Να γιατί είναι λάθος ο ιεραποστολικός σκοπός των θρησκευτικών οργανώσεων

 

 

Ο Μέγας Χρυσόστομος στην ομιλία του στον 112^ο ψαλμό λέει ότι : «Κατά πρώτον οι δίκαιοι μπορούν να υμνούν τον Θεό και πρέπει πρώτα να κάμνουμε ενάρετη την ζωή μας και ύστερα να υμνούμε τον Θεό. Επειδή δεν είναι ωραίος ο ύμνος από το στόμα του αμαρτωλού. Δεύτερον, δεν πρέπει μόνο με λόγια να υμνούμε τον Θεό αλλά και με τα πράγματα, και μάλιστα κυρίως αυτόν τον ύμνο επιθυμεί ο Θεός, αυτή την δόξα.

Διότι λέει «οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα καὶ δοξάσωσι τὸν πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς» … πριν από το στόμα μας ο βίος μας να ηχεί τον ύμνο προς τον Θεό και πριν την γλώσσα μας να βοά ο τρόπος της ζωής μας … ακόμα και το «αγιασθήτω το όνομά σου» στο «Πάτερ ημών» αυτό σημαίνει, καταξίωσέ μας να ζούμε ενάρετη ζωή, ώστε να μάς βλέπουν οι άνθρωποι και να δοξάζουν το όνομά σου».

Να προσθέσω στα λόγια του Χρυσοστόμου και τα λόγια του άλλου «φωστήρα της τρισηλίου θεότητος» Γρηγορίου του Θεολόγου «πρώτα φωτισθήναι και έπειτα φωτίσαι». Δυστυχώς εγώ την δεκαετία 1979 -89 δηλαδή στα φοιτητικά μου χρόνια και λίγο πιο μετά, στην Χριστιανική Φοιτητική Δράση που είναι ο κλάδος για τους φοιτητές της θρησκευτικής οργάνωσης «ο Σωτήρ» άκουγα εντελώς τα αντίθετα και ο χαζός τα εφάρμοζα.

«Ο σκοπός μας είναι ιεραποστολικός, μην το ξεχνάμε» μάς συμβούλευαν, και όλο το πνεύμα και το κλίμα και οι ενέργειες σ’ αυτό στόχευαν. Να βοηθήσουμε τους άλλους ανθρώπους να γνωρίσουν τον Χριστό, να έρθουν μέσα στην Εκκλησία. Και φυσικά πρώτα απ’ όλους τους συμφοιτητές μας και γι αυτό μια μέρα κάθε μήνα στηνόμασταν στο Πανεπιστήμιο και προτείναμε στους φοιτητές ν’ αγοράσουν το καινούργιο τεύχος του περιοδικού «η Δράση μας».

Κοντολογίς, ο «ιεραποστολικός σκοπός» ήταν να μιλάμε παντού και συνεχώς για τον Χριστό. Θα πείτε «που είναι το κακό ; όμορφα λόγια λέγατε». Μα οι δυο Ιεράρχες αυτό έλεγαν ; να μιλάει το στόμα μας για τον Χριστό ; Η ζωή μας πρέπει να μιλάει για τον Χριστό, όχι το στόμα μας. Και φυσικά, αν ηχεί η ζωή μας τον Χριστό, οι άνθρωποι θα καταλάβουν και τίποτα να μην λέμε. Και μόνο να έβλεπες τους αγίους Πορφύριο και Παΐσιο καταλάβαινες πως ότι λέει το Ευαγγέλιο είναι αλήθεια.

Τελικά με τον «ιεραποστολικό σκοπό» μας αυτό που καταφέρναμε ήταν να βάζουμε την ψυχή μας σε μεγάλους κινδύνους, να υποβαθμίσουμε την ποιότητα των σπουδών μας και να χάνουμε εμπειρία ζωής που θα μπορούσαμε να είχαμε κερδίσει στα τόσο κρίσιμα νεανικά μας χρόνια. Καλύτερα, αντί για «ιεραποστολικό σκοπό» να είχε η θρησκευτική οργάνωση φιλανθρωπικό σκοπό, να βοηθάει φτωχούς, πεινασμένους, άστεγους, γέρους, φυλακισμένους, ορφανά … με το στόμα κλειστό.

Φίλοι των θρησκευτικών οργανώσεων, ξέρω πως με καλή διάθεση έχετε «ιεραποστολικό σκοπό», για να βοηθήσετε τους ανθρώπους, όπως για πολλά χρόνια είχα κι εγώ. Αλλά είστε σε λάθος δρόμο, ή όπως το λέμε εμείς «της Εκκλησίας» βρίσκεστε σε πλάνη.

Ο σωστός δρόμος είναι αυτός που δείχνουν τα λόγια του Χρυσοστόμου, Γρηγορίου του Θεολόγου και τόσων αγίων όπως και του Ιακώβου του Αδελφοθέου: «θρησκεία καθαρὰ καὶ ἀμίαντος παρὰ τῷ Θεῷ καὶ πατρὶ αὕτη ἐστίν, ἐπισκέπτεσθαι ὀρφανοὺς καὶ χήρας ἐν τῇ θλίψει αὐτῶν, ἄσπιλον ἑαυτὸν τηρεῖν ἀπὸ τοῦ κόσμου (Ιακ.1,27).

Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 28)

 

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 111^ο ΨΑΛΜΟ (συνέχεια και τέλος)

«ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα οὐ σαλευθήσεται». Τι λοιπόν ; δεν σαλεύτηκαν πολλοί από τους ελεήμονες ; Καθόλου. Διότι αν και φτώχεψαν εντελώς, και έπεσαν σε συμφορές, αλλ’ όμως δεν εκτράπησαν, αφού είχαν κατανοήσει αυτά που έκανε ο Θεός γι αυτούς, και την εύνοια του Θεού, και έχοντες την άνωθεν βοήθεια, και έχοντας ισχυρή και ασφαλή άγκυρα, την συνείδησή τους. Γι αυτό δεν είπε «δεν θα πέσουν σε συμφορές», αλλά «δεν θα σαλευτούν» (άρα μια σοβαρή αιτία για την δειλία που έχουμε σήμερα οι Έλληνες είναι ότι δεν είμαστε ελεήμονες). Είναι αδύνατον ψυχή που είναι πλούσια σε ελεημοσύνη να βυθιστεί στην αηδία των παθών (στα στρατόπεδα συγκέντρωσης περισσότερο επιβίωναν αυτοί που ενδιαφερόντουσαν και για τους άλλους παρά αυτοί που τους ενδιέφερε μόνο να επιβιώσουν οι ίδιοι).

«εἰς μνημόσυνον αἰώνιον ἔσται δίκαιος». Βλέπε πως αυτός (ο ελεήμων) διδάσκει και κατηχεί πολλούς όχι μόνο τον καιρό της ζωής του, αλλά και μετά τον θάνατό του (για παράδειγμα ο άγιος Παΐσιος πόσους δίδασκε όταν ζούσε και πόσους διδάσκει σήμερα !). Εκείνοι (οι δίκαιοι) δεν χρειάζονται τα εγκώμια των ανθρώπων, αλλά αυτοί που ζουν μέσα στην κακία έχουν ανάγκη να βλέπουν τα κατορθώματά  τους ώστε ν’ απαλλαγούν κάποτε από την κακία τους (πολλοί επηρεάστηκαν προς το καλύτερο βλέποντας την σειρά για τον άγιο Παΐσιο στην τηλεόραση). Ας τ’ ακούσουν αυτά εκείνοι που θέλουν ν’ αφήσουν αιώνιο το όνομά τους με οικοδομές και πύργους και ν’ ασχολούνται με αγαθά έργα.

«ἀπὸ ἀκοῆς πονηρᾶς οὐ φοβηθήσεται·». Και πάλι δεν λέει ότι δεν θα συναντήσει συμφορές, αλλά ότι δεν θα φοβηθεί. Είτε δει πόλεμο ερχόμενο, είτε σεισμό να καταστρέφει τις πόλεις, είτε ληστές να του κλέβουν τα πάντα, είτε βαρβάρους να εισβάλουν, είτε αρρώστια να απειλεί με θάνατο, είτε δικαστή θυμωμένο, είτε οτιδήποτε άλλο, δεν φοβάται. Διότι τοποθέτησε προ πολλού τον πλούτο του σε χώρο απαραβίαστο και όχι μόνο δεν τρέμει τον θάνατο που πλησιάζει, αλλά και επείγεται να φύγει γρήγορα απ’ αυτή την ζωή και να μεταβεί εκεί που είναι αυτά που κέρδισε … τίποτα λοιπόν δεν μπορεί να του δημιουργήσει φόβο.  

«ἑτοίμη ἡ καρδία αὐτοῦ ἐλπίζειν ἐπὶ Κύριον». Δεν υπάρχει τίποτα που να τον κλονίσει και να τον προσηλώσει στα παρόντα, αλλά ολόκληρος προς τον Θεό είναι υψωμένος, και περιμένει εκείνη την ελπίδα, και είναι για πάντα σταθερά στην προσδοκία αυτή στερεωμένος και σε τίποτα από τα παρόντα δεν αποχαυνώνεται και δεν αποσπάται. Διότι τέτοιες είναι οι φροντίδες των πραγμάτων, διχάζουν την διάνοια και διασπούν την γνώμη.

«ἐστήρικται ἡ καρδία αὐτοῦ, οὐ μὴ φοβηθῇ». Τι να φοβηθεί ο γυμνός που δεν δίνει σε κανένα ευκαιρία για λαβή ; (τότε οι παλαιστές γυμνοί αγωνιζόντουσαν. Δυστυχώς εμείς ξεχάσαμε ότι είμαστε παλαιστές). Τι να φοβηθεί αυτός που έχει το έλεος και την ευμένεια του Θεού ; και τίποτα δεν μπορεί να τον κλονίσει, ούτε ζημία χρημάτων, ούτε βλαβερές ενέργειες, ούτε συκοφαντίες. Επειδή όλες οι επιβουλές γίνονται για χρήματα και γύρω απ’ αυτά είναι όλη φροντίδα των ανθρώπων. «ἕως οὗ ἐπίδῃ ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ». Ποιος δε είναι εχθρός αυτού του ανθρώπου παρά οι πονηροί δαίμονες ;

«ἐσκόρπισεν, ἔδωκε τοῖς πένησιν· ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα». Εδώ θεωρεί ελεήμονα όχι εκείνον που δίνει από το περίσσευμά του, αλλά εκείνον που δίνει τα υπάρχοντά του, εκείνον που τα σκορπίζει χωρίς τσιγγουνιά … βλέπε πως χρησιμοποιεί άριστα τις λέξεις, δεν είπε «έδωσε», «διένειμε» αλλά είπε «σκόρπισε» δηλώνοντας ταυτόχρονα και την αφθονία αυτών που δίνει και ονομάζοντας σπόρο το πράγμα … Το να σκορπίζεις έτσι είναι πολύ καλύτερο από το να συλλέγεις. Σκορπίζονται χρήματα και συλλέγεται δικαιοσύνη, σκορπίζονται τα μη μένοντα και αποκτώνται τα μένοντα. Οι γεωργοί σκορπίζουν τον σπόρο και κάμνουν έξοδα και είναι αβέβαιο αν θα πάρουν και τα χρήματα που ξόδεψαν, ενώ εσύ τα βάζεις στα χέρια του Θεού (με την ελεημοσύνη) όπου δεν χάνεται τίποτα (φαίνεται τότε οι γεωργοί δεν έπαιρναν ούτε επιδοτήσεις ούτε αποζημιώσεις. Την Κυριακή η κόρη μου για να πάει με το ΚΤΕΛ στην Αθήνα αντί για 6 ώρες έκανε με τα μπλόκα 12 ώρες !).

 Κι αυτά μεν θα συμβούν στο μέλλον, ενώ στην παρούσα ζωή θ’ απολαύσεις πολλή ελευθερία. Με άνεση θα ζήσεις όλη σου την ζωή χωρίς να ταλαιπωριέσαι από τις φροντίδες των υλικών πραγμάτων, αλλά θα πετάει η ψυχή του από τις ελπίδες των μελλόντων. «τὸ κέρας αὐτοῦ ὑψωθήσεται ἐν δόξῃ». Διότι κανένας δεν είναι τόσο λαμπρός και ένδοξος, όπως ο ελεήμων (και στην παρούσα και στην μέλλουσα ζωή).

Κι αν θέλεις σύγκρινε αυτούς που σκορπίζουν τα χρήματά τους εδώ κι εκεί (εδώ βάλτε κι εμάς που χάσαμε χρήματα στο Χρηματιστήριο) με τον ελεήμονα. Τον ελεήμονα όλοι συνεχώς τον χειροκροτούν και τον θαυμάζουν, ενώ εκείνους για λίγο τους χειροκροτούν και στην συνέχεια όλοι τους κατηγορούν, ακόμα κι αυτοί που τούς έφαγαν τα χρήματα (θυμάστε τι έλεγε ο μακαρίτης ο Σημίτης ; «καλά να πάθουν, ας πρόσεχαν». Βέβαια τότε όλοι στα ΜΜΕ φώναζαν να παίξουμε στο Χρηματιστήριο) … τέτοια είναι η αρετή, επαινείται κι απ’ αυτούς που δεν την ασκούν, ενώ η κακία είναι μισητή και την κατηγορούν κι αυτοί που την ασκούν.  

«ἁμαρτωλὸς ὄψεται καὶ ὀργισθήσεται, τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ βρύξει καὶ τακήσεται». Τέτοια είναι η αρετή, μισητή και ενοχλητική για την κακία, επειδή είναι έλεγχος των κακών και κατηγορία της κακίας … δες αυτόν αν και λιώνει η διάνοιά του και δείχνει την οδύνη του με τα δόντια, δεν τολμάει να πει λέξη ενάντια στον άνθρωπο της αρετής, επειδή η κακία όση εξουσία και να πάρει είναι ευτελής και δειλή (οι Γερμανοί που έκαμναν τόσα εγκλήματα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης τσακιζόντουσαν να εξαφανιστούν όταν πλησίαζαν οι Σύμμαχοι, ούτε σκέψη δεν είχαν να πολεμήσουν, είχαν μόνο την αγωνία να εξαφανίσουν τα αποδεικτικά των εγκλημάτων τους) … ενώ η αρετή κι αν βρίσκεται σε έσχατη φτώχια, κι αν βρίσκεται στην φυλακή είναι λαμπρότερη από τους βασιλείς και απολαμβάνει πολύ άνεση (εμείς δεν τα ζούμε αυτά επειδή δεν έχουμε αρετή, σήμερα πιστοί άπιστοι έχουμε γίνει όλοι το ίδιο).   

Τι είναι αθλιότερο από τον άνθρωπο που ζει μέσα στην κακία, ο οποίος δαγκώνεται από την σκλαβιά του στα χρήματα και από τις επιτυχίες των άλλων και θεωρεί τιμωρία του την πρόοδο των άλλων (φθόνος) … τι σημαίνει  «ἐπιθυμία ἁμαρτωλοῦ ἀπολεῖται» ; επειδή αυτά που επιθυμεί είναι ρευστά και φεύγουν, και η επιθυμία μιμείται τα πράγματα, σβήνει και χάνεται, κι αν αυτά συμβαίνουν εδώ για τον αμαρτωλό, σκέψου πως θα είναι στην μέλλουσα ζωή.

Για να μη λοιπόν τα πάθουμε αυτά, ας αποφύγουμε αυτή την οδό και να βαδίζουμε για πάντα εκείνη την ασφαλή, την γεμάτη χαρά, την πλήρη από δόξα, που μας χαρίζει τον ουρανό, που μας παρέχει την εύνοια του Θεού, που μας μαθαίνει να φιλοσοφούμε, την γεμάτη τόσα αγαθά που δεν μπορούν να περιγραφούν με λόγια (αυτή την οδό βάδιζε και ο μεγάλος Έλληνας και Χριστιανός, ο «κοσμοκαλόγερος» Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης που κοιμήθηκε σαν σήμερα στις 3 Ιανουαρίου 1911).   

Οτιδήποτε μάς συμβαίνει είναι ευεργεσία από τον Θεό

 

 

Ο Μέγας Χρυσόστομος στην ομιλία του στον 110^ο ψαλμό λέει ότι καθένα από τα ορατά δημιουργήματα είναι ικανό να οδηγήσει τον άνθρωπο σε ευχαριστία, σε ύμνο, σε έπαινο, σε δοξολογία προς τον Θεό. Και το σκοτάδι και η μέρα, και η πείνα και η αφθονία, και η έρημος και αυτή που δεν κατοικείται, και η πλούσια και εύφορη, και η ζωή και ο θάνατος, και όλα τα ορώμενα μπορούν να διεγείρουν σ’ ευχαριστία αυτούς που τα εξετάζουν με πολλή προσοχή.

Προσέξτε ότι σ’ αυτά που αναφέρει ο Χρυσόστομος ότι θα μάς διεγείρουν σε ευχαριστία προς τον Θεό είναι και η πείνα και ο θάνατος. Μα και στην νεκρώσιμη ακολουθία λέει ένα τροπάριο «δεύτε τελευταίον ασπασμόν δώμεν αδελφοί τω θανόντι ευχαριστούντες Θεώ …», δηλαδή να ευχαριστήσουμε τον Θεό για τον θάνατο του ανθρώπου. 

Λέει ακόμα ο Χρυσόστομος ότι οι άνθρωποι άλλα κάμνουν όταν ευεργετούν και άλλα όταν μισούν και αποστρέφονται. Ο Θεός όμως όλα τα κάμνει ευεργετών. Λέει ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής «ο Θεός ου κολάζει», δηλαδή ο Θεός δεν ξέρει να τιμωρεί, ξέρει μόνο να ευεργετεί. Θα μάς πει ο Χρυσόστομος και η έξωση από τον παράδεισο, και ο θάνατος που μπήκε στην ζωή μας, και ο κατακλυσμός που έπνιξε τα πάντα και το πυρ που έκαψε τους Σοδομίτες ευεργεσίες του Θεού ήταν.  

Κοντολογίς, σύμφωνα με την Ορθόδοξη Πίστη μας τα πάντα, και τα καλά και τα «κακά» που έρχονται στην ζωή μας, είναι ευεργεσίες του Θεού. Προσέξτε την λέξη «έρχονται» που έγραψα, από μόνα τους δηλαδή, όχι να τα προκαλούμε εμείς. Οι αμαρτίες που κάμνουμε δεν είναι ευεργεσίες του Θεού, αν και κάποιες φορές ακόμα κι έτσι μας ευεργετεί, αφήνοντάς μας να πέσουμε για να ταπεινωθούμε. Δεν επιτελεί την αμαρτία ο Θεός, απλά παίρνει την χάρη του από πάνω μας και πέφτουμε.

Γιατί έβαλα την λέξη «κακά» σε εισαγωγικά ; επειδή το μόνο πραγματικά κακό είναι ότι μας χωρίζει από τον Θεό και αν και έχουμε βαπτιστεί Ορθόδοξοι Χριστιανοί αυτό δεν λέμε να το καταλάβουμε, κι επειδή είμαστε ανώριμοι πνευματικά μάς φαίνονται τρελά όλα αυτά. 

Λέει στην προς Ρωμαίους Επιστολή στο 2^ο Κεφάλαιο ο Απόστολος Παύλος «στην ψυχή αυτού που κάμνει το κακό θα υπάρχει θλίψη και στενοχώρια». Το ότι κάμνει το κακό είναι του ανθρώπου, δεν είναι του Θεού. Το ότι όμως έχει στην ψυχή του θλίψη και στενοχώρια είναι ευεργεσία του Θεού. Φαντάζεστε να κάμναμε το κακό και να είχαμε στην ψυχή μας χαρά και ειρήνη; Ποτέ δεν θα μετανοούσαμε και θα πηγαίναμε στον αιώνιο θάνατο.

Για να μη σας κουράζω θα πω μόνο ένα προσωπικό παράδειγμα και ένα παράδειγμα από ένα ντοκιμαντέρ. Όταν εργαζόμουν ως Ιατρικός Επισκέπτης ενώ ήθελα να πάω για Καθηγητής δεν με άφηνε η δειλία μου. Έβλεπα τους μαθητές όταν περνούσα έξω από σχολείο και τρόμαζα. Μάλιστα το 1994 ενώ με είχαν καλέσει για Αναπληρωτή από την δειλία μου αρνήθηκα. Το Σεπτέμβριο του 1995 έγινε ένα μπέρδεμα στην Φαρμακευτική Εταιρεία και με απέλυσαν. Και εκεί που σκεφτόμουν τι να κάνω, με ξανακάλεσαν για Αναπληρωτή και φυσικά, θέλοντας και μη, πήγα. Για μένα το «κακό» της απόλυσης ήταν μια μεγάλη ευεργεσία του Θεού.

Είδα σ’ ένα ντοκιμαντέρ πόσα ψυχολογικά προβλήματα και τύψεις είχαν σε όλη τους την ζωή 45 νέες γυναίκες στην Γαλλία που το 1943 αφέθηκαν να τις βιάζουν συχνά σε στρατόπεδο οι Γερμανοί χωρίς να προβάλουν  αντίσταση, για να μην χάσουν την ζωή τους. Μια που αντιστάθηκε την σάπισαν στο ξύλο και μετά αυτοκτόνησε.

Και μάλιστα έλεγε μια Γαλλίδα που τόλμησε να μιλήσει γι αυτά μετά από 60 χρόνια και προβλήθηκε το ντοκιμαντέρ από την δημόσια τηλεόραση της Γαλλίας το 2004, ότι «την ώρα που με βίαζαν εγώ με το μυαλό μου σκεφτόμουν ευχάριστα πράγματα, όπως την ζωή στο χωριό μου πριν τον πόλεμο και παρόμοια». Γιατί όμως είχαν ψυχολογικά προβλήματα και ένοιωθαν τύψεις αφού τις ανάγκαζαν οι Γερμανοί ;

Επειδή το σωστό ήταν αυτό που λέει κάπου ο Χρυσόστομος : «αν δεχθεί ο άνθρωπος απ’ αυτόν  που έχει την εξουσία μια παράνομη εντολή, όχι μόνο δεν θα συμφωνήσει, ούτε θα υπακούσει, αλλά θα προσπαθήσει να πείσει και αυτόν που δίνει την εντολή, να μην κάνει αυτό το κακό, ακόμα κι αν αυτό τού κοστίσει την ζωή του».

Αυτό εφάρμοσε η 15χρονη Ελένη από την Σινώπη του Πόντου κι επειδή αρνήθηκε να ικανοποιήσει τις ακόλαστες ορέξεις του Τούρκου Πασά την έσφαξε, τήν έβαλε σ’ ένα σακί και την πέταξε στην θάλασσα στις 1 Νοεμβρίου 1800. Να έχουμε τις πρεσβείες της !

Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 27)

 

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 111^ο ΨΑΛΜΟ (συνέχεια)

«δυνατὸν ἐν τῇ γῇ ἔσται τὸ σπέρμα αὐτοῦ». Σπέρμα συνηθίζει πολλές φορές η Γραφή να ονομάζει όχι αυτό που γεννιέται κατά φύση αλλά το κατά κοινωνία αρετής … είναι φανερό ότι δεν αναφέρεται στους Ιουδαίους αλλά στην Εκκλησία που είναι απόγονος αυτού κατά την κοινωνία της πίστεως. Διότι τέτοιοι είναι οι ενάρετοι και τα παιδιά εκείνων που φοβούνται τον Θεό.

Και γιατί είπε «ἐν τῇ γῇ» ; Για να δείξει ότι είναι ισχυροί και πριν από την αναχώρησή τους από την εδώ ζωή, και πριν την απολαβή των εκεί αγαθών. Διότι όπως προανέφερα η αρετή έχει μέσα της την αμοιβή και πριν από μέλλοντα έπαθλα … επειδή τίποτα δεν είναι δυνατότερο από την αρετή. Αυτή είναι και στερεότερη από την πέτρα και ισχυρότερη από το διαμάντι. Όπως και από την κακία τίποτα ευτελέστερο, ούτε ασθενέστερο, κι αν ακόμα περιβάλλεται κανείς από αμέτρητα χρήματα κι αν ακόμα έχει εξωτερικά πολλή δύναμη. Κι αν στην γη έχουν τόση δύναμη (οι ενάρετοι), σκέψου πόση θα έχουν στους ουρανούς (βλέπετε πόσο λάθος κριτήρια έχουμε που θεωρούμε δυνατούς τους πλούσιους κι αυτούς που έχουν την εξουσία; Μα αν ήταν έτσι θα μπορούσε μια Καρυστιανού να τα βάλει μαζί τους ;).  

«γενεὰ εὐθέων εὐλογηθήσεται». Δεν θα ευλογηθεί (επαινεθεί) από τους τυχόντες αλλά από τους συνετούς. Επειδή ούτε να την κατανοήσει δεν μπορεί κανείς από τους χαμαιζήλους ανθρώπους (που τους ενδιαφέρουν μόνο τα γήινα), αλλά θα την επαινέσουν και θα την θαυμάσουν αυτοί που δεν έχουν διεστραμμένη την διάνοια.

«δόξα καὶ πλοῦτος ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ». Εννοεί τον πλούτο των αγαθών έργων. Επειδή αυτός είναι αληθινός πλούτος, ενώ ο άλλος μόνο το όνομα του πλούτου έχει. Αλλά και αυτόν τον πλούτο να εννοεί κάποιος, ποιος ήταν πλουσιότερος από τους Αποστόλους που όλοι πουλούσαν κτήματα και σπίτια κι έφερναν τα χρήματα στα πόδια τους ; … κι αυτό είναι το αξιοθαύμαστο, με τόσο πλούτο στα πόδια τους, δεν τους εξουσίαζε (τους Αποστόλους) το πλήθος των χρημάτων. Αυτό μάλιστα είναι πλούτος, το να μην έχει κάποιος ανάγκη από πλούτο (λέει συχνά ο Γέροντας Γεώργιος Αλευράς ότι μόνο οι άγιοι μπορούν να χρησιμοποιούν σωστά τα χρήματα. Μακάρι και σήμερα να γινόταν αυτό όπως τότε με τους Αποστόλους).

«δόξα καὶ πλοῦτος ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ». Αφού είχαν την δόξα του Θεού (οι Απόστολοι) ακολουθούσε και ο πλούτος … τους υποδεχόντουσαν σαν αγγέλους του Θεού και φέρνοντας τα χρήματα τα τοποθετούσαν στα πόδια τους. Συνεπώς ήταν λαμπρότεροι ακόμα κι από τους βασιλιάδες αφού ακόμα και η σκιά τους και τα ρούχα τους επιτελούσαν τεράστια θαύματα.

«καὶ ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος». Εδώ αναφέρεται στην συνολική αρετή, την αρετή που αντιτίθεται στην αδικία, ή όπως είπε άλλος ερμηνευτής, εννοεί την φιλανθρωπία την ελεημοσύνη. Τέτοια είναι η δύναμη της ελεημοσύνης, αθάνατο πράγμα και άφθαρτο, και ποτέ δεν μπορεί να σβηστεί. Όλα τα άλλα τα ανθρώπινα (κάλλος σώματος, πλούτος, εξουσία, υγεία) συχνά εξαφανίζονται, ενώ ο καρπός της δικαιοσύνης ούτε από τον θάνατο δεν σβήνεται, αλλά μάλλον τότε γίνεται ασφαλέστερος (άρα μεταξύ μας να μην ευχόμαστε «πάνω απ’ όλα να έχουμε υγεία» αλλά «πάνω απ’ όλα να έχουμε φιλανθρωπία». Εξ άλλου στην Μέλλουσα Κρίση η φιλανθρωπία που δείξαμε θα είναι το κριτήριο που θα κριθούμε).

«ἐξανέτειλεν ἐν σκότει φῶς τοῖς εὐθέσιν». Περιγράφει τον μακαρισμό εκείνου που έχει φόβο Θεού … Τι σημαίνει « εν σκότει» ; Κι αν βρεθούν σε θλίψη, και στενοχώρια και πειρασμό και κινδύνους, αυτά ονομάζει σκότος, αμέσως θα τους φέρει πολλή χαρά όπως γινόταν με τον Παύλο, τους Τρεις Παίδες που περίμεναν να καούν στο καμίνι, τον Δανιήλ και όλους τους προφήτες … και αλληγορικά αν τα εξηγήσει κάποιος, εννοεί ότι επειδή οι άνθρωποι αφήνοντας τον ουρανό ζητούσαν Θεό πάνω στην γη, σαρκώθηκε από συγκατάβαση προς την ασθένειά τους για να τους οδηγήσει σε ύψος άπειρο (όπως λέμε στην Ορθοδοξία «ο Θεός έγινε άνθρωπος, για να κάνει τον άνθρωπο θεό»).   

«ἐλεήμων καὶ οἰκτίρμων καὶ δίκαιος Κύριος ο Θεός». Επειδή πολλοί από τους ενάρετους φαίνονται να έχουν πάθει πολλά κακά και πολλοί από τους πονηρούς έχουν απολαύσει πολλή άνεση, πού θα λάβει ο καθένας αυτό που του αξίζει, αν δεν υπάρχει ανάσταση, και άλλη ζωή και κρίση και ανταπόδοση ; Αυτό είναι και πολύ μεγάλη απόδειξη για την ανάσταση των νεκρών. Στην συνέχεια, επειδή μίλησε για δικαιοσύνη, φόβισε τον ακροατή ότι μέλλει να δώσει λόγο για τις αμαρτίες του, αμέσως δείχνει το φάρμακο λέγοντας «χρηστὸς ἀνὴρ ὁ οἰκτείρων καὶ κιχρῶν· οἰκονομήσει τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐν κρίσει».

Βλέπε με πόσα έπαθλα βραβεύει τον φιλάνθρωπο. Θα παραμένει για πάντα ο καρπός (η φιλανθρωπία του), θα απαλλαγεί από πειρασμούς, θα γίνει όπως τον Θεό που είναι οικτίρμων, θα συγχωρεθούν τα αμαρτήματά του. Αυτό σημαίνει «οἰκονομήσει τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐν κρίσει» δηλαδή, θα έχει υπεράσπιση (στην μέλλουσα κρίση), θα βρει απολογία, δεν θα καταδικαστεί τότε, επειδή η ελεημοσύνη θα του δώσει την καλή απολογία … γι αυτό φρόνιμο οικονόμο ονομάζει τον ελεήμονα, που με λίγα αγοράζει πολλά, που με χρήματα αγοράζει τον ουρανό, με ρούχα την βασιλεία, με ψωμί και νερό τα μέλλοντα αγαθά.

Τι θα μπορούσε να γίνει ίσο μ’ αυτή την οικονομία, όταν κανείς δίνει αυτά που χάνονται και διαλύονται και καταστρέφονται και λαμβάνει τα μελλοντικά και αμετακίνητα και δια μέσου εκείνων και την ασφάλεια της παρούσης ζωής ; … διότι αυτός που ρυθμίζει με ορθή κρίση τα πράγματά του είναι ελεήμων ενώ ο άλλος είναι άκαρπος και όχι καλός οικονόμος (μόνο τα χρήματα που τζάμπα έχασα στο ένα και στο άλλο όπως τότε στο χρηματιστήριο να αξιοποιούσα με φιλανθρωπία, θα ήμουν κι εγώ καλός οικονόμος).

 

Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 26)

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 110^ο ΨΑΛΜΟ (συνέχεια και τέλος)

 

«λύτρωσιν ἀπέστειλε τῷ λαῷ αὐτοῦ, ἐνετείλατο εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκην αὐτοῦ». Εδώ εννοεί την Καινή Διαθήκη, επειδή μίλησε για εντολή και νόμο (Παλαιά Διαθήκη) που παραβιάστηκε και προκάλεσε οργή … αλλ’ όμως όχι απλώς λύτρωση (δια του Χριστού) αλλά μετά την λύτρωση και νόμος για να παρουσιάσουμε τρόπο ζωής αντάξιο της χάριτος.

«ἅγιον καὶ φοβερὸν τὸ ὄνομα αὐτοῦ». Λέει τα λόγια αυτά ο Δαβίδ επειδή κατανόησε όλα που διακηρύσσουν την φροντίδα του Θεού, την πρόνοια, στην Παλαιά, στην Καινή, την μέσω των έργων, την μέσω των εντολών, την μέσω των θαυμάτων, την μέσω των τεραστίων, πλημυρισμένος από ενθουσιασμό και έκπληξη από την μεγαλοσύνη του, τελειώνει τον λόγο του με ύμνο … αν δε το όνομα (του Θεού) πόσο περισσότερο η ουσία ; … αν δε είναι άγιο, άγια χρειάζεται στόματα προς υμνολογία, άγια και καθαρά.  

«ἀρχὴ σοφίας φόβος Κυρίου». Επειδή είπε (ο Δαβίδ) τόσα και μεγάλα για τον Δεσπότη της οικουμένης, και κυριεύθηκε από τόση έκπληξη, προσθέτει στην συνέχεια αυτό ότι ο φοβούμενος αυτόν αποκτά όλη την σοφία και γίνεται συνετός. «σύνεσις δὲ ἀγαθὴ πᾶσι τοῖς ποιοῦσιν αὐτήν». Δεν αρκεί μόνο η πίστη, αν δεν υπάρχει και τρόπος ζωής που να είναι σε συμφωνία με την πίστη … σοφία δεν ονομάζει αυτήν στα λόγια, αλλά στον ορθό τρόπο ζωής. Ο φόβος του Θεού φονεύει την πονηρία, φυτεύει την αρετή, προετοιμάζει την περιφρόνηση των παρόντων και την ανύψωση της ψυχής προς τα επουράνια … είπε σύνεση αγαθή επειδή υπάρχει και σύνεση πονηρή (δεν λέμε «για το κακό του κόβει, αλλά όχι για κάτι καλό»).

«ἡ αἴνεσις αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος». Διότι είναι αθάνατος ο Θεός και είναι καθ’ εαυτόν άξιος πολύ μεγάλης δοξολογίας. Άξιος δοξολογίας και όταν κατανοήσεις την μεγαλοσύνη του και όλα τα άλλα. Άξιος και εξ αιτίας των έργων του, όταν διαπιστώσεις την σοφία του μέσα από τα δημιουργήματά του. Αυτά τα λέει (ο Δαβίδ) για να προτρέψει σε ευχαριστία και να δείξει ότι δεν αξίζουν καμία συγχώρεση αυτοί που δυσανασχετούν για όσα έγιναν (άρα δεν κάνουμε καλά όσοι γκρινιάζουμε συνέχεια, επειδή οτιδήποτε μα οτιδήποτε μάς τυχαίνει ακόμα κι από φταίξιμο δικό μας, είναι ευεργεσία από τον Θεό κι ας μην μπορούμε τώρα να το καταλάβουμε).

  ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 111^ο ΨΑΛΜΟ

«ΜΑΚΑΡΙΟΣ ἀνὴρ ὁ φοβούμενος τὸν Κύριον». Πολύ μου φαίνεται ότι το τέλος του προηγούμενου ψαλμού συνδέεται στενά με την αρχή αυτού του ψαλμού και σαν να είναι ένα σώμα. Και στα δύο με άλλα λόγια αλλά με τα ίδια νοήματα διδάσκει τον φόβο του Θεού. Εκεί ονόμασε σοφό αυτόν που έχει τον φόβο του Θεού, εδώ τον ονομάζει μακάριο. Και πράγματι όλα τ’ άλλα είναι ματαιότητα και σκιά, ο πλούτος, η εξουσία, η ωραιότητα του σώματος, τα πολλά χρήματα … και όπως πριν για να δείξει ότι πρέπει να συνοδεύεται και από ορθό τρόπο ζωής πρόσθεσε «σύνεσις δὲ ἀγαθὴ πᾶσι τοῖς ποιοῦσιν αὐτήν», έτσι κι εδώ προσθέτει «ἐν ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ θελήσει σφόδρα».

Και δεν είπε «ποιήσει» αλλά «θελήσει» επιζητώντας κάτι παραπάνω. Το να εκτελεί τις εντολές με προθυμία, το να είναι σφοδροί εραστές αυτών, το ν’ αδημονεί να τις εφαρμόσει, το να τις αγαπά όχι για τον μισθό που θα πάρει αλλά για τον Θεό που τις όρισε, το ν’ ασκεί με ηδονή την αρετή, όχι για τον φόβο της κόλασης ούτε για την υπόσχεση της βασιλείας, αλλά για τον νομοθετήσαντα (δηλαδή όταν εφαρμόζουμε τις εντολές υποχρεωτικά απλώς είμαστε «ξενέρωτοι» όπως και μας κατηγορούν συχνά οι εκτός της Εκκλησίας) … τα ίδια επιζητεί και ο Παύλος όταν λέει, με όση επιθυμία επιδιώκατε την κακία, αν και δεν έχει καμιά αμοιβή αλλά μάλλον κόλαση και τιμωρία, με τόση επιθυμία να επιδιώκετε την αρετή.

Ο έρωτας προς τον νομοθέτη κάμνει τον νόμο ευχάριστο, κι ας φαίνεται ότι έχει κάποια δυσκολία … αν εκείνα (τις ταλαιπωρίες για την αμαρτία) δέχονται με ευχαρίστηση, πως πολύ περισσότερο τις εντολές του Θεού, τις σωτηριώδεις και γεμάτες δόξα, και μας παρέχουν πολλή φιλοσοφία, και κάμνουν την ψυχή καλύτερη, πρέπει να δέχονται με πολλή ευχαρίστηση και να νομίζουν ότι δεν υπάρχει τίποτα δύσκολο σ’ αυτές ; Συνήθως η δυσκολία προέρχεται όχι από την φύση των εντολών, αλλά από την αδιαφορία των πολλών (το ίδιο ισχύει και στο σχολείο, οι μαθητές που αδιαφορούν για τα μαθήματα ισχυρίζονται ότι είναι δύσκολα).

Και για να μάθεις πως έτσι είναι τα πράγματα και η νωθρότητα των πολλών και τα εύκολα τα κάμνει δύσκολα, ενώ η προθυμία κάμνει και τα δύσκολα εύκολα, σκέψου ότι ενώ απολάμβαναν το μάννα οι Ιουδαίοι δυσανασχετούσαν κι ευχόντουσαν να πεθάνουν, ενώ ο Παύλος ενώ πάλευε με την πείνα χαιρόταν και σκιρτούσε … η αρετή και πριν από τα μέλλοντα αγαθά έχει μέσα της τις αμοιβές. Επειδή όταν δεν μοιχεύεις ούτε φονεύεις σκέψου πόση ηδονή απολαμβάνεις, αφού δεν ελέγχεσαι από την συνείδησή σου, ούτε ντρέπεσαι τους δικούς σου και τους βλέπεις όλους με καθαρά μάτια. Δεν είναι έτσι ο μοιχός, αλλά τρέμει και φοβάται όλους ακόμα και την σκιά του (γι αυτό είμαστε σήμερα τόσο φοβισμένοι οι Έλληνες, επειδή από την απροσεξία μας στην καρδιά είμαστε μοιχοί). Παρόμοια ο πλεονέκτης και ο φθονερός.  

Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 25)

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 110^ο ΨΑΛΜΟ (συνέχεια)

«ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος». Αυτό θέλει να πει ο προφήτης. Ούτε εσύ ο αδικούμενος ν’ απελπιστείς αν φύγεις από την ζωή χωρίς να βρεις το δίκιο σου, επειδή θα έχεις μετά (στην αιωνιότητα) τις αμοιβές των κόπων σου. Ούτε εσύ που αδικείς και αρπάζεις να χαρείς επειδή έφυγες ειρηνικά από την ζωή, επειδή μετά θα λογοδοτήσεις και θα έχεις τις αμοιβές της κακίας σου. Επειδή υπάρχει Θεός που μένει στον αιώνα και η δικαιοσύνη του είναι αιώνια.

«μνείαν ἐποιήσατο τῶν θαυμασίων αὐτοῦ». Αυτό σημαίνει ότι ο Θεός δεν σταμάτησε να θαυματουργεί συνεχώς. Σε κάθε γενιά επιτελεί θαύματα ώστε να διεγείρει τους πνευματικά παχυτέρους, επειδή οι πνευματικά υψηλοί και φιλόσοφοι δεν τα χρειάζονται (στην συνέχεια ο Χρυσόστομος ξεκινάει από το θαύμα της φύσης και αναφέρει θαύματα σε όλη την Γραφή προ και μετά Χριστού).  

Πολλά ακόμα θαύματα θα μπορούσε να δει κανείς και στην οικία και στις πόλεις … πόσα (θαύματα) συνέβησαν την εποχή του Ιουλιανού (του Παραβάτη) που ξεπέρασε όλους στην ασέβεια, με τους διωγμούς που εξαπολύθηκαν εναντίον της Εκκλησίας ; (στην συνέχεια αναφέρει ο Χρυσόστομος πολλά θαύματα που έγιναν στην εποχή του όπως την καταστροφή του ιερού του Απόλλωνα, την μετάθεση του σκηνώματος του αγίου Βαβύλα, πείνα, ξηρασία, έναν ναό που ενώ τον κατέστρεψε ο Θεός επιχείρησαν να τον ξανακτίσουν οι Ιουδαίοι και βγήκε φωτιά από τα θεμέλια και σταμάτησαν και άλλα πολλά).

«ἐλεήμων καὶ οἰκτίρμων ὁ Κύριος· τροφὴν ἔδωκε τοῖς φοβουμένοις αὐτόν». Γιατί εδώ ανέφερε εκείνους που τον φοβούνται ; Επειδή δεν τρέφει μόνο αυτούς. Εδώ μου φαίνεται μιλάει όχι για την σωματική αλλά για την τροφή της ψυχής … αυτή λοιπόν λέει την τροφή, την οποία έδωσε κυρίως σ’ αυτούς που τον φοβούνται, την διδασκαλία με τον λόγο, την παίδευση, όλη την φιλοσοφία.

«μνησθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκης αὐτοῦ». Πάλι καταστέλλοντας την ανοησία των Ιουδαίων και κόβοντας την αλαζονεία τους, και δείχνοντας ότι τα αγαθά που απόλαυσαν δεν τα απόλαυσαν για την αξία τους αλλά για την φιλία προς τους πατέρες τους και τις συμφωνίες που είχε κάνει μ’ εκείνους (Ο μακαριστός Γέροντας Ιωσήφ Βατοπαιδινός, τον οποίο είχα την τύχη να γνωρίσω, μας έλεγε συχνά ότι ο Θεός θα δοξάσει την Ελλάδα όχι επειδή το αξίζουμε σήμερα οι Έλληνες, αλλά επειδή το περισσότερο αίμα που χύθηκε για την πίστη στον Χριστό ήταν ελληνικό).

«ἰσχὺν ἔργων αὐτοῦ ἀνήγγειλε τῷ λαῷ αὐτοῦ τοῦ δοῦναι αὐτοῖς κληρονομίαν ἐθνῶν». Επέδειξε την δύναμη αυτού όχι απλώς διώχνοντας τα έθνη από την Παλαιστίνη, αλλά με τέτοιο τρόπο ώστε να καταλάβουν  όλοι ότι το κτύπημα ήταν θεόσταλτο, και ότι αυτός (ο Θεός) κανόνιζε το αποτέλεσμα των μαχών. (και τους Τούρκους που «έχουν τα κόλλυβα στο ζωνάρι τους» όπως έλεγε ο άγιος Παΐσιος και κοντεύει η ώρα να τους εξαφανίσει ο Θεός δεν θα το κάνει επειδή είναι άδικος, αλλά επειδή κοντεύει η ώρα να συμπληρωθεί το όριο των αμαρτιών τους). Δεν τους δίδασκε μόνο με λόγια αλλά και μέσα από τα πράγματα, από τα παπούτσια, τα ρούχα, μέχρι την ειρήνη και τους πολέμους και την γεωργία και τις βροχές, όλα ανακήρυτταν τον Κύριο και κατένυσσαν  την πεπωρωμένη καρδιά τους.

«ἔργα χειρῶν αὐτοῦ ἀλήθεια καὶ κρίσις». Όλα τα έργα του Θεού «ἀλήθεια καὶ κρίσις». Κρίσις είναι η δικαιοσύνη και αλήθεια η φιλανθρωπία του Θεού. Αυτό που λέει εδώ σημαίνει ότι ο Θεός σε όλα τα έργα ανέμιξε την δικαιοσύνη με την φιλανθρωπία. Επειδή αν χρησιμοποιούσε μόνο την δικαιοσύνη θα καταστρεφόντουσαν τα πάντα. Αν χρησιμοποιούσε μόνο την φιλανθρωπία οι περισσότεροι θα γινόντουσαν πιο ράθυμοι. Γι αυτό και τα δύο χρησιμοποιεί ο Θεός για την διόρθωση των ανθρώπων.

«πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτοῦ». Αφού έδειξε (ο Δαβίδ) την σοφία του Θεού μέσα στην ποικίλη δημιουργία, έρχεται στις εντολές του Θεού για να δείξει ότι και μ’ αυτές διόρθωσε το γένος των ανθρώπων. Γι αυτό λέει «πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτού, ἐστηριγμέναι εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, πεποιημέναι ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι». Με το «πᾶσαι» δηλώνει ένα μεγάλο πλήθος εντολών.

Εντολές είναι της κτίσης, ο ήλιος, η σελήνη, η μέρα και η νύχτα, τ’ αστέρια … εντολές είναι που δόθηκαν από την αρχή στην φύση μας όταν έπλαθε τον άνθρωπο (η συνείδηση), εντολές είναι και οι γραπτές κι αν κάποιες καταργήθηκαν (στην Καινή Διαθήκη), μεταβλήθηκαν προς το καλύτερο όπως εκείνος που δεν βλέπει με ακόλαστα μάτια, θα σταθεί μακρύτερα από την μοιχεία.      

«πεποιημέναι ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι». Τι σημαίνει «ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι» ; Τίποτα στις εντολές του Θεού, λέει, δεν είναι παράλογο, ούτε στραβό, ούτε ασαφές, ούτε για χάρη κάποιων ή για εκδίκηση άλλων, αλλά όλες είναι προς το συμφέρον και την ωφέλεια των ανθρώπων. Οι νόμοι του Θεού δεν είναι όπως οι ανθρώπινοι νόμοι που έχουν πολύ το πρόσκαιρο, πολύ το ασαφές, πολύ το ανθρώπινο. Επειδή πολλοί νόμοι πολλές φορές ορίστηκαν για να ικανοποιήσουν ανθρώπινα πάθη.

Επειδή ορίζουν νόμους είτε για να πολεμήσουν κάποιους είτε για να ικανοποιήσουν τους φίλους τους. Δεν είναι όμως τέτοιοι οι νόμοι του Θεού, αλλά παραμένουν λαμπρότεροι από τον ήλιο, επειδή αποσκοπούν στο συμφέρον των νομοθετουμένων, και για να τους οδηγήσουν στην αρετή και προς την αλήθεια των πραγμάτων, και όχι σε ψεύτικα πράγματα, εννοώ τον πλούτο και την εξουσία, επειδή αυτά είναι ψεύτικα ενώ τα του Θεού είναι αληθινά.

Δεν αποσκοπούν οι νόμοι του Θεού στο πως θα γίνουν πλουσιότεροι οι άνθρωποι, ούτε στο πως θα πετύχουν στην παρούσα ζωή, αλλά στο πως θ’ απολαύσουν τα μέλλοντα αγαθά. Όλοι οι νόμοι του Θεού αναφέρονται στα αληθινά και σωστά πράγματα και δεν έχουν τίποτα το διεστραμμένο.

«πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτού». Τι σημαίνει «πισταὶ» ; Βέβαιες, αμετακίνητες. Επειδή αν τις παραβούν, ακολουθούν οι τιμωρίες κι αυτές μένουν απαρασάλευτες. Αν τις παραβούν οι άνθρωποι ο Θεός τιμωρεί τις παραβάσεις. Μη λοιπόν λες ότι τα λόγια αυτά είναι απειλές ή ότι είναι υπερβολικά. Κανείς δεν ορίζει νόμους μόνο για απειλή αλλά και για σωφρονισμό. Αν δεν πιστεύεις πολύ από τα μελλοντικά, πάρε απόδειξη από τα γεγονότα του παρελθόντος.

Ο κατακλυσμός που έγινε την εποχή του Νώε, η πυρπόληση των Σοδόμων, η καταστροφή του Φαραώ, η πανωλεθρία των Ιουδαίων (μάλλον εννοεί το 70 μΧ από τον Τίτο), οι αιχμαλωσίες και οι πόλεμοι, ήταν απειλές ή πραγματικά γεγονότα ; Αν αυτά έγιναν επειδή παραβήκαν τον νόμο του τύπου (Παλαιά Διαθήκη) πολύ περισσότερο θα γίνουν αυτά που αναφέρονται στον νόμο της αλήθειας (Καινή Διαθήκη) καθ’ όσον και μεγαλύτερη ήταν η πονηριά αυτών που τα τόλμησαν μετά από τόση διδασκαλία και διόρθωση.

Οι νόμοι του Θεού και οι νόμοι των ανθρώπων σύμφωνα με τον Χρυσόστομο

 

 

Ο Μέγας Χρυσόστομος στην ομιλία του στον 110^ο ψαλμό σχολιάζοντας την φράση «πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτού, ἐστηριγμέναι εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, πεποιημέναι ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι» έκανε σύγκριση των εντολών του Θεού με τις εντολές των ανθρώπων. Επειδή σήμερα στην Ελλάδα πολλοί νόμοι είναι άδικοι σημείωσα αυτά που είπε.

«πεποιημέναι ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι». Τι σημαίνει «ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι» ; Τίποτα στις εντολές του Θεού, λέει, δεν είναι παράλογο, ούτε στραβό, ούτε ασαφές, ούτε για χάρη κάποιων ή για εκδίκηση άλλων, αλλά όλες είναι προς το συμφέρον και την ωφέλεια των ανθρώπων. Οι νόμοι του Θεού δεν είναι όπως οι ανθρώπινοι νόμοι που έχουν πολύ το πρόσκαιρο, πολύ το ασαφές, πολύ το ανθρώπινο. Επειδή πολλοί νόμοι πολλές φορές ορίστηκαν για να ικανοποιήσουν ανθρώπινα πάθη.

Επειδή ορίζουν νόμους είτε για να πολεμήσουν κάποιους είτε για να ικανοποιήσουν τους φίλους τους. Δεν είναι όμως τέτοιοι οι νόμοι του Θεού, αλλά παραμένουν λαμπρότεροι από τον ήλιο, επειδή αποσκοπούν στο συμφέρον των νομοθετουμένων, και για να τους οδηγήσουν στην αρετή και προς την αλήθεια των πραγμάτων, και όχι σε ψεύτικα πράγματα, εννοώ τον πλούτο και την εξουσία, επειδή αυτά είναι ψεύτικα ενώ τα του Θεού είναι αληθινά.

Δεν αποσκοπούν οι νόμοι του Θεού στο πως θα γίνουν πλουσιότεροι οι άνθρωποι, ούτε στο πως θα πετύχουν στην παρούσα ζωή, αλλά στο πως θ’ απολαύσουν τα μέλλοντα αγαθά. Όλοι οι νόμοι του Θεού αναφέρονται στα αληθινά και σωστά πράγματα και δεν έχουν τίποτα το διεστραμμένο.

«πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτού». Τι σημαίνει «πισταὶ» ; Βέβαιες, αμετακίνητες. Επειδή αν τις παραβούν, ακολουθούν οι τιμωρίες κι αυτές μένουν απαρασάλευτες. Αν τις παραβούν οι άνθρωποι ο Θεός τιμωρεί τις παραβάσεις. Μη λοιπόν λες ότι τα λόγια αυτά είναι απειλές ή ότι είναι υπερβολικά. Κανείς δεν ορίζει νόμους μόνο για απειλή αλλά και για σωφρονισμό. Αν δεν πιστεύεις πολύ από τα μελλοντικά, πάρε απόδειξη από τα γεγονότα του παρελθόντος.

Ο κατακλυσμός που έγινε την εποχή του Νώε, η πυρπόληση των Σοδόμων, η καταστροφή του Φαραώ, η πανωλεθρία των Ιουδαίων (μάλλον εννοεί το 70 μΧ από τον Τίτο), οι αιχμαλωσίες και οι πόλεμοι, ήταν απειλές ή πραγματικά γεγονότα ; Αν αυτά έγιναν επειδή παραβήκαν τον νόμο του τύπου (Παλαιά Διαθήκη) πολύ περισσότερο θα γίνουν αυτά που αναφέρονται στον νόμο της αλήθειας (Καινή Διαθήκη) καθ’ όσον και μεγαλύτερη ήταν η πονηριά αυτών που τα τόλμησαν μετά από τόση διδασκαλία και διόρθωση.

Με την ευκαιρία αυτή επιτρέψτε μου να παραθέσω και κάποια λόγια του αγίου Νεκταρίου από το βιβλίο του «Χριστιανική ηθική» και σκεφθείτε μόνοι σας πόσο κοντά ή μακριά στα λόγια των αγίων είναι τόσοι νόμοι που ορίστηκαν στην Ελλάδα, όπως ο νόμος περί ευθύνης Υπουργών, υποχρεωτικός εμβολιασμός για τον Covid, Συμφωνία των Πρεσπών, γάμος ομοφυλόφιλων, ταυτότητες, προσωπικοί αριθμοί, και τόσοι νόμοι που είναι ευνοϊκοί για τους ισχυρούς και άδικοι για τους απλούς πολίτες.

Γράφει λοιπόν ο άγιος στην σελίδα 66 του βιβλίου : «Οποιοσδήποτε νόμος για να έχει κύρος πρέπει να υποστηρίζεται από την αγιότητα, την δικαιοσύνη και την δύναμη του νομοθέτη. Αν ένας νόμος δεν έχει κύρος, αγιότητα δικαιοσύνη και δύναμη, δεν μπορεί να πετύχει την εφαρμογή του και σταδιακά χάνει την σημασία του. Το κύρος του νόμου μπορεί να υποστηριχθεί και μόνο από την δύναμη, χωρίς την αγιότητα και την δικαιοσύνη, αλλά τότε αυτός ο νόμος είναι άδικος και τυραννικός (ας τ’ ακούσουν αυτό οι «Δημοκράτες» κ. Μητσοτάκης, κ. Τσίπρας και οι υπόλοιποι).

Εκτός από την αγιότητα, την δικαιοσύνη και την δύναμη το κύρος κάθε νόμου πρέπει να στηρίζεται και πάνω στην αγάπη, ώστε ο νόμος να μην προκαλεί μόνο τον σεβασμό και τον θαυμασμό μας, αλλά και την ευγνωμοσύνη και την εμπιστοσύνη μας. Το κύρος κάθε αρχής και εξουσίας στην ανθρώπινη κοινωνία προέρχεται από τον Θεό».

Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 24) ΟΤΙ ΜΑΣ ΤΥΧΑΙΝΕΙ ΕΙΝΑΙ ΕΥΕΡΓΕΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 110^ο ΨΑΛΜΟ (συνέχεια)

«ἐξεζητημένα εἰς πάντα τὰ θελήματα αὐτοῦ». Όλα τα έργα του (και ο άνθρωπος) είναι παρασκευασμένα, ολοκληρωμένα, κατασκευασμένα, πεπληρωμένα, ικανά να εκτελούν τα θελήματά του, όχι ατελή, ούτε ανίκανα να φέρνουν εις πέρας τα προστάγματά του (άρα όταν το καλούν οι περιστάσεις να γίνουμε ήρωες και δεν γινόμαστε, φταίμε εμείς και μόνο εμείς. Είδα σ’ ένα ντοκιμαντέρ, η μεγάλη ηρωίδα της Εθνικής Αντίστασης Λέλα Καραγιάννη δεν φανταζόταν ποτέ ότι θα γίνει τόσο μεγάλη, αλλά πήγε ένας Άγγλος στρατιώτης και την παρακάλεσε να τον κρύψει. Τι να έκανε, να άφηνε να τον πιάσουν οι Γερμανοί ; Έ μετά, το ένα έφερε το άλλο).

Όλη η φύση ενεργεί όπως θέλησε ο Θεός (νόμοι της φύσης) και όποτε θέλει μεταβάλλει ο Θεός την ενέργειά της (θαύματα) για να μάθουν οι πολλοί ανόητοι που θεοποιούν την φύση ότι δεν σέρνεται η φύση από τους νόμους της, αλλά τα πάντα η θέληση του Θεού επιτρέπει και παραχωρεί. Διότι αυτή η θέληση είναι που δημιούργησε την φύση και ρυθμίζει τα πάντα όπως θέλει (είτε επιτρέπει στους νόμους να λειτουργούν είτε όχι. Λέγαμε οι Χημικοί πριν χρόνια ότι αν συνεχιστεί η καταστροφή στο περιβάλλον με τέτοιους ρυθμούς σε 100 χρόνια δεν θα υπάρχει ζωή πάνω στην γη. Αυτό όμως όπως και οτιδήποτε άλλο θα γίνει μόνο αν το επιτρέψει η θέληση του Δημιουργού που μπορεί να μεταβάλλει τους νόμους της φύσης κατά το δοκούν).  

«ἐξεζητημένα εἰς πάντα τὰ θελήματα αὐτοῦ». Το θέλημά του από την αρχή γι αυτό τον σκοπό τα κατεσκεύασε (την φύση) ώστε με το μέγεθος, το κάλλος, την θέση, την ενέργεια, την υπηρεσία και όλα τ’ άλλα ανακινώντας την ψυχή του θεατή και ξυπνώντας την διάνοια στο ν’ αναζητήσει τον δημιουργό και αριστοτέχνη Θεό και να προσκυνήσει αυτόν που τα έφτιαξε (ο Αβραάμ βλέποντας την ομορφιά του έναστρου ουρανού ξεπέρασε την πίστη των ειδώλων και αναρωτήθηκε για τον αληθινό Θεό. Δυστυχώς σήμερα ένας τεράστιος αριθμός ανθρώπων που ζουν στις μεγάλες πόλεις δεν μπορούν από τα πολλά φώτα να δουν την ομορφιά του έναστρου ουρανού).

Δεν μας οδηγούν τα κτίσματα μόνο στην θεογνωσία αλλά μας παρέχουν και σπουδαία διδασκαλία για τον τρόπο ζωής μας. (από τα παραδείγματα που λέει ο Χρυσόστομος θα αναφέρω μόνο ένα) όταν δει το αμπέλι τον χειμώνα να είναι γυμνό από φύλλα και έλικες και σταφύλια, όπως τα ξερά οστά, και στην συνέχεια ερχομένης της άνοιξης ν’ αποκτά όλη την ομορφιά του, θα μπορέσει να φιλοσοφήσει (άνθρωπος) και για την ανάσταση του δικού του σώματος.

Την αγάπη προς τους κόπους θα την γνωρίσει από το μυρμήγκι, και την αγάπη για το ωραίο από την μέλισσα και το κοινωνικόν (ακόμα και μόνο το κοινωνικόν δηλαδή η σπλαχνική σχέση με τους άλλους αρκεί για να σωθούμε, ο Ιούδας όμως δεν το είχε ούτε αυτό και μη νομίζετε ότι είναι τόσο δύσκολο να γίνουμε σαν τον Ιούδα σε τόσες παγίδες που έχουμε πιαστεί σήμερα) … η μέλισσα θα σε διδάξει να μη θαυμάζεις το κάλλος των σωμάτων όταν δεν υπάρχει ψυχική ομορφιά, ούτε να περιφρονείς αυτούς που έχουν άσχημα σώματα όταν η ψυχή τους είναι στολισμένη με αρετές … όταν τα άλογα ζώα δεν ανησυχούν για την τροφή τους, ποια απολογία θα έχεις εσύ που δεν δείχνεις για τα παρόντα ούτε τόση περιφρόνηση όση τα πουλιά ;

«ἐξομολόγησις καὶ μεγαλοπρέπεια τὸ ἔργον αὐτοῦ». Κάθε έργο του Θεού. «ἐξομολόγησις» δηλαδή ευχαριστία και δόξα. Διότι καθένα από τα ορατά δημιουργήματα είναι ικανό να οδηγήσει τον θεατή σε ευχαριστία, σε ύμνο, σε έπαινο σε δοξολογία. Και το σκοτάδι και η μέρα, και η πείνα και η αφθονία, και η έρημος και αυτή που δεν κατοικείται, και η πλούσια και εύφορη, και η ζωή και ο θάνατος, και όλα τα ορώμενα μπορούν να διεγείρουν σ’ ευχαριστία (προς τον Θεό) αυτούς που τα εξετάζουν με πολλή προσοχή (δηλαδή γίνεται να είσαι μέσα στο Άουσβιτς και να πλημυρίζεις από ευχαριστία προς τον Θεό ; Σύμφωνα με τον Χρυσόστομο όχι μόνο γίνεται, αλλά αυτό ήταν το φυσιολογικό).

Οι άνθρωποι άλλα κάμνουν όταν ευεργετούν και άλλα όταν μισούν και αποστρέφονται. Ο Θεός όμως όλα τα κάμνει ευεργετών. Και ο κατακλυσμός και το πυρ που έκαψε τα Σόδομα ευεργεσίες του Θεού ήταν, όπως οι πατέρες όχι μόνο όταν φροντίζουν τα παιδιά τους αλλά και όταν τα τιμωρούν δεν είναι λιγότερο πατέρες (βλέπετε πόσο ανόητοι είμαστε όταν ανησυχούμε μη μας τύχει το ένα ή το άλλο, αφού ότι και να μας τύχει είναι ευεργεσία του Θεού).

«ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος». Αυτό νομίζω το λέει γι αυτούς που σκανδαλίζονται από τα βάσανα που ξαφνικά πέφτουν πάνω τους και σαν να τους λέει μην παραξενεύεστε βλέποντας να συκοφαντούνται άνθρωποι, να ταλαιπωρούνται, να υποφέρουν αν και είναι σπουδαίοι (όπως ο άγιος Νεκτάριος, ο παπα Αντώνης της Κιβωτού του Κόσμου, τώρα ο Τυχικός στην Κύπρο ή ακόμα και οι ίδιοι μας όταν μας τυχαίνουν ταλαιπωρίες).

Επειδή υπάρχει αμερόληπτο δικαστήριο (του Θεού), υπάρχει απόφαση καθαρή που αποδίδει στον καθένα αυτό που του αξίζει. Αν εσύ επιζητείς εδώ και τώρα να κρίνει ο Θεός, πρόσεχε μήπως βγει πρώτα εναντίον σου η καταδικαστική απόφαση (άρα ότι βάσανα και νάρχονται στην ζωή μας να μην εκπληττόμαστε και λυγίζουμε επειδή σίγουρα για εμάς είναι ευεργεσία από τον Θεό. Η καημένη η Πηνελόπη Δέλτα όταν στις 27 Απριλίου 1941 έμπαιναν οι Γερμανοί στην Αθήνα αυτοκτόνησε).  

Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 23) ΝΑ ΤΙ ΛΕΕΙ Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 110^ο ΨΑΛΜΟ

    «ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΟΜΑΙ σοι, Κύριε, ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου». Τι σημαίνει «ἐν ὅλῃ» ; Με όλη την προθυμία, με όλη την προσοχή, απαλλαγμένος απ’ όλες τις βιοτικές φροντίδες, με τον νου υψωμένο στον ουρανό και την ψυχή ελεύθερη από τα δεσμά του σώματος. «Εν καρδία», όχι απλώς με λόγια, ούτε μόνο με την γλώσσα και το στόμα, αλλά και με την διάνοια.  

Στην ευχαριστία προς τον Θεό ξόδευε όλο τον χρόνο του (ο Δαβίδ) και για τις ευεργεσίες που έγιναν προς αυτόν και προς τους άλλους. Τίποτε άλλο δεν θέλει τόσο ο Θεός όσο αυτό. Αυτό είναι θυσία, αυτό προσφορά, αυτό απόδειξη ευγνώμονος ψυχής, αυτό πληγή κατά του διαβόλου. Απ’ αυτό δοξάστηκε ο Ιώβ … αυτό είναι κυρίως δείγμα καλοπροαίρετης ψυχής, το να ευγνωμονεί τον Θεό τις ώρες των θλίψεων και των δυσκολιών (καταλάβατε λοιπόν γιατί σήμερα τόσα πολλά θέλουν να μας κλέψουν λίγο χρόνο ; για να ξεχάσουμε τον Θεό).

Για να δείξει ότι αυτοί που δεν ενεργούν έτσι δεν φταίνε αυτά που τους συμβαίνουν αλλά η διεστραμμένη γνώμη τους πρόσθεσε «ἐν βουλῇ εὐθέων καὶ συναγωγῇ.  μεγάλα τὰ ἔργα Κυρίου». Τα έργα του Θεού πάντα είναι μεγάλα αλλά χρειάζεται ειλικρίνεια και καθαρότητα ψυχής για να τα δει ο άνθρωπος. Επειδή και ο ήλιος είναι λαμπρός αλλά όχι γι αυτούς που έχουν άρρωστα μάτια.

Όταν δεις κάποιον να κατηγορεί τα έργα του Θεού όχι μόνο να μη δίνεις σημασία στα λόγια του, αλλά να καταλαβαίνεις πόσο άρρωστος είναι. Όπως κι εκείνος που λέει ότι είναι σκοτεινός ο ήλιος δείχνει απλά ότι πάσχει στην όραση κι εκείνος που λέει ότι είναι πικρό το μέλι πάσχει στην γεύση … αν ένας έχει ψυχή ειλικρινή και όχι διεστραμμένη κι αυτά που θεωρούνται βάσανα θα έμενε έκπληκτος από την ωφέλεια που έχουν. Κι αφήνοντας άλλα βάσανα ας ασχοληθούμε μόνο με τον θάνατο, την αρρώστια, την φτώχια και τα παρόμοια. Αν ένας έχει ειλικρινή καρδιά κι αυτά θα τα αποδεχθεί και θα θαυμάσει.

Αν και εξ αιτίας της αμαρτίας μπήκε ο θάνατος στην ζωή μας, αλλ’ όμως είναι τόση η αφθονία της αγαθότητας του Θεού και η φιλανθρωπία και η υπερβολική κηδεμονία του, ώστε κι αυτόν να τον χρησιμοποιήσει για το καλό του γένους μας. Πες μου, τι βαρύ έχει ο θάνατος ; δεν είναι απαλλαγή από τους κόπους ; δεν είναι τερματισμός φροντίδων ; Δεν ακούς τον Ιώβ που τον εγκωμιάζει και λέει «Ο θάνατος είναι ανάπαυση για τον άνθρωπο». Δεν είναι κόψιμο της κακίας ; Επειδή αν είναι κάποιος πονηρός κόβεται η δυνατότητα για κακίες μόλις πεθάνει. «Ο γαρ αποθανών δεδικαίωται από της αμαρτίας», δηλαδή δεν μπορεί να προσθέσει άλλες αμαρτίες.

Αν κάποιος είναι αγαθός και πεθάνει, σε ασφάλεια θα βρίσκονται όλα τα έργα της αρετής του και δεν κινδυνεύει να χάσει τον θησαυρό του. Αυτούς που ζουν, πες μου, δεν τους κάμνει πιο σώφρονες κι επιεικείς ; Δεν βλέπεις ότι συχνά προσερχόμενοι σε κηδεία οι πλούσιοι και αλαζόνες που έχουν μεγάλη ιδέα για τον εαυτό τους, όταν δουν το σώμα κουφό κι ακίνητο, και τα παιδιά να είναι ορφανά και την γυναίκα χήρα, και τους φίλους σκυθρωπούς και όλο το σπίτι βυθισμένο στην λύπη, πως συμμαζεύονται, πως ταπεινώνονται, πως συντρίβονται ;

Κι αν και είχαν ακούσει μύριες διδασκαλίες χωρίς να ωφεληθούν τίποτα, από το θέαμα εκείνο συνέρχονται επειδή συνειδητοποίησαν την ευτέλεια και φθορά της ανθρώπινης φύσης, και το σαθρό και άστατο της δύναμής τους, και προβλέποντας από τις ξένες συμφορές αυτά που περιμένουν κι αυτούς.

Αν και υπάρχει ο θάνατος συμβαίνουν τόσες αρπαγές, τόσες πλεονεξίες, και όπως τα ψάρια καταπίνουν τους αδύνατους οι δυνατότεροι, αν δεν υπήρχε ο θάνατος τι θα τους σταματούσε ; διότι αν και γνωρίζουν ότι δεν θ’ απολαύσουν αυτά που αρπάζουν, αλλά είτε θέλουν είτε όχι θα τα εγκαταλείψουν σε άλλους, δείχνουν τόση λύσσα και μανία, αν ήξεραν ότι θα τα έχουν για πάντα τι θα μπορούσε να σβήσει την πονηρή τους επιθυμία ;

Τα στεφάνια του μαρτυρίου δεν πλέκονται με τον θάνατο ; Ο Παύλος δεν έστησε αμέτρητα τρόπαια λέγοντας «Καθημερινά πεθαίνω με την καύχηση που έχω για σας» ; Διότι δεν είναι ο θάνατος κακός, αλλά ο πονηρός θάνατος είναι κακός. Γι αυτό λέει «Τίμιος ενώπιον του Κυρίου ο θάνατος των οσίων αυτού». Και αλλού λέει «Θάνατος αμαρτωλών πονηρός» και αυτό ονομάζει πονηρό, το να πεθάνει κανείς έχοντας πονηρή συνείδηση που την βαραίνουν και την πιέζουν πολλά φορτία αμαρτιών.

Εκείνος όμως που έχει καθαρή συνείδηση, τρέχει προς τα βραβεία, προς τους στεφάνους. Και για να μάθεις ότι τον φόβο για τον θάνατο δεν τον προκαλεί ο ίδιος του αλλά η κακή προαίρεση των ανθρώπων άκουσε τον Παύλο πως τον επιζητεί λέγοντας «Και πράγματι εμείς που είμαστε μέσα στο ανθρώπινο αυτό σώμα στενάζουμε, περιμένοντας την διαβεβαίωση της χάριτος της υιοθεσίας μας μαζί με την απολύτρωση του σώματός μας από την φθορά» και αλλού το ίδιο δηλώνει «Αλλά αν και χύνω το αίμα μου σαν σπονδή για την θυσία και την λειτουργία της πίστεώς σας, χαίρομαι και συγχαίρομαι μάζί με όλους σας».

Αν λοιπόν ο θάνατος όχι μόνο δεν είναι φοβιστικός αλλά και επιθυμητός από εκείνους που ζουν σωστά, πολύ περισσότερο δεν είναι η φτώχια και όλα τα άλλα (από τα λόγια του Χρυσοστόμου βγαίνει το συμπέρασμα ότι όλα αυτά που φοβόμαστε καθημερινά, φτώχια, αρρώστια, ζημιές, ατυχήματα, πρόστιμα, χρέη, ταλαιπωρίες, απολύσεις, ακόμα και ο θάνατος δεν είναι πραγματικά κακά, αλλά τα θεωρούμε κακά επειδή δεν ζούμε σωστά, δηλαδή σύμφωνα με τις εντολές του Θεού).         

Να γιατί είμαστε τόσο φοβισμένοι σήμερα οι Έλληνες

 

 

Ο Μέγας Χρυσόστομος που γιορτάσαμε την μνήμη του στις 13 Νοεμβρίου, σχολιάζοντας τα τελευταία λόγια του 109^ου ψαλμού «ἐκ χειμάρρου ἐν ὁδῷ πίεται, διὰ τοῦτο ὑψώσει κεφαλήν» έδωσε την εξήγηση γιατί είμαστε τόσο φοβισμένοι σήμερα οι Έλληνες.

«ἐκ χειμάρρου ἐν ὁδῷ πίεται». Εδώ δείχνει την ταπεινή διατροφή του (του Χριστού), τον απλοϊκό τρόπο της ζωής του, που ήταν τόσο λιτή (η ζωή του) ώστε να πίνει νερό από τον χείμαρρο … διότι αυτή την φιλόσοφη δίαιτα ήρθε να διδάξει, την εγκράτεια στο στομάχι, την καταπάτηση στην φαντασία, την αποστροφή στην αλαζονεία.

Έπειτα για να δείξει το κέρδος της ζωής αυτής πρόσθεσε «διὰ τοῦτο ὑψώσει κεφαλήν».  Αυτό ήταν καρπός της ταπεινοφροσύνης και του σκληρού βίου. Αυτά δεν ειπώθηκαν για την θεότητα (του Χριστού) αλλά για την σάρκα του που έπινε νερό από τον χείμαρρο και δοξάστηκε. Διότι όχι μόνο δεν την έβλαψε σε τίποτα αυτή η ευτέλεια, αλλά και την ανέβασε σε ύψος απερίγραπτο.  Και εσύ λοιπόν αγαπητέ έχοντας τέτοιο υπόδειγμα, φεύγε τον μπερδεμένο και γεμάτο από φαντασίες τρόπο ζωής και επιδίωκε τον ταπεινό και απλό, αν θέλεις να γίνεις λαμπρός και σπουδαίος. Επειδή γι αυτό ήρθε ο Δεσπότης σου (ο Χριστός), για να σου διδάξει αυτό τον τρόπο ζωής. 

Ας τ’ ακούσουν αυτά όσοι επιδιώκουν να είναι γεμάτο το τραπέζι τους από κάθε είδους εδέσματα και φροντίζουν να τρώνε και να πίνουν τα νοστιμότερα φαγητά και τα καλύτερα κρασιά και καταποντίζουν τον εαυτό τους στον γκρεμό και γίνονται τιποτένιοι. Δεν σε κάμνει σπουδαίο το να έχεις ανάγκη από πολλά, ούτε σε κάμνει ασήμαντο το να χρειάζεσαι λίγα. Κι αν θέλετε ας σχηματίσουμε την εικόνα και των δύο, και των πλούσιων και ισχυρών με τις ανέσεις τους, τους ακολούθους τους, τους σωματοφύλακές τους, την πολυτέλεια της ζωής τους, και των άλλων που δεν απολαμβάνουν τίποτα απ’ αυτά, και ζουν μόνο με νερό, ψωμί και φτωχικά ρούχα.

Ποιος από τους δύο είναι πραγματικά σπουδαίος και ποιος είναι πραγματικά ασήμαντος ; Δεν είναι ολοφάνερο ότι είναι ο δεύτερος πραγματικά σπουδαίος ; Επειδή αυτός και τον βασιλιά (την εξουσία) μπορεί να περιφρονήσει, ενώ ο άλλος είναι δούλος όλων αυτών στους οποίους οφείλεται η πολυτελής ζωή του, σκύβει το κεφάλι, τους κολακεύει, ικανοποιεί τις απαιτήσεις τους για να μη χάσει τις απολαύσεις του. Επειδή τίποτα δεν σε κάνει τόσο δούλο όσο το να χρειάζεσαι πολλά για να ζήσεις, και τίποτα δεν σε κάμνει τόσο ελεύθερο όσο το να έχεις μόνο μια ανάγκη.

… Διότι τίποτα δεν δίνει τόση δύναμη στην ψυχή όσο το ν’ απαλλαχθεί απ’ όλες τις φροντίδες, και τίποτα δεν την κάμνει τόσο αδύναμη όσο το να είναι σκλαβωμένη σ’ αυτές … (τον άνθρωπο αυτόν) ούτε ο θυμός τον σπαράσσει, ούτε φθόνος ούτε ζήλεια ούτε οι φροντίδες τον λειώνουν ούτε ζηλοτυπίες ούτε κενοδοξία ούτε αλαζονεία ούτε τίποτα άλλο από τα παρόμοια, αλλά είναι σαν το λιμάνι το απαλλαγμένο από τα κύματα είναι η ψυχή του, και οδεύει εύκολα προς τον ουρανό, χωρίς να σκλαβώνεται σε τίποτα από τα παρόντα.

Μη μου πείτε ότι τα λόγια αυτά του Χρυσοστόμου δεν εξηγούν γιατί είμαστε τόσο φοβισμένοι σήμερα οι Έλληνες ; Ο Χριστός έπινε νερό από τον χείμαρρο κι εμείς και το νερό το πληρώνουμε. Μόνο σκεφθείτε πόσα πάγια έξοδα έχουμε κάθε μήνα. Ποια σχέση έχει η δικιά μας ζωή με την ζωή της γενιάς του 1940 ; Εδώ κατάφεραν την περίοδο της «πανδημίας» να στέλνουμε μήνυμα με το κινητό για να πάρουμε την άδεια να βγούμε από το σπίτι μας !

Νομίζω αυτό που λέει ο Χρυσόστομος είναι πολύ απλό. Όσο περισσότερα κινδυνεύεις να στερηθείς τόσο πιο φοβισμένος είσαι. Αν δεν έχεις τίποτα να χάσεις τι να φοβηθείς ; Όταν εργαζόμουν ως Ιατρικός Επισκέπτης μας έλεγαν κάποιοι Σύμβουλοι πόσα θα στερηθούμε αν μας απολύσει η Φαρμακευτική Εταιρεία. Δεν ήταν μόνο ο μισθός αλλά και ταξίδια, γεύματα σε πολυτελή εστιατόρια, διαμονή σε ξενοδοχεία πολλών αστέρων, δωρεάν αυτοκίνητο και μέσα σ’ όλα και πολλές ευκαιρίες για ελκυστικές αμαρτίες. Κι εμείς τρέμαμε μην τα στερηθούμε όλα αυτά.

Να θυμηθούμε και τον μεγάλο Στέλιο Καζαντζίδη που έλεγε : «Πιο καλά στο φτωχικό ψωμί κι ελιά /παρά χίλια καλά στην πικρή ξενιτιά». Λέει συχνά ο Γέροντας Γεώργιος Αλευράς ότι και η μετανάστευση στην Γερμανία που μας καθοδηγούσαν μετά το 1950 ήταν μία ακόμα παγίδα που έστησαν στους Έλληνες.   

Σταχυολογήματα από την σοφία του Χρυσοστόμου (Τόμος 6ος - Μέρος 22)

 

 

 

 

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 109^ο ΨΑΛΜΟ (συνέχεια και τέλος)

 «ἐν ταῖς λαμπρότησι τῶν ἁγίων». Και αυτό είναι αποτέλεσμα της δύναμης εκείνου (του Θεού), το να κάνει τόσο λαμπρούς τους αγίους … γιατί δεν είπε ««ἐν τή λαμπρότητι τῶν ἁγίων» αλλά «ἐν ταῖς λαμπρότησι» ; επειδή είναι πολλά και διάφορα τα βραβεία (μας έλεγε κάποτε ένας μοναχός στην Ιερά Μονή Γρηγορίου του Αγίου Όρους ότι στην μέλλουσα ζωή οι δίκαιοι θα είναι σαν ένα ποτήρι, άλλος μεγάλο και άλλος μικρό. Κάθε ποτήρι θα ξεχειλίζει από την χάρη του Θεού, κανείς δεν θα νοιώθει κάποια έλλειψη, αλλά δεν θα ξέρουν τα μικρά ποτήρια τι υπερβολική χάρη έχουν τα μεγάλα ποτήρια. Ήταν μπροστά και ο μακαρίτης Γιάννης Ιωαννίδης και μας έλεγε ότι η χειρότερη περίοδος της ζωής του ήταν τότε που ήταν Υπουργός Αθλητισμού) … είναι της απερίγραπτης δύναμης του Θεού το να οδηγήσει τα φθαρτά και πρόσκαιρα σώματα σε τόση ισχύ και δύναμη.

«ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε». Για να δείξει ότι αυτά τα κατορθώνει ο ομοούσιος με τον Πατέρα (ο Υιός) … όχι προ της ανατολής του εωσφόρου (του αυγερινού), αλλά προ της δημιουργίας, πριν να γίνει ο εωσφόρος. Γνωρίζει η Γραφή να τα ξεχωρίζει αυτά, (άλλο) όταν λέει προ της δημιουργίας και (άλλο) όταν λέει προ της ενεργείας (φαίνεται κάποιοι νόμιζαν ότι τα λόγια αυτά αναφέρονται στην Γέννηση του Χριστού που έγινε νύκτα, γι αυτό ο Χρυσόστομος λέει στο σημείο αυτό πολλά επιχειρήματα για να δείξει ότι δεν αναφέρονται στην κατά σάρκα Γέννηση από την Παναγία, αλλά στην κατά Πνεύμα Γέννηση από τον Πατέρα. Εξ άλλου, λέει, και ο Χριστός έτσι ερμήνευσε τα λόγια αυτά του ψαλμού, γι αυτό ρωτούσε τους Ιουδαίους, «πως αν είναι υιός του Δαβίδ, ο Δαβίδ τον αποκαλεί Κύριό του ;») … μη λοιπόν σκοντάφτεις στις λέξεις, αλλά να δέχεσαι την έννοιά τους όπως αρμόζει στον Θεό.

Και δες την σοφία του προφήτη. Δεν άρχισε τον ψαλμό με τα λόγια αυτά, αλλά τα είπε αφού πρώτα παρουσίασε τα κατορθώματα του Υιού. Αυτό ακριβώς έλεγε και ο Χριστός «αν δεν πιστεύετε στα λόγια μου, πιστέψτε στα έργα μου» … αρκούσε να πει ο προφήτης «ἐγέννησά σε» αλλά έβαλε και το «ἐκ γαστρὸς» γι αυτούς που τα σκέφτονται όλα γήινα, για να δείξει την γνησιότητα της γέννησης,  όπως κι όταν λέει χέρι, εννοεί την δημιουργική δύναμη του Θεού.

«ὤμοσε Κύριος καὶ οὐ μεταμεληθήσεται· σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ». Βλέπεις πως άλλοτε μιλάει για την θεότητα (του Υιού) και άλλοτε  για την ανθρώπινη φύση του ; … Και γιατί είπε «κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ» ;  και για τα μυστήρια επειδή εκείνος (ο Μελχισεδέκ) προσέφερε άρτο και οίνο στον Αβραάμ και επειδή αυτή η ιερωσύνη είναι ελεύθερη από τον νόμο και επειδή είναι ατελείωτη και χωρίς αρχή (στην Ελλάδα δεν γίνεται ένας Επίσκοπος αν δεν πάρει την υπογραφή του Προέδρου της Δημοκρατίας !)

… αυτά που είχε ο Μελχισεδέκ συνεσκιασμένα (συμβολικά) έγιναν πραγματικότητα στον Χριστό (όλη η Παλαιά Διαθήκη δείχνει την προσμονή του Χριστού να σαρκωθεί, λένε κάποιοι άγιοι) … με το «ὤμοσε» μην νομίζεις ότι ορκίστηκε ο Θεός, αλλά εννοεί αυτό που οπωσδήποτε θα γίνει … ο ψαλμός αναφέρεται μια στα παρόντα μια στα μέλλοντα. Πρώτα μιλώντας για την μέλλουσα κρίση μαλακώνει τις σκληρές καρδιές και μετά μιλάει για τα παρόντα … βλέπεις ότι δεν πρέπει απλώς να στεκόμαστε στις λέξεις ; (οι καημένοι οι Προτεστάντες μόνο αυτό μπορούν να κάνουν) …

«Κύριος ἐκ δεξιῶν σου». Επιστρέφει τον λόγο στην σάρκα επειδή βλέπεται (η σάρκα του Χριστού) να αγωνιά (στην Γεσθημανή), να ιδρώνει και μάλιστα τέτοιο ιδρώτα σαν  θρόμβους αίματος και να ενισχύεται (από άγγελο). Διότι τέτοια είναι η φύση της σάρκας (άρα εμείς όταν μπροστά στα μεγάλα διλλήματα της ζωής μας παίρνουμε αποφάσεις χωρίς ούτε ν’ αγωνιάμε ούτε να ιδρώνουμε από ψυχική υπερένταση ενεργούμε αφύσικα).

«συνέθλασεν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς αὐτοῦ βασιλεῖς·  κρινεῖ ἐν τοῖς ἔθνεσι, πληρώσει πτώματα, συνθλάσει κεφαλὰς ἐπὶ γῆς πολλῶν». Αν χρησιμοποιεί η Γραφή τόσο ωμά τις λέξεις μην απορήσεις, επειδή συνηθίζει να το κάμνει. Εδώ αναφέρεται και στην κρίση των εχθρών της Εκκλησίας και στην κρίση των δαιμόνων από τον Χριστό (που έγινε όταν σαρκώθηκε) … το «συνθλάσει κεφαλὰς» αν το ερμηνεύσει κάποιος μεταφορικά σημαίνει ότι θα εξαφανίσει την παραφροσύνη, ενώ αν το ερμηνεύσει αισθητά την συμφορά των Ιουδαίων το 70 μΧ από τον Τίτο.

«ἐκ χειμάρρου ἐν ὁδῷ πίεται». Εδώ δείχνει την ταπεινή διατροφή του (του Χριστού), τον απλοϊκό τρόπο της ζωής του, που ήταν τόσο λιτή (η ζωή του) ώστε να πίνει νερό από τον χείμαρρο (ο Γέροντας Γεώργιος Αλευράς λέει ότι ήταν παγίδα να αφήσουμε την ύπαιθρο και να μαζευτούμε όλοι στις πόλεις) … διότι αυτή την φιλόσοφη δίαιτα ήρθε να διδάξει, την εγκράτεια στο στομάχι, την καταπάτηση στην φαντασία, την αποστροφή στην αλαζονεία.

Έπειτα για να δείξει το κέρδος της ζωής αυτής πρόσθεσε «διὰ τοῦτο ὑψώσει κεφαλήν».  Αυτό ήταν καρπός της ταπεινοφροσύνης και του σκληρού βίου. Αυτά δεν ειπώθηκαν για την θεότητα (του Χριστού) αλλά για την σάρκα του που έπινε νερό από τον χείμαρρο και δοξάστηκε. Διότι όχι μόνο δεν την έβλαψε σε τίποτα αυτή η ευτέλεια, αλλά και την ανέβασε σε ύψος απερίγραπτο.  Και εσύ λοιπόν αγαπητέ έχοντας τέτοιο υπόδειγμα, φεύγε τον μπερδεμένο και γεμάτο από φαντασίες τρόπο ζωής και επιδίωκε τον ταπεινό και απλό, αν θέλεις να γίνεις λαμπρός και σπουδαίος. Επειδή γι αυτό ήρθε ο Δεσπότης σου (ο Χριστός), για να σου διδάξει αυτό τον τρόπο ζωής.   

Τι είπε ο Γέροντας Γεώργιος Αλευράς για τον προσωπικό αριθμό

 

 

Ο Γέροντας Γεώργιος Αλευράς στην ομιλία του με τίτλο «Έξοδος χωρίς Μωυσή δεν γίνεται» αναφέρθηκε και στον προσωπικό αριθμό. Επειδή στις μέρες μας ακούγονται πολλά για το θέμα αυτό, πληκτρολόγησα τα λόγια του Γέροντα επειδή το βλέπω στην ζωή μου ότι ορθοτομεί τον λόγο της αληθείας.

Το μόνο που μας ενδιαφέρει τώρα, οι καλοί Χριστιανοί, να πάρουμε τον προσωπικό αριθμό, την ταυτότητα ; Γίνε άγιος βρε, άμα γίνεις άγιος … Αν όλοι εμείς που λέμε για τον προσωπικό αριθμό πούμε μέχρι την άλλη Κυριακή πρέπει να φύγουν διαόλια από πάνω μας, ούτε προσωπικός αριθμός ούτε τίποτα. Τι πάθη έχω ; ένα, δυο, τρία … το μεγαλύτερο είναι η κακία, κακία ο ένας για τον άλλο. Να τον φάμε λάχανο. Το μεγαλύτερο έλεος που μπορούμε να κάνουμε εμείς για να ευαισθητοποιηθεί ο Θεός είναι, ποιος μ’ έκανε κακό είναι «Θεός σχωρέστον». Πως θα σε συγχωρέσει εσένα ο Θεός ;  

Αν σε δει εσένα ο Θεός, δε λέω για μια μέρα γιατί η μετάνοια είναι σε δευτερόλεπτα, για μια βδομάδα, ας κάνουμε ένα τεστ για μια βδομάδα, όσοι είναι για τον προσωπικό αριθμό που υποτίθεται δεν θέλουν να τον πάρουν, να πούνε «δεν μας ενδιαφέρει η ταυτότητα, θα τακτοποιήσουμε την ψυχούλα μας, να την κάνουμε καλύτερη».

Χαμός θα γίνει. Θα κατέβει ο Θεός και τα διαόλια θα τα πνίξει στο Ειρηνικό ωκεανό, θα τα πάει όλα μαζί κάτω. Και θα ελευθερωθούμε. Δεν μας ενδιαφέρει η βασιλεία του Θεού, πραγματικά δεν μας ενδιαφέρει. Ο προσωπικός αριθμός τι είναι ; δηλαδή δεν θα είμαι με τον Θεό ; Εγώ δεν είμαι υπέρ να τον πάρουμε. Αλλά δεν θα σωθούμε επειδή δεν θα πάρουμε τον αριθμό αυτόν.

Δηλαδή δεν θα πάρω τον αριθμό αυτόν, αλλά τον άλλο άνθρωπο θα τον καθαρίσω, θα του βγάλω τα έντερα. Έχουμε κακία. Οι Χριστιανοί το 2025 έχουμε κακία, βρωμιές, ακαθαρσίες … αλλά δεν θέλουμε να πάρουμε τον προσωπικό αριθμό. Σιγά τα λάχανα.

Δηλαδή μαζεύονται τώρα, έχουν κάνει κάτι ομάδες, υπογραφές μαζεύουν … Μάζεψε και ο Χριστόδουλος 3,5 εκατομμύρια υπογραφές. Που πήγαν αυτές οι υπογραφές του μακαριστού Χριστοδούλου ; στον κάλαθο των αχρήστων. Μάζεψε 1,5 εκατομμύριο στην Αθήνα, κανένα εκατομμύριο στην Θεσσαλονίκη, χειροκροτούσαν ενθουσιασμένοι, αυτός είναι Αρχηγός της Εκκλησίας … Μαζέψαν 3,5 εκατομμύρια υπογραφές, και που πήγαν αυτές ; τζίφος.

Είμαστε ψεύτες. Δε πα να πάρεις εφτακόσιες χιλιάδες υπογραφές. Ο Θεός για να μας σώσει δεν έβαλε υπογραφή σε χαρτί, έσταξε το αίμα του κάτω στη γη. Σταυρώθηκε και τον σταυρώσαμε εμείς. Και δεν μας εκδικήθηκε, να πει, θα σας φτιάξω τώρα. Είπε «Πάτερ, άφες αυτοίς». Αν δεν έχουμε τέτοια στάση ενώπιον του Θεού δεν πρόκειται να μας γλιτώσει κανένας απ’ αυτά τα διαόλια.

Και λέω σε κάποιον, αυτοί που μαζεύουν τις υπογραφές για τον προσωπικό αριθμό τον παπα Γιώργη οι περισσότεροι απ’ αυτούς που ηγούνται της προσπάθειας δεν θέλουν ούτε να τον ακούσουν, ούτε να τον δουν. Πως το εξηγείς αυτό ; Κι εγώ δεν συμφωνώ να πάρουμε τον προσωπικό αριθμό. Κι αυτός δεν συμφωνεί. Αλλά γιατί δεν συμφωνούμε μεταξύ μας ;

Κι έχουμε και κακίες, που εγώ είμαι μαύρο πρόβατο για όλους αυτούς. Καυσοκαλύβια, Άγιον Όρος, Αρχιεπισκοπές, Πατριαρχεία, ακούν Αλευράς και φωνάζουν φάτε τον. Ενωμένες Ρωμιοσύνες, διαλυμένες Ρωμιοσύνες, ομάδες διάφορες, Φτάχνουν τώρα μια ομάδα λέγεται Έξοδος νομίζω, η Έξοδος του Μωυσή.

Την διαβάσατε την έξοδο του Μωυσή εσείς που θα κάνετε έξοδο από τις ταυτότητες κι από τον προσωπικό αριθμό ; Αν δεν ήταν ο Μωυσής Αρχηγός, ο Θεός θα τους είχε αφανίσει όλους τους Εβραίους. Γιατί είχαν κακία, γογγύζανε εναντίον του Μωυσή. Και οι Εβραίοι τον Μωυσή είχαν, τον ακούγαν ; Οι Έλληνες είναι αφεντικά όλοι, δεν θέλουν άλλο αφεντικό. Κάθε ένας είναι ένα κράτος μόνος του.      

Άνθρωποι και ανθρωπάκια

 

 

Είδα στο YouTube την ταινία «A Powerful True Story of Love and Hope in the Darkest of Times». Στα χρόνια του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου είχαν πάρει οι Σοβιετικοί με διαταγή του Στάλιν πολλές γυναίκες από τα χωριά της Ουγγαρίας και τις οδήγησαν σε ανθρακωρυχεία όπου δούλευαν σε απάνθρωπες συνθήκες μέχρι το 1949 που ευόδωσε ο Στάλιν να επιτρέψει την επιστροφή τους στα χωριά τους.

Η ταινία είναι στην ουγγρική γλώσσα, αλλά έχει αγγλικούς υπότιτλους. Ένας από τους αξιωματικούς εκεί αγάπησε την ηρωίδα και της έσωσε την ζωή κι έτσι στην επιστροφή τους βρέθηκε στο δίλλημα να τον ακολουθήσει στην Γερμανία ή να επιστρέψει στους γονείς της και την κόρη της. Βασανίστηκε η καρδιά της κι έσταξε αίμα μέχρι τελικά να επιλέξει το δεύτερο. Από την ταινία συνειδητοποίησα μια διαφορά που έχουν οι Άνθρωποι από τα ανθρωπάκια.

Οι Άνθρωποι μοιάζουν με τον Υιό του Ανθρώπου, τον Χριστό, ο οποίος στον κήπο της Γεσθημανή βασανίστηκε μεταξύ της επιλογής να μείνει υπάκουος στον Πατέρα του και να πιει το πικρό ποτήρι ή να το αποφύγει. Μπορούσε, αν ήθελε, ως Θεός να το αποφύγει, αφού λίγο πριν το είχε δηλώσει ότι με την θέλησή του παραδίδει την ψυχή του. Ήταν τόση η αγωνία του που έτρεχε ο ιδρώτας του σαν θρόμβοι αίματος, επειδή από την υπερβολική υπερένταση έσπαζαν τα αιμοφόρα αγγεία του προσώπου του. Τελικά επέλεξε το πρώτο, να κάνει το αρεστό στον Πατέρα του.

Οι Άνθρωποι λοιπόν μπροστά στις σοβαρές αποφάσεις πλημυρίζουν από αγωνία. Η καρδιά τους στάζει αίμα μέχρι να καταλήξουν ποιον δρόμο θα ακολουθήσουν. Έχουν μεγάλη καρδιά που αντέχει τους δισταγμούς, τις αμφιβολίες, την καθυστέρηση. Ταιριάζουν και σ’ αυτούς τα λόγια του μεγάλου Κωστή Παλαμά «η μεγαλοσύνη στα έθνη δε μετριέται με το στρέμμα, με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται και με το αίμα».

Ναι, οι Άνθρωποι μπροστά στις μεγάλες αποφάσεις κοντοστέκονται. Δε βιάζονται να προχωρήσουν κι ας τους σπρώχνει όλος ο κόσμος. Δικαίωμά τους να κάμνουν τις προτάσεις τους οι οποιοιδήποτε άλλοι και να έχουν τις επιθυμίες τους. Οι Άνθρωποι όμως περιμένουν να δουν προς ποια επιλογή θα κλείνει η καρδιά τους. «Αν ήμουν στην θέση σου αυτό θα έκαμνα» είπε κάποτε στον Μέγα Αλέξανδρο ο Στρατηγός Παρμενίων. «Κι εγώ το ίδιο θα έκαμνα, αν δεν ήμουν ο Αλέξανδρος» του απάντησε ο Μέγας.      

Τα ανθρωπάκια ούτε που καταλαβαίνουν ποιες είναι σοβαρές αποφάσεις. Απλώς κάμνουν ότι τους λένε οι άλλοι. Νομίζουν επειδή αυτοί που τους μιλάνε είναι γονείς, Εξομολόγοι, Ηγούμενοι, Καθηγητές, συγγενείς, φίλοι, ότι πρέπει να κάνουν απ’ ευθείας αυτό που τους λένε. Έχουν μικρή καρδιά που δεν αντέχει να στάζει αίμα από την αμφιβολία και τον δισταγμό. Κάπως έτσι και η Σαλώμη έτρεξε αμέσως να υπακούσει στην πρόταση της μοιχαλίδας μητέρας της και ζήτησε το κεφάλι του Ιωάννη του Προδρόμου.

Τα ανθρωπάκια δεν ξέρουν να φέρονται σε ανθρώπους. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να μην είναι μπερδεμένο το κεφαλάκι τους. Δεν αντέχουν ενώ ζουν την κόλαση μέσα τους, στους γύρω να μην δείχνουν τίποτα. Δεν είναι σε θέση να ζήσουν αυτό που λέει ο μεγάλος Στέλιος Καζαντζίδης «κι αν γελάω είναι ψέμα / η καρδιά μου στάζει αίμα». Τα ανθρωπάκια δεν είναι σαν τον μεγάλο Θεόδωρο Κολοκοτρώνη που περιποιήθηκε τον φονιά του αδερφού του και δεν τον παρέδωσε στο εκτελεστικό απόσπασμα.       

Τελικά αυτό που ξεχωρίζει τους Ανθρώπους από τα ανθρωπάκια είναι  «της καρδιάς το πύρωμα και το αίμα». Όσο πιο κοντά είναι κανείς στα μεγάλα διλλήματα της ζωής του στους θρόμβους αίματος που έσταζαν από τον Υιό του Ανθρώπου, τόσο περισσότερο Άνθρωπος είναι.