σένα (λέει σε κάποιον άλλο ψαλμό, «ο πατέρας μου και η μητέρα μου, μ’ εγκατέλειψαν, αλλά ο Κύριος με περιμάζεψε». Πόσοι γονείς δεν απαρνήθηκαν τα παιδιά τους, επειδή δεν ικανοποίησαν τις επιθυμίες τους ;).

«καὶ θυγάτηρ Τύρου ἐν δώροις». Και αποφεύγοντας ο προφήτης ν’ αναφέρει όλη την οικουμένη, λέει μόνο την γειτονική πόλη (την Τύρο) που ήταν τότε κυριευμένη από ασέβεια, την ακρόπολη του διαβόλου, που ήταν φημισμένη για την πολυτέλειά της, υπαινισσόμενος από το μερικό το όλο (δηλαδή σαν να λέει όχι μόνο θα με προσκυνήσει όλη η οικουμένη, αλλά θα μου προσφέρουν και δώρα).

«τὸ πρόσωπόν σου λιτανεύσουσιν οἱ πλούσιοι τοῦ λαοῦ». Θα σε τιμήσουν, θα σε δοξάσουν αυτοί που τώρα είναι μεγάλοι και κατέχουν υψηλά αξιώματα. Και στην Εκκλησία αυτό γίνεται, αυτούς που ζουν με αρετή τους τιμούν, τους υπηρετούν όλοι, και οι υψηλά ιστάμενοι (στον άγιο Παΐσιο, άγιο Πορφύριο πήγαιναν Υπουργοί, Στρατηγοί, Πατριάρχες Επίσκοποι, Εφοπλιστές, Πανεπιστημιακοί …).

«πᾶσα ἡ δόξα τῆς θυγατρὸς τοῦ βασιλέως ἔσωθεν». Λέει τα λόγια αυτά, επειδή προηγουμένως μίλησε για ενδύματα και κάλλος, για να μη σκεφθεί κάποιος από τους άπειρους πνευματικά ότι κάτι εξωτερικό εννοεί, διευκρινίζει ότι αναφέρεται στο κάλλος της ψυχής. (λέει ο ψαλμωδός) όταν σου μιλώ για ενδύματα, για κάλλος, χρυσά κοσμήματα, για κρόσσια, για χρυσοΰφαντα, και όλα τα παρόμοια, να ξέρεις ότι εννοώ τα πνευματικά, την ψυχή, την αρετή, την εσωτερική ομορφιά … όπως το σώμα φαίνεται όμορφο με όλα αυτά, έτσι και η ψυχή ομορφαίνει με την αρετή.

«ἀπενεχθήσονται τῷ βασιλεῖ παρθένοι ὀπίσω αὐτῆς, αἱ πλησίον αὐτῆς ἀπενεχθήσονταί σοι». Οι παρθένοι που θα την ακολουθήσουν (την Εκκλησία) δεν είναι πλησίον της απλά ως προς τον τόπο, αλλά είναι πλησίον της και στον τρόπο της ζωής και στα δόγματα. Αν ανήκουν σε αιρέσεις δεν μπορούν να ονομαστούν παρθένοι (είπε ένας Γέροντας σε κάποιον νέο που δεχόταν έντονο σαρκικό πόλεμο και του έβαζε ο πονηρός την σκέψη ότι θα σταματούσε να τον πολεμάει, αν σταματούσε κι αυτός να προσκυνάει την εικόνα της Παναγίας : «Λιγότερο κακό είναι να πηγαίνεις από γυναίκα σε γυναίκα και να αμαρτάνεις συνεχώς, από το να μην προσκυνάς την εικόνα της Κυρίας Θεοτόκου»).

«Απενεχθήσονται εν ευφροσύνη και αγαλλιάσει». Βλέπε πως διαλάμπει εδώ ο αποστολικός λόγος και συμφωνεί και ο προφήτης με τον λόγο του Αποστόλου : «Θλίψιν τη σαρκί έξουσιν αι γαμούμεναι» (Α΄Κορ.7,28). Όπως οι παντρεμένες γυναίκες θα έχουν θλίψη, έτσι οι παρθένοι γυναίκες θα έχουν ευφροσύνη και αγαλλίαση. Επειδή οι παντρεμένες αναγκάζονται να φροντίζουν για τα παιδιά, τον άντρα τους, το σπίτι, τους υπηρέτες (τότε είχαν), τους συγγενείς, τους συμπεθέρους, τους γαμπρούς, τα εγγόνια, ταλαιπωρούνται είτε από την πολυτεκνία είτε από την ατεκνία και πολλά άλλα που δεν είναι τώρα καιρός να τα αναφέρω όλα.

Ενώ οι παρθένοι έχουν σταυρώσει τον εαυτό τους, και είναι απαλλαγμένες από τα παρόντα, και είναι ανώτερες από τις κοσμικές φροντίδες, και έχουν πλέον ξεπεράσει τα εσωτερικά τους μπερδέματα, και κάθε μέρα έχοντας στραμμένο το βλέμμα τους προς τον ουρανό απολαμβάνουν την χαρά του Πνεύματος και είναι πλημυρισμένες από αγαλλίαση. Δεν υπαινίσσεται ο προφήτης μόνο τα παρόντα, αλλά και τα μέλλοντα, όταν οι παρθένοι θα υποδεχθούν τον νυμφίο κρατώντας φαιδρές και λαμπρές λαμπάδες.

«καταστήσεις αὐτοὺς ἄρχοντας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν». Εδώ νομίζω μιλάει για τους Αποστόλους, για τους διδασκάλους που θα γίνουν στην οικουμένη. Οι Απόστολοι διέτρεξαν όλη την οικουμένη κι έγιναν ανώτεροι άρχοντες απ’ όλους τους άρχοντες και πιο δυνατοί από τους βασιλείς. Οι βασιλείς εξουσιάζουν μόνο όσο ζουν, και όταν πεθάνουν καταργείται η εξουσία τους (μόλις πέθανε ο Στάλιν ξεκίνησε η αποσταλινοποίηση της Σοβιετικής Ένωσης), ενώ οι Απόστολοι όταν πεθάνουν περισσότερο εξουσιάζουν. Οι νόμοι των βασιλέων ισχύουν μόνο μέσα στην χώρα τους, ενώ τα προστάγματα των αλιέων εξαπλώθηκαν σε όλη την οικουμένη … και αμέτρητες φορές θα προτιμούσαν αυτοί που έλαβαν τον νόμο των Αποστόλων να πεθάνουν, παρά να φύγουν μακριά από τους νόμους εκείνων (αν ήμασταν τέτοιοι οι Χριστιανοί δεν θα μπορούσε κανείς να μας χειραγωγήσει. Τόσο φοβητσιάρηδες όμως που καταντήσαμε, όπως θέλουν μας χορεύουν).  

«μνησθήσομαι τοῦ ὀνόματός σου ἐν πάσῃ γενεᾷ καὶ γενεᾷ· διὰ τοῦτο λαοὶ ἐξομολογήσονταί σοι εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος». Από εκεί (ο ψαλμός) που άρχισε εκεί και κατέληξε, στον Χριστό. «διὰ τοῦτο». Ποιο ; διότι τόσα πολλά κατόρθωσες, διότι τέτοιους άρχοντες εγκατέστησες (τους Αποστόλους), διότι εξεδίωξες την κακία, διότι φύτεψες την αρετή, διότι έλαβες την δική μας φύση (με την ενσάρκωση), διότι πραγματοποίησες αυτά τα απόρρητα αγαθά.

Όλη η οικουμένη θα σου προσφέρει ύμνο, όχι για λίγα χρόνια, ούτε μόνο σ’ ένα μέρος της οικουμένης, αλλά γη και θάλασσα, και το κατοικημένο μέρος της γης και το ακατοίκητο, θα σε υμνούν διαρκώς και θα σε ευχαριστούν για τα αγαθά που πραγματοποιήθηκαν.

Για όλα αυτά κι εμείς ας ευχαριστήσουμε τον φιλάνθρωπο Χριστό, δια του οποίου και μετά του οποίου ανήκει στον Πατέρα η δόξα, συγχρόνως και στο άγιο Πνεύμα, τώρα και πάντα και στους αιώνες των αιώνων.